|
گروه ادب: استفاده از عبارات قرآنی و نيز تلميح از آيات قرآن در پيشينه ادبی ما وجود دارد اما استفاده از فرم و ساختار قرآن در ادبيات فارسی به چشم نمیخورد كه با توجه به حركتهای نوين در ادبيات معاصر ما، میتوان به سمت بهرهگيری از فرم و ساختار قرآن نيز گام برداشت.
«هاشم كرونی» شاعر شيرازی در گفتوگو با خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) با بيان اين مطلب گفت: همانطور كه در همه علوم مختلف میتوان از قرآن استفاده كرد، در هنر و ادبيات نيز میتوان از اين كتاب آسمانی بهره جست. قرآن يك منبع عظيم ادبی است و اگر از منظر متنی به قرآن بنگريم، نمونه بسيار اعلا و قابل تاملی است. زبان آهنگين قرآن و ويژگیهای انكارناپذير بلاغی قرآن سبب شده، همواره اهل ادب به سمت استفاده از قرآن در آثارشان ميل داشته باشند. اين استفاده گاهی در حوزه معنا و مفهوم؛ گاهی در حوزه فرم و گاهی در حوزه كلام و عبارات است.
اين شاعر و منتقد افزود: به طور كل ماهيت تضمين در ادبيات تغيير كرده است. اين كه ما بخواهيم عبارتی را از متنی ديگر عينا برداريم و با گذاشتن گيومه در دو سمت آن، آنرا به متن خود منتقل كنيم، در زيبايیشناسی شعر امروز، به هيچ عنوان امری خلاقانه محسوب نمیشود. آنچه در پيشينه ادبی ما وجود دارد بيشتر استفاده از عبارات و كلام قرآنی است و تلميح به مفاهيم قرآن. البته با توجه به حركتهای نوين در ادبيات ما، میشد از فرم و ساختار قرآن هم استفاده كرد كه در شعر معاصر در اين زمينه تلاشهای كمتری شده است. اما تضمين عبارتهای قرآنی حجم قابل توجهی از بهرهوری شاعران از قرآن را تشكيل میدهد كه علت آن پتانسيل بالای قرآن از منظر متن است.
او با اشاره به تغيير ماهيت تضمين و تلميح در ادبيات معاصر گفت: شاعر امروز اگر قرار است متن را عينا منتقل كند بايد در قالب ساختار جديد اين كار را انجام دهد؛ مثلا مرحوم «سيد حسن حسينی» مصرع «مرغ باغ ملكوتم نيم از عالم خاك» را از ساختاری عرفانی، فلسفی اخذ كرده و آن را در «نوشداروی طرح ژنريك» در ساختاری كنايی و طنزآلود به كار برده است.
او در پايان گفت: متاسفانه در تضمين شاعران از قرآن، رويكردهايی اينچنينی كمتر به چشم میخورد و امروز نيز با توجه به تغيير زيبايیشناختی شعر، تضمين خام هم كمتر مورد استفاده قرار میگيرد. البته نبايد فراموش كرد كه بهرهمندی از قرآن در زمان ما به سمت استفاده از مفاهيم قرآنی رفته است.
|