گروه ادب: قطعه‌های پروين اعتصامی سرشار از خلاقيت ذهنی بوده و اين شاعر خلاقيت ذهن خود را مديون قرآن است.

محمد برهانی مولوی‌پژوه

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) «محمد برهانی» مولوی‌پژوه در نشست «جهان‌بينی توحيدی در اشعار پروين اعتصامی» كه شب گذشته 2 دی با حضور «حكيمه دبيران»، «حسن شهرستانی» و «حسين عليزاده» در محل دائمی سرای اهل قلم برگزارشد، معرفت را از ويژگی‌های اصلی شعر پروين اعتصامی دانست و بيان كرد: حقيقت‌طلبی و جهان‌بينی از ويژگی‌های بارز شعر پروين اعتصامی بوده و اين ويژگی قصايد و قطعات او را با يك ژرف‌انديشی و خلاقيت همراه كرده است.

او مهر، عاطفه و تهذيب نفس را مثلث تشكيل‌دهنده اشعار پروين اعتصامی برشمرد و بيان كرد: پروين اعتصامی در همه اشعار خود هرگز ادعای مذهبی بودن نكرده و اشعار او از اين موضوع حكايت دارد كه جوهره اصلی شعر او تقوا و تهذيب نفس است.

مدير دفتر شعر مثنوی با اشاره به شعر «لطف حق» در ديوان پروين اعتصامی گفت: در شعر پروين اعتصامی، جهان هستی بدون هدف نيست، اما خلقت را همرا با عاطفه و مركب از احساسات پاك نشان می‌دهد؛ نمونه‌ی بارز اين جهان‌بينی عاشقانه و توحيدی به خوبی و با بيانی ساده و روان در داستان حضرت موسی(ع) در شعر «لطف حق» پروين جلوه‌گری می‌كند.

برهانی سبك بيت «قطره‌ای از جويباری می‌رود/ كز پی انجام كاری می‌رود» را برگرفته از شيوه قرآن خواند و تأكيد كرد: يكی از اساسی‌ترين پيام‌های پروين در اشعارش تجلی عدل و راندمان زيبايی عدالت در سرنوشت آدمی و در طول تاريخ است و در ديدگاه او اگر آدمی از ابتدای زندگی در مسير فراگيری دروس اخلاقی، عدل، انصاف و اخلاص در عمل قرار گيرد و در مكتب مرشد و استادی شايسته تعليم ببيند، پايه‌های اوليه‌ی زندگی صحيح را انتخاب كرده است.

نويسنده كتاب «جهان‌بينی توحيدی پروين اعتصامی» در ‌پايان درباره اين كتاب يادآوری كرد: در اين كتاب مباحث تطبيقی شعر پروين اعتصامی در ارتباط با مولانا، حافظ و سعدی بيان شده و اين نتيجه گرفته می‌شود كه شعر پروين مانند اين بزرگان در نهايت زيبايی سروده شده است.

در ادامه «حسن شهرستانی» معاون بنياد ايران‌شناسی درباره بهره‌مندی پروين از مولانا اظهار كرد: ‌پروين در اشعارش هم از لحاظ مضمون و هم به لحاظ غالب از مولانا الگو گرفته است.

وی افزود: در شعر پروين مانند شعر مولانا تمام پديده‌ها در خدمت ‌پيام عرفانی قرار می‌گيرد و سبب می‌شود كه وجه معنوی و توحيدی در آثار پروين سرشار از عبرت‌های جاويدان شود.

شهرستانی ايهام در اشعار پروين اعتصامی را برگرفته از قرآن دانست و گفت: عبرت‌ها و نكات پندآموز شعر پروين اعتصامی از ايهامات لطيفی حكايت دارد كه در قرآن كريم به كار رفته است.

سپس «حكيمه دبيران» عضو هيئت علمی دانشگاه تربيت معلم نبود تحقيق كافی درباره پروين اعتصامی را از عوامل نداشتن شناخت كافی درباره او دانست و بيان كرد: پروين اعتصامی از جمله شاعران بزرگی است كه هم از لحاظ تخيل و تعهد مورد تأييد نقادان بوده است، اما هنوز تحقيقاتی كه انديشه روشن او را به طور كامل بيان كند صورت نگرفته است.

اين استاد دانشگاه بالندگی پروين را در محيطی معنوی و ادبی، از دلايل ماندگاری شعر او دانست.

دبيران افزود: پروين با ذوقی لطيف به مطالعه انديشمندان جهان پرداخت و سير تكامل را پيمود. اين شاعر همواره مخاطبان خود را به آراسته شدن در پرتو الطاف ربوبی فراخواند.

اين استاد دانشگاه و پژوهشگر، گستره وسيع تخيل پروين اعتصامی را از دلايلی خواند كه اشعار او را تنوع بخشيده است.

در پايان «حسين عليزاده» پژوهشگر كه دبيری اين نشست را بر عهده داشت تنها به سخنرانی درباره آثار و زندگی پروين اعتصامی بسنده كرد.