گروه فضای مجازی: مدير عامل موسسه بنياد علوم و معارف اسلامی با اشاره به اينكه علت نبود سازماندهی در اصناف حوزه نرم‌افزار اين است كه اين موسسات هيچ وجه اشتراكی جز توليد محتوای مجازی ندارند، بر رفع اين مشكل برای عملياتی كردن قانون كپی‌رايت در نرم‌ا‌فزارهای قرآنی تأكيد كرد.

«حميد شاه‌آبادی»، مدير عامل موسسه بنياد علوم و معارف اسلامی در گفتگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، در ارزيابی خود از رعايت قانون حق مولف در نرم‌افزارهای قرآنی گفت: در حال حاضر فرهنگ رعايت حق مولف در توليدات قرآنی جا نيفتاده و اين قانون در توليدات مكتوب بسيار ضعيف‌تر از موضوعات ديگر رعايت می‌شود.

وی ادامه داد: اصولاً كسانی كه در حوزه قرآنی تأليفاتی دارند، چنين جايگاهی را برای آثار تاليفی خود قائل نيستند و اين امر هم در نشر مكتوب و نرم‌افزاری، چندان جايگاهی ندارد و در اين عرصه خلأ قانونی وجود دارد.

شاه‌آبادی افزود: وقتی تخلفات محدود است، عملاً ساز و كارهای حكومتی وارد عمل شده و با افراد متخلف برخورد می‌شود و تخلفات نمود پيدا می‌كند، اما وقتی تخلفی عام می‌شود و با فضای موجود همراه می‌شود كار سخت‌تر می‌شود.

مدير عامل موسسه بنياد علوم و معارف اسلامی تصريح كرد: توليد نرم‌افزارهای داخلی در ايران از ابتدا با بی‌حرمتی و بی‌احترامی نسبت به قانون حق مولف شكل گرفته و در واقع به دليل فرهنگ غلطی كه حاكم بوده، حقوق معنوی آنچنان رعايت نشده، اين فضا شكل گرفته و مرزبندی هم خليی دقيق نبوده است.

وی اضافه كرد: ما خيلی راحت بی‌قانونی را‌ می‌پذيريم اگر آثار خارجی باشد و منشأ خارجی داشته باشد كپی آن اشكال ندارد، پس رعايت نكردن قانون كپی‌رايت به محصولات داخلی هم تعميم پيدا كرده و در زمينه محصولات داخلی عملياتی نشده است.

شكستن قفل مجازی در فرهنگ ما حرمت ندارد

شاه‌آبادی بيان كرد: تمام توليدات نرم‌افزاری ما از همان آغاز هر چقدر هم قوانين سنگين و جدی در اين مورد تصويب شده، اما عملاً به دليل فراگير بودن دامنه تخلفات، اين كار قبحی ندارد.

وی اظهار كرد: در جامعه شكست‌ يك قفل فيزيكی حرمت دارد و هر كس اين كار را بكند، متخلف محسوب می‌شود، اما شكستن يك قفل مجازی در فرهنگ مجازی ما از ابتدا نه تنها حرمت نداشته بلكه بعضی اوقات هكرها موردحمايت هم واقع شدند، در چنين بستری توليد نرم‌افزار در كشور ما شروع شده و نضج گرفته، بنابراين با اين زاويه ديد و با اين شروع، اتفاقاتی از اين دست اجتناب ناپذير است، در واقع اگر بخواهيم كاری انجام دهيم بايد به طور ريشه‌ای باشد.

شاه‌آبادی ادامه داد: اولين كار ريشه‌ای اين است كه در اين عرصه اطلاع‌رسانی عام انجام گيرد؛ يعنی شكست اين قانون امری قبيح تلقی و اين فرهنگ‌سازی انجام شود.

وی يادآور شد: كاری كه وزارت ارشاد به انگيزه دفاع از توليد كنندگان سينمايی در اين حوزه انجام داده، توانست مؤثر واقع شود، پليس امنيت در اين حوزه شكل گرفت و با ساخت تيزهای تبليغاتی كار اطلاع‌رسانی انجام شد و در نهايت وزارت ارشاد نقش كنترل و نظارت را برعهده گرفت.

مدير موسسه بنياد علوم و معارف اسلامی افزود: اين كار نشان داد كه ابتدا بايد اطلاع‌رسانی انجام گيرد و بعداز نيروی قهريه بهره گرفت، ولی اين كار در عرصه نرم افزارها انجام نشده، در حالی كه كنترل نرم‌افزار به مراتب آسان‌تر از كنترل سی‌دی‌های سينمايی است كه امكان قفل‌گذاری روی آن وجود ندارد.

وی تصريح كرد: برای كمك به وضع موجود، اجماعی ميان توليدكنندگان نرم‌افزار وجود ندارد و صنف‌های مختلفی كه در اين عرصه وجود دارند نتوانسته‌اند نظر واحد و يكپارچه‌ای را مطرح كنند؛ دو تشكل در عرصه نرم‌افزاری وجود دارد كه هيچ‌كدام از لحاظ حقوقی قوی نيستند، اتحاديه صادركنندگان نرم‌افزار و مجمع ناشران الكترونيك كه شركت سهامی خاص است عملاً كار مفيدی در اين حوزه انجام نداده‌اند.

شاه‌آبادی با اشاره به اينكه در حال حاضر بارقه اميد تنها مركز رسانه‌های ديجيتال وزارت ارشاد اسلامی است، گفت: اين مركز به خوبی در حال انجام فعاليت است و انتظار می‌رود كه بتواند در اين عرصه تاثيرگذار باشد.

وی با بيان اينكه در اين فضا از تشكل‌های موجود كاری برنمی‌آيد، گفت: ساز و كار دولتی می‌تواند كاری جدی انجام دهد، اگرچه كه يك بخش دولتی نمی‌تواند جبران كننده فعاليت‌های تشكل صنفی باشد، در بقيه صنوف، صنف مفهوم دارد ولی در اين عرصه نقطه اشتراك توليدكنندگان، فقط توليدكننده محتوای مجازی بودن است، بين سازمانی كه محتوای فنی و علمی توليد می‌كند، با ساير موسسات تفاوت وجود دارد و اين دو هم ‌شأن نيستند.

شاه‌آبادی اضافه كرد: علت نبود سازماندهی در اصناف حوزه نرم‌افزار اين است كه اين موسسات هيچ وجه اشتراكی جز توليد محتوای مجازی ندارند، بنابراين ارتباطی هم با هم ندارند و اين ايراد بنيادی در اصناف اين حوزه است و به همين دليل عملاً صنف در اين حوزه كاری نمی‌تواند انجام دهد.