گروه فعاليت‌های قرآنی: همه كسانی ‌كه با استاد صبحدل سابقه همكاری و همراهی در عرصه‌های دفاع از آرمان‌های اسلام و انقلاب را دارند، شهادت می‌دهند كه حسين صبحدل همواره يك پيرغلام واقعی مكتب اباعبدالله(ع) و يك انسان پايبند به چارچوب عملی آرمان‌گرايی دينی بوده است.

استاد «حسين صبحدل» موذن

خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) در سال 1386 يك شماره از ويژه‌نامه رايحه را به منظور بزرگداشت استاد حسين صبحدل، موذن پيشكسوت و خادم قرآن كريم اختصاص داد؛ امروز كه حدود دو سال از انتشار اين ويژه‌نامه می‌گذرد، در حالی كه ديگر استاد صبحدل در ميان ما نيست گزيده‌ای از مطالب منتشر شده و گفت‌وگو‌های انجام شده درباره استاد صبحدل دوباره از نظر شما خوانندگان گرامی می‌گذرد.

همراه با صبحدل در سال‌های فراموشی

مردان بزرگ بيش از آنكه به حيات جسمانی خود توجه داشته باشند، با روح و قلب بزرگ و ايمان عميق خود زندگی می‌كنند، استاد حسين صبحدل نمونه برجسته‌ای از انسان موحد، جستجوگر، سرشار از ارادت و تقرب بود، او يك انسان اميدوار، صبور و تلاشگر، مخلص، بی‌ادعا، متواضع و متخلق به صفات و خصلت‌های نيك اسلامی بود و هيچگاه از انتقال دانسته‌های خود به سايرين و كمك به پيشرفت و موفقيت ديگران دريغ نداشت. هنگامی‌كه استاد شهيد مطهری گفت: «وقتی جنازه مرا از زمين برمی‌داريد، اذان صبحدل را پخش كنيد»، به عمق انديشه پاك اين موذن آگاهی داشت.

«حسين صبحدل» به دليل آشنايی عميق به رديف آوازی از يك سو و نيز دستگاه‌های قرآنی از ديگر سو، جامع اين دو هنر بود و توانست آشتی شگفت‌انگيزی بين اين دو گونه صوتی ايجاد كند، پس از اذان مرحوم موذن‌زاده اردبيلی اذان گل‌دسته‌های ايران كه گاهی از شبكه‌های مختلف صدا و سيمای جمهوری اسلامی ايران پخش می‌شود، اذان استاد حسين صبح‌دل است، اين اذان كه با ساده‌ترين امكانات در اوايل دهه 50 در شبستان حسينيه ارشاد و در اوج حركت روشنفكری اسلامی با مركزيت اين محل اجرا و ضبط شد، به زودی مورد استفاده حسينيه‌ها و مساجدی كه محل حضور و فعاليت مبارزان اسلامی بود قرار گرفت.

اكنون، اين پدر آواز و موسيقی مذهبی در راديو به ديار باقی شتافته است و تنها می‌توانيم يادی از گذشته‌های نه چندان دور وی كنيم و از خداوند بخواهيم كه روح او را با صالحان و پاكان درگاه الهی محشور و با انبياء و اوليا همنشين سازد.

يادآوری می‌شود، استاد صبحدل در سال 1310 در تهران به دنيا آمد و كارمند بازنشسته صدا و سيما است. برگزاری جلسات قرآن در مساجد محلات، داوری مسابقات قرآنی استانی و كشوری در رشته صوت و لحن در دهه‌های 60 و 70، تهيه‌كنندگی و نويسندگی برنامه‌های سحر و مناسبت‌های مذهبی و اذان معروف از جمله يادگارهای ماندگار ايشان است.

استاد صبحدل از نگاه فعالان و هنرمندان قرآنی

استاد حسين صبحدل از نگاه بزرگانی همچون، «احمد ابوالقاسمی» قاری بين‌المللی قرآن كريم چنين توصيف شده است: سوابق كاری استاد صبحدل به قبل از انقلاب بر می‌گردد كه وی در حسينيه ارشاد كه در آن زمان شخصيت‌هايی چون استاد «مطهری» و دكتر «شريعتی» در آن‌جا سخنرانی می‌كردند اذان می‌گفت و اذان وی را پخش می‌كردند و همه اين‌ها به خاطر خلوص نيت استاد بود.

«حنيفی» داور بين‌المللی قرآن كريم نيز در مورد استاد صبحدل چنين گفته است: وی اخلاقی بسيار نيكو و ملايم داشت و محترمانه و با آداب صحيحی صحبت می‌كرد، استاد هرگز به ناحق موجب رنجش كسی نمی‌شد، غيبت نمی‌كرد و فرد بسيار فعالی بود، خوشا به حال او كه سال‌های عمر خود را در خدمت ثقلين سپری كرد و از كارنامه اعمال خوب و شايسته‌ای برخوردار است.

گزارش ايكنا حاكی است، «محسن موسوی‌بلده» استاد صبحدل را اولين متولی فعاليت‌های قرآنی در سازمان اوقاف و امور خيريه معرفی كرد و گفت: اذان معروف استاد صبحدل كه از سوی مقام معظم رهبری به «اذان انقلاب» تعبير شده است مانند خود استاد ضمن اينكه بسيار قوی گفته شده در عين حال مانند روح خود استاد لطيف است.

«مرتضی سادات‌فاطمی» حافظ كل قرآن، با اشاره به اذان استاد صبحدل تصريح می‌كرد: اذان استاد با بسياری از اذان‌های ديگر متفاوت است و من خودم تاكنون مانند آن را در جای ديگری گوش نكرده‌ام و در حال حاضر نيز اذان‌ها با لحن عربی ــ كه اصل كلام آن هم عربی است ــ تلاوت می‌شود و با نوع اذان صبحدل تفاوت دارد.

«بهروز يار‌يگل» داور بين‌اللملی قرآن كريم در زمينه فعاليت‌های استاد صبحدل اظهار كرد: وی در زمان فعاليتش علاوه بر اينكه اذان بی‌نظيری تلاوت كردند بسياری از موذنان را برای قرائت اذان راهنمايی می‌كرد و حتی جهت ضبط اذان آن‌ها در راديو به سعی و تلاش می‌پرداخت.

گزارش ايكنا حاكی است، وقتی به سراغ خوانندگان و هنرمندانی همچون «حسام‌الدين سراج» می‌رويم، از وی می‌شنويم كه، هرگاه يك مفهومی يا هنری با حقيقتی آميخته شود ازلی و ابدی خواهد شد و اذان استاد صبحدل از آن دسته آثاری است كه با حقيقت ازلی و ابدی پيوند خورده و ماندگار شده است.

دكتر «محمد اصفهانی» آهنگساز و خواننده نيز استاد صبحدل را چنين توصيف می‌كند: استاد صبحدل انسان متعهدی بود و نسبت به بيت‌المال حساسيت فراوانی داشت و از نظر مالی تا حد ممكن صرفه‌جويی می‌كرد و با وجود اين‌كه متأسفانه سازمان صدا و سيما از نظر مالی در حد مطلوب به استاد رسيدگی نكرد ولی در هر صورت آقای صبحدل نسبت به خرج منابع مالی راديو بسيار حساس بود.