گروه ادب: «حسن بنيانيان» رئيس حوزه هنری در مراسم رونمايی از چاپ يكصدم كتاب دا گفت: اين‌كه گفته‌ می‌شود عامل فروش دا توزيع رايگان آن است از پايه دروغ است و دا فروش خود را مديون ايثارگری مردم جامعه است.

«حسن بنيانيان» رئيس حوزه هنری

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) مراسم رونمايی از چاپ يكصدم كتاب «دا» صبح امروز (17 اسفند) با حضور «حسن بنيانيان» رئيس حوزه هنری سازمان تبليغات اسلامی، «عماد افروغ»، «محمدرضا سرشار»، «مرتضی سرهنگی» و «سيده زهرا حسينی» راوی كتاب دا، در محل كتابفروشی سوره مهر در حوزه هنری برگزار شد.

موفقیت دا به دلیل اخلاص در روایت آن است

حسن بنيانيان كه نخستين سخنران اين مراسم نيز بود با اشاره به اين بحث كه بسياری از محققان معتقدند در امر توسعه، كشورهای جهان سوم تنها با تربيت انسان‌ها می‌‌توانند مسير توسعه كشورهای صنعتی را با سرعت بيشتری دنبال كنند، اظهار كرد: با خلق و ابداع اين ميان‌بر است كه می‌توان از عنوان جهان سومی دوری جست، اما اگر به اين هدف دست نيافته‌ايم به اين خاطر اين است كه شيوه اجرای آن را تنها بر اساس معيارهای غربی برای خود متصور شده‌ايم، در حالی‌كه تفكر اسلامی و دينی موجود در ميان ما است كه می‌تواند در پيمودن اين مسير مشكل‌گشا باشد.

وی ادامه داد: موفقيت كتاب «دا» در عرصه فرهنگی انقلاب اسلامی به دليل اخلاصی است كه در توليد آن وجود داشته است. خالق اين اثر نيز در مقطعی كه حس وظيفه‌شناسی خود را به درستی درك كرده بود توانست به روايت خاطرات خود بپردازد و به نظر من انسان بسيار بی‌توقعی نيز هست، چرا كه احساس می‌كند هر نوع تشكر از وی از اجر كار او كم می‌كند.

رئيس حوزه هنری همچنين گفت: در معرفی اين كتاب، برای نخستين‌بار در كشور خلاقيت ويژه‌ای نشان داده شد كه هنوز هم ادامه دارد كه به نظر می‌رسد بايد به صورت مستند در بيايد. از سوی ديگر تجربه دا نشان داد كه اگر خميرمايه اخلاص را برای اين كارهای خود در نظر بگيريم، از بسياری از موانع ظاهری به راحتی عبور خواهيم كرد.

وی افزود: به نظر می‌رسد اكنون زمان آن فرا رسيده است كه در كنار تلاش برای بازنمايی اين ميراث‌ها به سراغ قهرمانان گمنام سازندگی در سال‌های پس از پيروزی انقلاب اسلامی نيز برويم و برای استمرار مبارزات شهادت‌طلبانه‌ سال‌های گذشته‌مان به خلق تصاويری برای اين موضوع نيز اقدام كنيم.

بنيانيان همچنين گفت: اين موضوع كه گفته ‌می‌شود عامل فروش دا توزيع رايگان آن است از پايه دروغ است و نوعی خيانت به خون شهدا به شمار می‌رود. دا فروش خود را مديون ايثارگری مردم جامعه خود است و زير سوال بردن آن، زير سوال بردن اين ارزش‌ها است. ما اصرار به فروش كتابهايمان و حمايت از نويسندگان داريم، اما به طور طبيعی درصدی از اين اثر را به مخاطبان هديه داده‌ايم كه اين حركت برای توسعه معرفی اثر بوده و ادامه خواهد يافت، اما آنچه باعث فروش اين كتاب شده است، چيزی جز خلاقيت در فروش آن نيست.

دا منشأ برکات زیادی برای نشر کشور شد

«محمدرضا سرشار»، نويسنده و دبير جايزه كتاب سال، نيز در اين مراسم و در شروع سخنان خود، با استناد به سخنی از مرحوم علی شريعتی، گفت: مرحوم شريعتی در كتاب «ذكر و ذاكرين» خود معنی نوعی از ذكر را بيان نام برده‌اند و آن را به نوع سخنرانی حضرت زينب(س) در پس حادثه ‌عاشورا نيز نسبت داده‌اند. در فرهنگ لغت نيز ذكر به معنی ياد و ستايش خداوند مورد توجه قرار گرفته است و تأثير همين ذكر است كه حادثه عاشورا را برای مادر طول تاريخ توانست زنده نگاه دارد.

وی ادامه داد: دفاع مقدس نيز الهام‌گرفته از حادثه عاشورا است و هيچ‌ وصيت‌نامه‌ای را نمی‌توان از شهدای جنگ تحميلی يافت كه ذكری از اين حادثه در آن وجود نداشته باشد. در سال‌های پس از حنگ نيز اگر كسانی نبودند كه رويدادها را روايت نمی‌كردند، اين روايت در همان سال‌ها دفع می‌شد. دفاع مدس هم جنگ دنيايی بود و هم جنگ معنوی و آنچه می‌تواند اين رويداد را به ضد خودش تبديل كند، اتفاقاتی است كه بعد از آن رخ خواهد داد و همين اتفاقات است كه امروز ما را متوجه اين موضوع می‌كند كه چه دريايی از بركت در اختيار ما بوده است و ما از آن غافل بوده‌ايم.

به گفته سرشار، جنگ جوهره انسان را آشكار می‌كند و در اين عرصه‌های دشوار است كه انسان گداخته می‌شود و از ناخالصی‌ها دور می‌شود. جنگ به ما اين امكان را داد كه دوستان و دشمنان واقعی‌مان را بشناسيم و در عين حال فضای كشورمان را برای هشت سال آكنده از معنويت كنيم كه دو ذاكر اين كتاب هم امروز در صدد تداوم همين فضا هستند.

دبير جايزه كتاب سال ادامه داد: «دا» نه ادعای داستان دارد و نه جنبه‌های ساختاری برجسته‌ای داستانی را در خود داراست و اگر امروز به اين چاپ دست يافته است تنها به دليل مضمون برجسته آن است و هر نسخه از آن را نيز به طور متوسط پنج نفر می‌خوانند. اين كتاب در مقدمه خود جملاتی دارد كه به نظر من بيانگر مظلوميت تمام تاريخ شيعه است. فراموش نكنيم رزمندگان ما روزگاری بلند شدند و همه چيزشان را برای ما گذاشتند، ولی حالا كسانی كه در آن دوران خوب خوردند، خوب خوابيدند و مدرك گرفتند آن‌ها را متهم به جنگ كردن می‌كنند و اين جفا است.

وی با اشاره به تجليل مقام معظم رهبری از اين كتاب اظهار كرد: اين اثر به غير از ارائه زيبا از ارزش‌های دفاع مقدس برای ما بركات زيادی را نيز در حوزه نشر داشت و ركوردی را به ثبت رساند كه نشان داد وقتی جامعه به دوره وفور ضد ارزش‌ها هم می‌رسد دفاع مقدس هنوز توانايی ركوردشكنی و عرض اندام در حوزه كتاب را داراست. جدای از اين «دا» توانست فرض ناموفق بودن ناشران دولتی و نيمه دولتی در نشر كتاب را نيز بشكند و اين جمله معاون فرهنگی وزير وقت فرهنگ و ارشاد را كه می‌گفت اين كتاب‌ها خواندنی نيستند را نقض كند.

سرشار از اخلاص راوی و نويسنده كتاب دا به عنوان ويژگی اصلی اين كتاب ياد كرد و گفت: در توفيق اين اثر شرايط حاكم بر فضای نشر كشور كه ناشران و نويسندگان ارزشی را از انزوا درآورده است نيز نقش بسزايی داشته است. در كنار اين تجديد چاپ به موقع اين كتاب هم در معرفی آن نقش ويژه‌ای ايفا كرده است.

شمارگان دا معرف کیفیت آن است

«عماد افروغ» نيز كه به عنوان سومين سخنران اين مراسم بود در ابتدای سخنان خود گفت: من در وحله اول خودم را يك «دا»يی می‌دانم و گمشده خودم را در اين كتاب جست‌و‌جو می‌كنم و يادم هست زمانی كه من«دا» ييتر بودم اين شعر را دائم برای خود زمزمه می‌كردم كه: «شاعر نيم و شعر ندانم كه چه باشد/من مرثيه‌خوان دل ديوانه خويشم»

وی ادامه داد: در زمان مسئوليتم در مجلس و در گفت‌و‌گو با مسئولان فرهنگی كشور نمی‌پذيرفتم كه شمارگان معرف كيفيت يك اثر است، اما دا نظر من را تغيير داد. چرا كه از هر حيث اثر سالمی است و واقعی و پر محتوا كه اگرچه شور هنری ندارد، اما پر محتوا است.

افروغ ادامه داد: برای موفقيت نبايد ادای گذشتگانمان را در بياورم و به قول جلال آل احمد نبايد دربان گورستان شهدای خويش باشيم. مهم اين است كه ببينيم تا چه اندازه خلق و خوی آنها را ياد گرفته‌ايم كه به نظر نگرفته‌ايم و بسياری از مشكلات اين روزهای ما نيز به همين موضوع برمی‌گردد و نيز شعار دادن‌های بی‌رويه ما برای تحكيم پايه‌های قدرتمان؛ در صورتی كه اگر بخواهيم نگاه محتوايی داشته‌ باشيم بايد از در و ديوارمان اخلاق می‌باريد.

عضو كميسيون فرهنگی مجلس هفتم افزود: موفقيت دا حاصل چند عامل است كه نخستين آن شامل ذخيره و اندوخته خانم حسينی است كه امثال وی و كشف نشده، بسيار زيادند. محرك و بستر اين موضوع هم حوزه هنری است كه توانست اين اثر را منتشر كند و منبع و منشأ اين اثر نيز در كتاب، قرآن و سنت و ارزش‌های ما نهفته است. دا اثری جامعه‌شناختی و مردم‌شناختی است كه بسيار بی‌تكلف و ساده دلبری می‌كند.

افروغ ادامه داد: دفاع مقدس مخاطب عام داشته است و طعم آن را همه چشيد‌ه‌اند، شايد قدر آن را ندانستند، اما عليه آن موضع هم نگرفته‌اند و لذا نبايد برای انتقال خاطرات آن اين حس را القا كنيم كه نسل امروز را بايد پاره‌پاره كرد. جمهوری اسلامی موهبتی است كه آسان به دست نيامده است و امروز نيز نبايد آن را به تاراج بگذاريم و به راحتی بفروشيم.

ادبیات پایداری ما ضد جنگ نیست

«مرتضی سرهنگی» نيز به عنوان چهارمين سخنران اين مراسم كشورهايی را صاحب ادبيات جنگ دانست كه خود در جنگ دخيل هستند و افزود: اين موضوع در دو شكل خلاصه می‌شود گاه اين كشورها متجاوز هستند و در نهايت نيز مغلوب شده‌اند كه ادبيات آنها در نهايت ادبيات ضد جنگ است كه نمونه آن را می‌توان در آلمان و نويسندگان آن‌ها ديد، اما گاهی نيز جنگ‌ها ذاتی دفاعی دارند كه اين ذات دفاعی در درون خودش اساساً ضد ندارد. ضد جنگ تعريفی دارد كه اساسا با ما هيچ ارتباطی ندارد.

وی ادامه داد: ادبيات جنگ با تمام زشتی‌هايش نقطه اميد يك ملت است و با ملت نا اميد نمی‌توان به جايی رسيد. صحيح است كه جنگ ضد زندگی است، اما معنای زندگی را ما بايد به جنگ بدهيم. ادبيات پايداری نيز بر مبنای اميد شكل می‌گيرد و دا نيز از جمله كتاب‌هايی است كه اميد تماماً در آن موج می‌زند.

دا القای شخصی من نیست

سيده زهرا حسينی نيز سخنران پايانی اين مراسم بود.

وی در سخنان خود روايت دا را به واسطه عنايت خداوند و نيز اهل بيت(ع) در حق خودش عملی شده دانست و گفت: تنها انگيزه‌ام از ابتدای روايت رضايت خدا و نيز رساندن پيام مظلوميت شهدا به نسل امروز بود و نيز ادای دينی است به جوانان نسل سوم چرا كه معتقدم بنا بر گفته آقای سرهنگی سربازی جنگش تمام می‌شود كه خاطراتش را بنويسد. آنچه من گفته‌ام همگی راست بوده است و چيزهايی است كه با چشم خودم ديده‌ام و اين انصاف نيست كه در رسانه‌ها عنوان شود كه دا القای نويسنده است.

حسينی ادامه داد: اگر كسی در مهر 59 در خرمشهر بوده و آنچه من روايت كرده‌ام نديده است، می‌تواند بگويد كه من القا كرده‌ام يا نه.

وی در پايان تأكيد كرد: امروز نيز جنگ ما جنگ تمام‌عيار فرهنگی است و اميدوارم كه بتوانيم در اين ميدان ناجوانمردانه نيز بجنگيم.