سخن از ذکر حقیقی و احیای امر امام زمان(عج)

به گزارش ایکنا، مؤسسه موعود عصر در یکصد و هشتادمین نشست از سلسله نشست‌های ماهانه فرهنگ مهدوی، که عصر روز گذشته 14 بهمن برگزار شد با پیام تصویری حجت‌الاسلام سیدمحمدباقر علوی تهرانی و سخنرانی اسماعیل شفیعی سروستانی در مسجد امیرالمؤمنین(ع) همراه بود. 

مشروح پیام تصویری که به مناسبت نیمه شعبان بیان شده است را در ادامه می‌خوانیم:

به مناسبت این میلاد شریف، نکته‌ای اساسی را عرض می‌کنم که ریشه قرآنی و روایی دارد و آن، مسئله «ذکر» است. خداوند متعال در قرآن کریم، در سوره مبارکه بقره می‌فرماید: «فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ»؛  مرا یاد کنید تا من نیز شما را یاد کنم. این آیه، یک وعده الهی است؛ اما سؤال اساسی اینجاست که ذکر خدا چگونه محقق می‌شود؟ آیا ذکر، صرفاً گفتن الفاظی بر زبان است یا حقیقتی عمیق‌تر دارد؟ و اگر حقیقتی دارد، راه درست رسیدن به آن چیست؟

برای پاسخ به این سؤال، باید به کلمات اهل‌ بیت(ع) رجوع کنیم. امام باقر(ع)می‌فرمایند: «ذِكرُنا ذِكرُ الله و ذِكرُ عَدُوِّنا ذِكرُ الشَّيطان»؛  یاد ما، یاد خداست و یاد دشمن ما، یاد شیطان است.

امام صادق(ع) نیز همین معنا را با بیانی دیگر مطرح می‌کنند و می‌فرمایند: هرگاه ما یاد شویم، خدا یاد شده است و هرگاه دشمن ما یاد شود، شیطان مورد توجه قرار گرفته است.

این روایت، معیار روشنی به ما می‌دهد؛ یعنی ذکر الهی و ذکر شیطانی قابل تشخیص است. اگر انسان در مسیری حرکت کند که به یاد اهل‌ بیت(ع) منتهی شود، در مسیر ذکر خداست و اگر به مسیری برود که یاد دشمنان اهل‌ بیت در آن پررنگ شود، در حقیقت در زمین شیطان بازی کرده است.

در همین راستا، روایتی از رسول اکرم(ص) وجود دارد که بسیار قابل توجه است. پیامبر خدا فرمودند: «من از دنیای شما سه چیز را دوست دارم» و یکی از آن‌ها را نگاه به چهره حضرت فاطمه زهرا(س) بیان کردند. اینجا ممکن است این تصور ایجاد شود که این سخن، صرفاً از باب علاقه پدر به دختر است؛ اما پیامبر اکرم(ص) بلافاصله حقیقت را روشن می‌کنند و می‌فرمایند: «مَن رَآنِي فَقَد رَأَى الله»؛ کسی که مرا ببیند، خدا را دیده است.

یعنی نگاه به معصوم، نگاه به مظهر تجلی خداوند است. اهل‌ بیت(ع)، مسیر شناخت خدا هستند، نه صرفاً شخصیت‌های تاریخی یا عاطفی. به همین دلیل، توجه به آنان یک امر سلیقه‌ای یا مستحبیِ ساده نیست، بلکه یک ضرورت ایمانی است.

قرآن کریم به‌صراحت می‌فرماید: هر کس از ذکر خدا روی‌گردان شود، شیطان بر او مسلط می‌شود و قرین او خواهد شد. قرآن، این نوع همنشینی را «قرین سوء» معرفی می‌کند؛ به معنی بدترین نوع همراهی.  

اگر ترک ذکر خدا مساوی با تسلط شیطان است و اگر ذکر خدا واجب است و اگر ذکر خدا بدون ذکر اهل‌ بیت(ع) تحقق پیدا نمی‌کند، نتیجه روشن است: ذکر اهل‌ بیت(ع) یک ضرورت است، نه یک انتخاب، اما ذکر اهل‌ بیت(ع) چگونه محقق می‌شود؟ آیا صرف گفتن نام‌ها کافی است؟ یا ذکر، مصادیق عملی و عمیق‌تری دارد؟ با مراجعه به روایات، می‌توان سه مصداق اصلی برای ذکر اهل‌ بیت(ع) برشمرد. نخست، بیان فضائل است.  

امام صادق(ع) می‌فرمایند: فرشتگان آسمان نگاه می‌کنند و می‌بینند که در زمین، دو یا سه نفر کنار هم نشسته‌اند و فضائل آل محمد(ص) را بیان می‌کنند، در حالی که دشمنان بسیارند.

این روایت نشان می‌دهد که بیان فضائل اهل‌ بیت(ع)، حتی اگر جمع اندک باشد و فضا، فضای مخالفت، کاری بسیار ارزشمند و مورد توجه ملائکه است. بنابراین، یکی از مصادیق مهم ذکر، این است که در مجالس خود، درباره فضائل امام زمان(ع) سخن بگوییم؛ با استناد به متون معتبر، دعاها و به‌ ویژه زیارت جامعه کبیره که یک متن جامع و دقیق در معرفی اهل‌بیت(ع) است.

دومین مصداق ذکر، بحث و گفت‌وگو درباره امامت و ولایت است. ما ادعا می‌کنیم مسلمان و شیعه هستیم؛ اما آنچه تشیع را از سایر فرق متمایز می‌کند، مسئله امامت است. اگر امامت حذف شود، تشیع هویت خود را از دست می‌دهد.

امام صادق(ع) می‌فرمایند: خدا رحمت کند بنده‌ای را که جمعی تشکیل دهد و در آن، درباره امامت ما سخن بگوید. حتی اگر دو نفر درباره امامت گفت‌وگو کنند، خداوند به فرشتگان مباهات می‌کند. احیای امر امام زمان(عج) فقط با احساسات و شعار محقق نمی‌شود؛ بلکه نیازمند تبیین، استدلال و گفت‌وگوی عالمانه است. همان‌گونه که در کربلا با شمشیر از امامت دفاع شد، امروز باید با بیان، قلم و اندیشه از امامت دفاع کرد.

سومین مصداق ذکر اهل‌ بیت(ع)، یاد مصائب آنان است. امام صادق(ع) می‌فرمایند: هر کس نزد او یاد ما شود و اشکی، حتی به اندازه بال مگس از چشمش جاری گردد، خداوند آتش جهنم را بر او حرام می‌کند.

این اشک، اشک احساس صرف نیست؛ اشک بر مظلومیت بر حق پایمال‌شده و بر غربت حجت خداست. چنین اشکی انسان را به سرعت به خدا نزدیک می‌کند و دل را آماده پذیرش هدایت می‌سازد.

در پایان، از خدای متعال می‌خواهیم که توفیق دهد ذکر ما، ذکر حقیقی باشد؛ ذکری که از مسیر اهل‌ بیت(ع) می‌گذرد. امیدواریم دست‌کم به یکی از این سه مسیر ملتزم باشیم و اگر توفیق بیشتری داشتیم، هر سه را در زندگی خود زنده نگه داریم.