کد خبر: ۱۳۴۱۳۹۴

تاریخ: ۲۴ آذر ۱۳۹۲ - ۰۹:۲۰

نگاهی به وضعیت شیعیان مالزی/8

نقش تحولات سوریه در شیعه‌ستیزی مالزی

شعب خارجی: در بخش‌های گذشته مقاله نگاهی به وضعیت شیعیان مالزی به عوامل مختلف داخلی شیعه‌ستیزی در مالزی اشاره شد و در این قسمت به تحولات سوریه و نقش آن در شیعه‌ستیزی در مالزی می‌پردازیم.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) شعبه شرق آسیا، پیش گفتار این مقاله نگاهی به روابط سیاسی و اقتصادی مالزی با سوریه است و در ادامه به رشد افراط گرایی دینی در مالزی به سبب ارتباط با عوامل تأثیرگذار خاورمیانه و تحولات سوریه، تماس افراط گرایان دینی سوریه با مقامات دولتی مالزی، تیرگی روابط مالزی با سوریه، تحریک اسلام گرایان تندروی مالزی علیه جمهوری اسلامی ایران و سوریه و در نهایت تأثیر همه این عوامل بر شیعیان مالزی خواهیم پرداخت.
روابط سیاسی مالزی با سوریه
روابط سیاسی مالزی با سوریه در سال 1337 آغاز شد، سفارت سوریه در کوالالامپور در سال 1380 افتتاح شد، مالزی سفارت خود را در سال 1381 در دمشق افتتاح کرد، بشار اسد رئیس جمهور سوریه در سال 1382 از مالزی دیدار کرد، در سال 1384 روابط سوریه با غرب بحرانی شد و غرب، سوریه را تحریم سیاسی و اقتصادی کرد و آمریکا سفیرش را از سوریه فراخواند، سوریه در پاسخ به این اقدام روابط خود را با چین، ایران، روسیه، هند و مالزی توسعه داد، مالزی به علت دارا بودن اکثریت مسلمان زمینه را برای گسترش فعالیت‌های سیاسی و اقتصادی با سوریه مناسب دید، سوریه در دوران ریاست جمهوری اوباما فعالیت بین‌المللی سیاسی خود را توسعه داد و در سال 1385 مناسبات سوریه با غرب نسبتاً ترمیم شد.
در سال 1386 عبدالله بداوی، نخست وزیر وقت مالزی به سوریه مسافرت کرد و پیش نویس قراردادهای مختلف تجاری در این سفر آماده شد و این قرادادها در سال 1388 بین طرفین به امضا رسید و در همان وهله نخست در بخش‌های مسافرت‌های هوایی و ثبت بین‌المللی ماشین(SME) این همکاری‌ها فعال شد. در اردیبهشت سال 1390 شورای تجاری مالزی-سوریه برای توسعه روابط دو کشور تأسیس شد و در توافقات به عمل آمده بین دو کشور حجم قرادادهای شرکت‌های مالزیایی برای انجام طرح‌های عمرانی و اقتصادی به 30 میلیارد دلار رسید.
به موازات توسعه روابط سیاسی و اقتصادی بین این دو کشور و دیگر کشورهای جهان اسلام و بروز حادثه تروریستی 11 سپتامبر 1380 در مرکز تجاری آمریکا می‌بینیم که بسیاری از تحلیل‌گران سیاسی به سمت کشورهای اسلامی روی می‌آورند تا پدیده افراط گرایی را ریشه یابی کنند و در این میان نظام‌های نظارتی در این کشورها نیز به دنبال شناسایی عوامل تندرو و افراطی فعال می‌شوند و با دقت و حساسیت بیشتری عوامل مذکور را تحت بررسی و نظارت قرار می‌دهند؛ پدیده‌ای که پیش از حوادث 11 سپتامبر  چندان مورد اهمیت تلقی نمی‌شد اکنون در جهان به موضوع نخست عناوین روزنامه‌ها تبدیل شده بود. روزنامه نیوزویک در تاریخ 28/1/2002 نوشت که مالزی مرکز و پایگاه پشتیبانی 11 سپتامبر آمریکا بوده است. مهاتیر محمد نخست وزیر وقت در پاسخ به این روزنامه        می‌گوید که تروریست‌های 11 سپتامبر در آمریکا تربیت شده‌اند و اگر هم به عنوان جهانگرد به مالزی آمده باشند دولت مالزی از فعالیت‌های آنان بی اطلاع بوده است.

وی گفت: هیچ ارتباطی بین مالزی و حملات 11 سپتامبر آمریکا وجود ندارد و مالزیایی‌هایی که به افغانستان و پاکستان مسافرت کرده‌اند هدفشان بر هم زدن استقرار کشورشان بوده است.
مهاتیر در ادامه می‌افزاید: باید دلایل آمریکا در این اتهام را بررسی کرد و شک دارد که ارتباطی بین مالزی و این تهدیدات وجود داشته باشد. در این میان نیوزویک در پی یک افشاگری از جلسه یکی از ژنرال‌های بازنشسته مالزی به نام یزید صفوت با همکاران بن لادن و از جمله زکریا موسوی از اصل مراکشی و ساکن فرانسه پرده بر   می‌دارد و ادعا می‌کند که یزید صفوت و همکارانش به نام‌های خالد المخضار و نواف الحوزی در صدد تشکیل گروه تروریستی القاعده در شرق آسیا هستند.
دو نفر اخیر بر اساس ادعای نیوزویک در ماه‌های ژانویه و فوریه سال 1379 با یزید صفوت در ارتباط بوده‌اند و آن دو نفر همان کسانی بوده‌اند که در آمریکا به فراگیری خلبانی پرداخته‌اند و هواپیمایی را ربوده و در منطقه وزارت دفاع آمریکا منهدم می‌کنند. یزید صفوت از دسامبر سال 1380 تا سال 1388 با تعداد 23 تندروی اسلام‌گرا به جرم همکاری با القاعده دستگیر می‌شود  و با این عنوان که یزید صفوت دیگر خطر جدی محسوب نمی‌شود در سال 1387 آزاد می‌شود. تخصص اصلی یزید صفوت سلاح‌های بیولوژیک بوده است و در این زمینه نیز با القاعده همکاری می‌کرده است. در سال‌های بین 1387 تا 1391 یزید صفوت و همکارانش درصدد پیدا کردن سرپل‌های ارتباطی با عوامل القاعده در خاورمیانه بوده‌اند. در تاریخ‌های 17/3/1391 و18/5/1391 عوامل خارجی مدافع تروریست‌های سوریه در مالزی تظاهراتی را علیه سفارت سوریه در کوالالامپور ترتیب می‌دهند و در این میان در اکتبر سال 1391 گروهی از عوامل تندروی دینی و از حامیان تروریست‌های سوریه به ریاست خالد کندو به دعوت دولت مالزی به این کشور مسافرت می‌کنند و از دولت مالزی می‌خواهند که سفیر سوریه را در کوالالامپور از کشور اخراج کنند، کمک مالی به مخالفان به عنوان مهاجران جنگ سوریه ارائه دهند، از مخالفان بشار اسد حمایت کنند، و به مسلمانان مالزی بگویند که بشار اسد در خط مقدم با اسرائیل قرار ندارد و نباید از او حمایت شود.

خالدکندو، نماینده شورشیان سوریه در سفر سال گذشته خود به مالزی شیعیان و حزب‌الله را کافر نامید

محیی‌الدین یاسین، نایب رئیس الوزرای مالزی از شیخ خالد کندو استقبال گرم کرد و در اینجا بود که مخالفت با «نفوذ شیعی در مالزی» ، مخالفت با دخالت حزب الله لبنان در جنگ سوریه و برگزاری تظاهرات علیه سفارت‌های جمهوری اسلامی ایران و سوریه کلید می‌خورد. شیخ خالد کندو در روزهای عید فطر 1391 در سخنرانی خود گفت: کفار چنین شعار می دهند: لا اله الا بشار الاسد و این نظامی است که 30 سال با جمهوری اسلامی ایران در تعامل است و چرا شما دانشجویان مالزیایی از حوادث سوریه         بی‌اطلاع هستید؟ ما چه خدماتی را می‌توانیم برای حمایت از برادران خود در سوریه ارائه کنیم؟ برادران دینی شما جانشان را در سوریه به طبق اخلاص گذاشته‌اند و با خون‌های خود تاریخ پر از مجد را نگاشتند. وی از جوانان مالزیایی می‌خواهد که در برابر ظلم حکومت بشارالاسد ساکت ننشینند و به هر وسیله‌ای از مخالفان دولت سوریه دفاع کنند تا در صف مجاهدان اسلام قرار گیرند. در آبان ماه سال 1391 نجیب تون رزاق، نخست وزیر مالزی از سازمان همکاری‌های اسلامی که در مکه منعقد شده بود می‌خواهد تا عضویت سوریه در این سازمان به تعلیق درآید. وی از این سازمان می‌خواهد تا دولت سوریه را برای جلوگیری از ادامه جنگ تحت فشار قرار دهند، بدون آنکه وی اشاره‌ای به جنایات جبهه النصره و همکاران القاعده‌ای این جبهه داشته باشد و یا آنها را محکوم کند.
در پی این حمایت‌ها از طرف دولت مالزی ارتباط طرفداران جبهه النصره با تندرویان اسلامی مالزی قوی‌تر می‌شود و کار به جایی می‌رسد که یزید صفوت، نظامی بازنشسته مالزیایی که در پی حوادث 11 سپتامبر به مدت هفت  سال در زندان بوده با داشتن تخصص در سلاح‌های بیولوژیک به یاری جبهه النصره می‌شتابد. وی درست در زمانی که غرب، دولت سوریه را با ادعای استفاده از بمب‌های شیمیایی تحت فشار قرار داده بود برای حمایت از تندرویان اسلام‌گرای سوریه عازم سوریه می‌شود و در اردیبهشت 1392 در فرودگاه کوالالامپور دستگیر می‌شود. یزید صفوت به همراه یکی از معلمان دینی به نام علی خلفیه به اتهام فعالیت‌های تروریستی بازداشت می‌شوند و محمد حلمی هیثم که در یک رستوران محلی کار می‌کرده است با همین اتهام در ارتباط با یزید صفوت دستگیر می‌شود. بر اساس قانون جرایم امنیتی پلیس مالزی می‌تواند افراد را بدون محاکمه تا 28 روز تحت بازداشت قرار دهد. ظاهرا محمد حلمی هیثم و یزید صفوت در ماه‌های مهر وآبان سال گذشته در خیابان امپنگ کوالالامپور با یکدیگر ارتباط  داشته اند.
در اینجا نقش القاعده و سلاح‌های شیمیایی و بیولوژیک آنان در جنگ سوریه و همکاری عوامل آنان در مالزی آشکار می‌شود و از آن‌جایی که دولت قانونی بشاراسد مور حمایت جمهوری اسلامی ایران نیز است افراط گرایان خاورمیانه و همکاران القاعده‌ای آنان همکاری سیاسی و اقتصادی جمهوری اسلامی ایران با مالزی را نشانه می‌گیرند و در این میان در مردادماه  سال 92 سازمان‌های مالزیایی تظاهراتی را در مقابل سفارت ایران در مالزی ترتیب می‌دهند و از ایران می‌خواهند که از حمایت حکومت قانونی بشار اسد حمایت نکنند. در این تظاهرات محمد فرید بن شیخ احمد، رئیس شرکت«اکرام»  طی سخنرانی خود از ایران می خواهد که از حزب‌الله و حکومت سوریه حمایت نکند.
باز گذاشتن دست حرکت‌های افراط گرایانه دینی در رده‌های مختلف دولت مالزی سبب شد تا در داخل مالزی شاهد دو نوع انعکاس مختلف از دو ناحیه کاملا متفاوت باشیم: یکی افزایش نگرانی احزاب معارض چینی مالزی مانند DAP از روند افراط گرایی دینی در مالزی و دیگری نگرانی مقامات امنیتی مالزی از افزایش ترانزیت افراط گرایی در خاک مالزی به دیگر کشورها. در مورد اول یکی از فعالان سیاسی حزب DAP به نام ترسا کوک(Teresa Kok) در پاسخ به سخنان نجیب تون رزاق، نخست وزیر مالزی برای مقابله با افراط گرایی می‌گوید که وی تردید دارد دولت نجیب در مقابل افراط گرایان قدم جدی بردارد. این تردید در حالی است که حمایت دولت مالزی از مخالفان دولت سوریه و استقبال از چهره‌های منفوری چون خالد کندو در النصره وارد فضای دیگری شده است. در مورد دوم می‌بینیم که اداره مبارزه با تروریسم پلیس مالزی نسبت به رشد افراط‌گرایی مالزیایی برای انجام عملیات در خارج از مالزی هشدار می‌دهد. فاروق ذوالکفلی در جاکارتا پست در مهرماه سال 92 به نقل از داتوک محمد فوزی هارون، رئیس اداره ویژه مبارزه با تروریسم مالزی می‌نویسد که تا کنون 15عملیات تروریستی در مالزی شناسایی شده است که عموماً استخدام نیرو از داخل خاک مالزی صورت گرفته و از مالزی به عنوان ترانزیت عملیات تروریستی و تغذیه مالی عوامل آن‌ها استفاده شده است.
وی می‌گوید که 10 مالزیایی شامل چهار تن در تایلند، 2 تن در بیروت، و یک تن دراندونزی از سال‌های 1388 تا 1391 به جرم ارتباط با عملیات تروریستی دستگیر شده و سه مالزیایی در خارج از کشور در عملیات تروریستی کشته شده‌اند و از دسامبر 1380 تا کنون 230 فرد کلیدی در فعالیت‌های تروریستی دستگیر شده‌اند. داتوک محمد فوزی هارون به ماهیت افراط گرایی دینی این مالزیایی‌ها چنین اشاره می‌کند: «این افراد دستگیر شده معتقد هستند که برای ایجاد عدالت جنگ می‌کنند و معتقد هستند که باید به برادران مسلمان خود کمک کنند. اگر این افراد دستگیر نمی‌شدند مالزی هم قربانی حملات تروریستی می‌شد.» نگرانی مقامات امنیتی مالزی از بروز یک «جنگ مقدس» در مالزی نتیجه سیاست اشتباه این کشور در حمایت از افراط گرایان سنی چون خالد کندو است و این اشتباه همچنان در سازمان دینی جاکیم زیر نظر نخست وزیر مالزی در حال تکرار است.
سازمان جاکیم در یک برنامه‌ریزی دولتی در نماز جمعه‌های سراسر مالزی عموم مردم را به یک جهاد برای مبارزه با شیعه دعوت کرد
سازمان جاکیم در یک برنامه‌ریزی دولتی در نماز جمعه‌های سراسر کشور در هفته گذشته عموم مردم مالزی را به یک جهاد برای مبارزه با شیعه دعوت کرد. به‌کارگیری واژه‌های جهاد و جنگ مقدس و مانند آن‌ها عباراتی است که اخیراً توسط مقامات دینی مالزی نیز رواج یافته و شروع یک حرکت خشونت آمیز را نشان می‌دهد.
مواضع مالزی در قبال سوریه به سمت مخالفان دولت سوریه سنگینی می‌کند و این امرسبب نگرانی نویسندگان مستقل مالزی نیز شده است. پروفسور مظفر چاندرا از مواضع دولت مالزی در مجمع عمومی سازمان ملل در تاریخ 15/5/1392 به شدت انتقاد می‌کند و می‌گوید که اگر مالزی همچون ایران، روسیه، چین و کوبا در محکومیت دولت سوریه در بمباران سنگین مناطق مسکونی رأی منفی نمی‌داد حداقل باید به بیانیه قطر، عربستان، آمریکا و فرانسه رأی ممتنع    می‌داد. وی در انتقاد از این بیانیه می‌نویسد که طرفداران این طرح و از جمله مالزی هیچ سخنی از جنایات نظامیان شورشی و خشونت‌های آنان نگفته‌اند. انور ابراهیم نیز در سفر به ترکیه از مقامات ترکیه می‌خواهد که بر فشارهای خود علیه دولت سوریه بیافزاید.
در سفر نماینده شورشیان سوریه به مالزی در سال گذشته می‌بینیم که خالد کندو شیعه و حزب‌الله را کافر اعلام نموده و از مسلمانان مالزی می‌خواهد تا در مقابل این دو گروه موضع گیری عملی کنند و نتیجه حمایت‌های دولت‌های عربستان، قطر و آمریکا از افراط‌گرایان سوری و ایفای نقش آنان در صحنه اجتماعی و سیاسی مالزی سبب می‌شود تا بنا به قول خطبای جمعه گذشته مالزی مبارزه با شیعه یک جهاد برای مسلمانان تلقی شود.