کد خبر: ۳۶۳۹۹۰۹

تاریخ: ۱۹ شهريور ۱۳۹۶ - ۱۴:۳۲

خداحافظی وحید نظریان از عرصه رقابت‌های قرآنی/ در چارچوب ما، تلاوتی به سبک مصطفی اسماعیل داشته باش!

گروه مسابقات: وحید نظریان از جمله قاریانی است که طرفداران بسیار و البته صدای خاص و منحصر به فرد خودش را دارد؛ تلاوت‌هایی که هرگاه شروع می‌شود نمی‌توان پایانی برای آن متصور بود و تا مدت‌ها آن لحن و آن صدا با تو همراه است؛ او از شرایط چهلمین دوره مسابقات، آئین‌نامه، تغییرات شفاهی و یکباره در این رقابت مهم و حساس کشوری می‌گوید.

به گزارش خبرنگار اعزامی خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) به ارومیه، این قاری جوان کرمانشاهی امسال نیز در چهلمین دوره مسابقات سراسری قرآن حضور یافت، نظریان برخلاف سال گذشته که تا فینال مسابقات پیش رفت، امسال اما از مرحله نیمه نهایی فراتر نرفته است و شاید بتوان حذف از نیمه نهایی را یکی از غافلگیری‌های این دوره از مسابقات نام گذاشت. او اما حالا خسته از هر رقابتی بر انتهای رقابت با پیشینه‌ای پر از لطافت لحنی ایستاده است و نیت کرده است تا در رقابتی قرآنی حضور نیابد.
شاید عده‌ای از خاطرشان عبور کند که وحید نظریان به خاطر ناکامی در چهلمین دوره، سخن از خداحافظی با مسابقات می‌گوید، اما به هیچ وجه اینگونه نیست. برای همین است که بارها در طول این مصاحبه گفته است خداحافظی‌اش به خاطر عدم موفقیت در مسابقات نیست، بلکه او بین راه مطالبات مقام معظم رهبری از تلاوت و جایگاه واقعی تلاوت با راه مسابقات - که اتفاقاً اعتقاد دارد از هم جدا هستند، راهی که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) و مقام معظم رهبری نمایانده‌اند، انتخاب کرده است. مشروح گفت‌وگوی این قاری محبوب نسل جوان در ادامه آمده است.
وحید نظریان، یکی از شرکت‌کنندگان در چهلمین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم، در گفت‌وگو با ایکنا با اشاره به اینکه اگر مسابقات را نگاه کنیم متوجه خواهیم شد که سطح تلاوت‌ها در مرحله نیمه نهایی در این حد نبود که خروجی آن عیناً ترکیب فینالیست‌ها باشد، گفت: مدنظر من در این گفت‌وگو به هیچ وجه اشخاص خاصی نیست؛ چرا که همه از دوستان خوب ما هستند. بحث بر سر این است که بسیاری از حاضران در این مسابقات می‌توانستند در فینال حضور داشته باشند.
وی در پاسخ به این سؤال که انتظار حذف در مرحله نیمه نهایی مسابقات را داشتید یا خیر؟ گفت: در هر مسابقه‌ای چه قرائت باشد چه ورزشی و ... در مراحل ابتدایی به گونه‌ای مبارزه می‌شود که ابتدا به مراحل بالاتر راه یابد. من نیز براساس آئین‌نامه‌هایی که هست تلاوت کردم. تلاوتم در مرحله مقدماتی بر این اساس بود تا ابتدا وارد مراحل بالاتر شوم، اغلب در مسابقات قرآن، تلاوت‌ها نزدیک به هم است و اختلاف‌ها در حد نیم نمره یا یک نمره و کمی بیشتر یا کمتر است. در مورد عدم صعود به مراحل بالاتر نیز یک‌سری حرف‌ها وجود دارد که نگفتنشان بهتر است و ممکن است از آن بد برداشت شود. دوستی‌ها بسیار مهم‌تر از رقابت است.
نظریان در پاسخ به این سؤال که انتظار حذف در این مرحله را داشتید یا خیر؟ بیان کرد: مقدماتی مقداری ضعیف تلاوت کردم؛ چرا که تنها تلاوت کردم تا در مرحله بالا حضور داشته باشم. اینجا جا دارد یک مطلبی را بگویم، این حرف که گفته شده است «ما داور هستیم و داوران قانون‌ها را گذاشته‌اند و هر لحظه بسته به شرایط مکان و زمان می‌توانیم موارد را تغییر دهیم» به هیچ وجه پذیرفتنی نیست.
وی با اشاره به اینکه متسابقان با توجه به آیتم‌ها و قوانین گذاشته شده و برای اخذ نمره و جلب نظر داوران، تلاوت می‌کنند، گفت: در مرحله نیمه نهایی نیز به گونه‌ای تلاوت کردم که بتوانم وارد فینال شوم و تمام اهتمام خود را برای مرحله فینال باقی گذاشتم. در آئین‌نامه گفته شده است اگر اینگونه تلاوت کنید نمره بالایی کسب می‌کنید و همانطور که گفتم همه نیز تلاش کردند تا براساس آئین‌نامه تلاوت کنند.
وی با اشاره به اینکه در این دوره شاهد بودیم که تا آخرین لحظات نیمه شب شفافیت و پاسخ واضحی درباره این سؤال که چند نفر به نیمه نهایی راه می‌یابند، داده نمی‌شد و شاهد این مدعا تغییر چند باره فهرست راه‌یافتگان به مرحله نیمه نهایی(از بیست نفر تا سی و هشت نفر) است، افزود: در آئین‌نامه مراحل مقدماتی و نیمه نهایی در فینال تأثیر داده می‌شود که به نظرم این نمی‌تواند چندان درست باشد. اگر ملاک حال افراد است پس باید تلاوت در آن لحظه حساب شود، اینکه تلاوت چند روز قبل در مسابقات را با تلاوت فینال یا نیمه نهایی اضافه کنند حرکت درستی نیست، همه متسابقان نیز همین‌گونه فکر می‌کنند و بر این باور هستند، اما ترس دارند آن را مطرح کنند برای اینکه در تونل مسابقات گیر افتاده‌اند و اگر حرفی بزنند در این تونل باقی می‌مانند. اگر شما محرمانه نظرسنجی کنید مطمئناً 90 درصد متسابقان از وضعیت ناراضی هستند و بر این عقیده‌اند که به گونه‌ای نمره داده شده است که عده‌ای که به گرایش خاصی تمایل دارند در فینال حضور یابند. البته باز منظورم اشخاص نیستند.
نظریان تأکید کرد: امسال روال مسابقات به گونه‌ای بود که به قاریان و شرکت‌کنندگان پیام بزرگی منتقل شود و آن پیام بزرگ این بود که «متسابقین هر که باشند، تعیین‌کننده نیستند و باید ببینند که ما چه می‌گوییم».
این قاری ممتاز کشورمان با تأکید بر اینکه امسال نمرات تجوید، بسیار در سطح پایینی قرار داشت و در بهترین حالت بین 25 تا 29 بود، گفت: حتی افرادی هم که مجودخوان بودند نیز در این طیف نمرات قرار داشتند. در واقع در این دور از مسابقات به گونه‌ای نمره داده شده است که امسال همه متوجه شوند اگر کسی راه آن شخص که مسابقات را تحریم کرد، برود، تکلیف همین است، پیام این است که اگر شخصی خوب می‌خواند شما نباید تشخیص دهید، بلکه تنها ما باید این را تشخیص دهیم.
وی با اشاره به اینکه فطرت چیزی است که از طرف خداوند عطا شده است، خاطرنشان کرد: در بحث مسابقات و تلاوت‌ها اهل قرائت و قرآن می‌دانند، چه خبر است و بیشتر از تلاوت لذت می‌برند، اما عوام هم می‌توانند تشخیص دهند؛ چرا که مردم با قرآن غریبه نیستند، به اعتقاد من این روندی که به وجود آمده است راه به صواب نمی‌برد. ما چند سالی است که آرام آرام از تلاوت فاخر و اخلاق قرآنی و هدف قاری‌پروری دور می‌شویم، شما نگاه کنید و ببینید استاد خدام‌حسینی کجا هستند؟ بسیاری از قاریان و اساتید تراز اول و دارای تلاوت‌های ماندگار به انزوا کشیده شده‌اند و یا خود عالمانه و عامدانه کناره گرفته‌اند. تلاوت‌هایی که موی بر تن مستمع راست می‌کرد به ویژه در مسابقات کجاست؟ چرا تلاوت نفرات برگزیده سال‌های اخیر با دهه اول و دوم انقلاب، تفاوت فاحش دارد؟ چرا، چون راه ناصواب بود.
این قاری جوان با اشاره به اینکه از نظر حقوقی و اخلاقی این موضوع درست نیست که بگوییم داوران آئین‌نامه را نوشته‌اند و خودشان هم در شرایط و زمان و مکان خود آن را تغییر می‌دهند و این موضوع را با حکایتی معروف برای تمام تاریخ که در آن حضرت امیر(ع) با وجود ذی‌حق بودن به شرع و قانونی که خود به اذن خدا وضع نموده بود، احترام گذارد و آن را فراخور شرایط تغییر نداد و پذیرفت و موجب اسلام آوردن گمراهی شد، اذعان کرد: قرائت‌هایی که امثال استاد خدام حسینی تا اوایل دهه هفتاد انجام می‌دادند، در حال حاضر وجود دارد؟ قطعاً وجود ندارد. اگر معدود افرادی هم اینگونه می‌خوانند، نادیده گرفته می‌شوند. الگوی همه ما قاریان مصری هستند اینکه ما انواع سفسطه را بچینیم که این قاری مصری «قاف» را اینگونه می‌خواند و نوع دیگر آن درست است و به دنبال آن شیوه قرائت‌ها را مدام به یک طرف سوق دهیم، درست نیست. همه می‌دانند که مرحوم شیخ مصطفی اسماعیل هم در این مسابقات مقام نمی‌آورد. مگر ما تلاوت را از کجا آورده‌ایم؟

وی در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود به دیدار اخیر قرآنی‌ها با مقام معظم رهبری اشاره و اظهار کرد: معظم له و بسیاری از اساتید برجسته قرآن(منظورم اساتید جلو تلویزیون نیست) به‌ویژه سالیان اخیر در حال تذکر هستند که تلاوت‌‌ها را مدام به یک طرف سوق ندهید. مگر ما از پیامبر(ص) و ائمه(ع) جلوتر هستیم، پیامبر فرمودند «بهترین شما کسی است که وقتی تلاوت می‌کند به گونه‌ای تلاوت کند که ترس از خدا را در آن دید، انگار آیات همان لحظه بر او نازل می‌شود» به اعتقاد من آیین‌نامه مسابقات این سخن پیامبر(ص) است، نه آن چیزی که براساس مصلحت تغییر پیدا می‌کند. آئین‌نامه فرمایش و منویات مقام معظم رهبری است که فرمودند تلاوت‌ها را به سمت و سویی ببرید که آیات متصور شوند و دریچه‌ای به انس با قرآن ایجاد شود، در این مسابقات انس ایجاد شد؟
نظریان افزود: امسال معظم‌له بعد از سال‌ها از تلاوت‌هایی ابراز رضایت کردند و در فرمایش خودشان به همین آقایان آئین‌نامه‌نویس فرمودند که اینگونه(اشاره به تجسم مفاهیم آیات در تلاوت) تلاوت کنید. ما داریم مسابقات را به سمتی می‌بریم که این نوع تلاوت که مدنظر حضرت آقا هست در آن وجود نداشته باشد. فصل‌الخطاب چیست؟ آئین‌نامه واقعی کدام است؟ پس ما به کدام سمت می‌رویم. من به عنوان یک ایرانی به عنوان یک شیعه و به عنوان یک فرد که دغدغه قرآن دارد، آرزو دارم قرائت فاخر بشنوم، دوست دارم، فرزندان ما در جلسات اساتیدی که اینگونه تلاوت می‌کنند، حضور داشته باشند و با قرآن انس بگیرند تا نجات یابند تا قرآن با گوشت و خونشان آمیخته شود، نه آن که معاذالله بر سر سفره قرآن حسادت، ریا، نفاق، سوءظن و مصلحت‌اندیشی ببیند و بیاموزند. کاش این آفت مسابقات و آفت منیت‌ها برداشته شود تا ملت قرآن‌خوان شوند.
نظریان در تکمیل این بخش از صحبت‌های خود با اشاره به اینکه بخش اعظمی از آئین‌نامه از پایه اشتباه است، گفت: به عنوان مثال، شخص من به سبک استاد مصطفی اسماعیل تلاوت می‌کنم. تجوید و صوت و لحن من باید با سبک استاد سنجیده شود نه اینکه داوران بگویند شما باید تلاوتی با سبک و سیاق استاد مصطفی اسماعیل داشته باشید، اما در چارچوبی که ما می‌گویم. قطعاً این شدنی و درست نیست.
نظریان با اشاره به اینکه همه ما قبول داریم که سلایق زیاد است، افزود: حرف همه شرکت‌کنندگان این است که اگر رقابتی هست، براساس یک سبک و چارچوب و آئین‌نامه‌ای ثابت برگزار شود، آئین‌نامه شفافی که هر لحظه تغییر نکند. من به شخصه خودم را چند سال با آئین‌نامه تطبیق می‌دهم اما بعد از چند سال که همه چیز تطبیق یافته است همه چیز تغییر می‌یابد.
این قاری ممتاز کشورمان در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود با ایکنا با اشاره به اینکه قصد خداحافظی از مسابقات قرآن را دارد، در پاسخ به این سؤال که این کناره‌گیری به خاطر عدم موفقیت در مسابقات است یا خیر؟ خاطرنشان کرد: من بخاطر رضای خدا قرآن می‌خوانم نه برای مسابقات. من به عنوان یکی از افرادی که سال‌هاست در عرصه قرائت حضور دارم و مردم نسبت به حقیر ابراز محبت دارند، در مسابقات بسیار زیادی حضور داشته و نتیجه نگرفته‌ام، اگر قرار باشد از مسابقات کناره‌گیری کنم به خاطر نتیجه نگرفتن از مسابقات نیست. اخلاق من به گونه‌ای نیست که اینگونه فکر کنم. همانگونه که گفتم چند سال است که قرائت در کشور افول کرده است، کیفیت و سمت و سوی تلاوت آن چیزی که باید باشد نیست و آرام آرام از مقصد اصلی دور می‌شود.
وی با تأکید بر اینکه اشاره مقام معظم رهبری در طلیعه رمضان امسال حقیر و هیچ شخص خاصی را شامل نمی‌شود، بلکه راه و مسیری که تلاوت باید در آن قرار بگیرد، مشخص کرده‌اند، گفت: من به این نتیجه رسیده‌ام که مسابقات ما به این سمت و سو نمی‌رود و لذا بنده از بین فرمایش حضرت آقا که می‌فرماید تلاوت را به این سمت و سو ببرید و بنظر این کمترین، سمت و سوی مسابقات، این راه را ادامه نمی‌دهد، لذا مسیر من از مسابقات از همین جا جدا می‌شود. لذا امسال آخرین سال حضور من در مسابقات بود و از طریق تریبون ایکنا این خداحافظی را اعلام می‌کنم؛ چرا که اعتقاد دارم، آئین‌نامه در برابر فرمایش حضرت رسول(ص) و حضرت آقا باید دور انداخته شود.
وی با طرح این سؤال که اگر از تک تک شرکت‌کنندگان به صورت محرمانه سؤال شود که در تلاوت‌های مسابقات فرمایش حضرت رسول(ص) و فرمایش حضرت آقا بارز است و دیده می‌شود یا خیر، گفت: مطمئناً پاسخ بسیاری از منفی خواهد بود و خواهیم دید که انصافاً بجای اینکه نخبگان جامعه قرآنی کشور و اشراف امت پیامبر(ص) با تلاوت‌های فاخر و با تمام وجود در راستای ارائه تلاوت‌های فاخر و تجسم آیات الهی و ارائه روح تلاوت، وظیفه خود را در قبال قرآن بجای آوردند بیشتر به دنبال رضایت جمعی هستند و اینکه‌ آئین‌نامه‌ای بیاندیشند و از تلاوت حقیقی فاصله بگیرند.
وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود به برخی بی‌مهری‌ها اشاره و اظهار کرد: در شهر خودمان افرادی را می‌شناسم که نابغه بوده‌اند، اما به خاطر این بی‌مهری‌ها مسیر خودشان را تغییر داده‌اند و متأسفانه از قرائت دور شده‌اند. نکته جالب قضیه اینجاست که اگر اعتراضی هم صورت بگیرد همین آقایان به هیچ وجه حرف دیگران را قبول نداشته و تنها حرف خودشان مدرک و دلیل است.
نظریان در پایان در مورد داوری‌های این دوره از مسابقات نیز بیان کرد: انتظاری که از هیئت داوران داشتیم این بود که شرکت‌کنندگان را اینگونه و با این امتیاز پایین خرد نکنند. به حدی سطح نمرات را پایین آوردند که اگر هر کدام از ما به شهرهای خودمان مراجعه کنیم پیش شاگردانمان شرمنده هستیم. وقتی شاگرد من در یک رقابت با وجود همین داوران بالای 85 گرفته است، مطمئن باشید که استادی که از خودش نمره پایین‌تر بگیرد، قبول ندارد. غرور همه جوانان حاضر در مسابقات شکسته شد. من افرادی را می‌شناسم از دست همین داوران نمره 89 گرفته‌اند، اما الان نمره‌‌ای که داده‌اند، بسیار کمتر از این است. این در حالی است که به یکباره همه قاریان در این رقابت‌ها افت نکرده‌اند.
این شرکت‌کننده مسابقات سراسری قرآن در ادامه به آیه «قُلْ إِنَّمَا أَعِظُكُمْ بِوَاحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَى وَفُرَادَى ثُمَّ تَتَفَكَّرُوا» اشاره و اظهار کرد: حضرت آقا از اصطلاح آتش به اختیار استفاده کردند، من به اندازه تشخیص خودم این راهی که انتخاب کرده‌ام، بهترین راه می‌دانم و ان‌شاءالله رضای خدا و اجرای امر ولی خود را در این راه می‌بینم و معتقدم برای ایجاد حرکت در قرائت کشور این بهتر خواهد بود.
به همه اساتید، قاریان و قرآنیان کشور بویژه عزیزانی که در محضر آنان سال‌ها تلمذ کرده‌ام و نیز داورانی که در طول برگزاری مسابقات از ابتدا تاکنون برای اعتلای فرهنگ تلاوت تلاش کرده‌اند، احترام می‌گذارم و همه آنان را که برادران قرآنی من هستند خالصانه دوست دارم و از رب سبحان برای همه خادمان مکتب قرآن و اهل بیت موفقیت و عاقبت‌بخیری مسئلت دارم.