کد خبر: ۳۷۲۳۸۷۲

تاریخ: ۲۹ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۴:۴۷

چند نفر حافظ قرآن هستند؟

تعدد سازمان ها و نهادهای مرتبط با تربیت حافظان قرآن و نبود تعریفی دقیق از واژه حافظ، سبب شده تا آماری صحیح و واقعی درباره شمار حافظان قرآن در اختیار نباشد.

به گزارش ایکنا؛ ایرنا نوشت: شما غیر از حمد و سوره چند سوره از قرآن را حفظ کرده اید، پنج یا 10 سوره، شاید هم سوره های جزء 30 ، بارها دیده ایم که کودکان با زبان شیرین خود سوره هایی را حفظ و نوجوانان نیز به همین منظور روزها و ماه ها وقت صرف می کنند.
اگر نگاهی به روایات و توصیه های ائمه برای حفظ قرآن داشته باشیم، متوجه اهمیت این موضوع در آموزه های دینی می شویم، در روایتی آمده که درجات بهشت به تعداد آیات قرآن است و در روز قیامت به قاری قرآن گفته می شود که قرآن بخوان و بالا برو.
مسابقات بسیاری در طول سال از سوی نهادها و سازمان ها در حوزه حفظ قرآن برگزار می شود و تعداد زیادی از نوجوانان و جوانان مشتاقان در آن شرکت کرده و خود را محک می زنند تا تسلط خود را بر آیات قرآن بیازمایند و در جمعی صمیمی، فضایی معنوی را تجربه کنند.
شاید برخی سوال کنند که آیا امروز هم مانند دوران صدر اسلام، نیازمند حفظ قرآن هستیم، چرا که در آن دوره این کار برای جلوگیری از هرگونه تحریف در کلام الهی صورت می گرفت در حالیکه امروز چنین ضرورتی وجود ندارد.
حفظ قرآن مقدمه ای برای انس با کتاب خدا و آشنایی با مفاهیم آن است و بسیاری از علاقه مندان به کلام الهی، مشتاقانه به حفظ قرآن رو می آورند اما هنوز کسی نمی داند در طول سال چند نفر موفق به این کار می شوند.

** قله نهایی؛ تربیت 10 میلیون حافظ قرآن
یازدهم مرداد سال 90 بود که رهبر معظم انقلاب در دیدار با جامعه قرآنی کشور، از ضرورت تربیت حداقل 10 میلیون حافظ قرآن سخن گفته و اظهار امیدواری کردند تا با مقدمات فراهم شده از سوی متولیان قرآنی، روزی شاهد ترویج معارف قرآنی از سوی این حافظان باشیم.
پس از این مطالبه رهبر معظم انقلاب، کلیات طرح ملی حفظ قرآن کریم اسفند سال 93 در شورای توسعه فرهنگ قرآنی کشور به تصویب رسید و تدوین برنامه اجرایی آن به کمیسیون توسعه آموزش عمومی و کمیسیون تبلیغ و ترویج دبیرخانه شورای توسعه فرهنگ قرآنی واگذار شد.
محمدرضا مخبر دزفولی رئیس شورای توسعه فرهنگ قرآنی این طرح را مرداد سال 95به وزارتخانه های آموزش و پرورش، فرهنگ و ارشاد اسلامی و علوم، تحقیقات و فناوری و سازمان های صدا و سیما، تبلیغات اسلامی، اوقاف و امور خیریه، ستاد کل نیروهای مسلح و دستگاه های دولتی و عمومی ابلاغ کرد.
بر اساس این طرح، تمام دستگاه‏ های اجرایی موظف شدند تا برنامه های خود را به منظور بررسی، یکپارچه‏ سازی و تصویب به ستاد راهبری طرح ملی حفظ قرآن کریم زیر نظر شورای توسعه فرهنگ قرآنی ارسال کنند و در دوره‏ های زمانی معین، نتایج حاصل از اجرای برنامه‏ ها را به ستاد گزارش دهند.
دبیرخانه شورای توسعه فرهنگ قرآنی حدود سه ماه پیش اعلام کرد، بر اساس بحث و بررسی های صورت گرفته، 16متولی برای تحقق راهبردهای طرح ملی حفظ قرآن کریم تعیین شده و ستاد راهبری طرح ملی حفظ قرآن، اقدامات ملی این سند را به دستگاه ها و نهادهای متولی ابلاغ کرد.
حال سوال این است که از سال 90 تاکنون، چند حافظ قرآن از سوی سازمان ها و نهادهای قرآنی تربیت شده اند؛ سوالی که هنوز کسی نتوانسته پاسخی دقیق برای آن داشته باشد زیرا تعدد سازمان ها و نهادهای مرتبط برای تربیت حافظان قرآن از یک طرف و مشخص نبودن تعریف دقیق از واژه «حافظ » باعث شده تا هنوز آماری درست و واقعی در این زمینه نداشته باشیم.

** رونمایی از سامانه ملی حفظ قرآن
شورای توسعه فرهنگ قرآنی فروردین ماه سال 97، طی مراسمی از سامانه ملی حفظ قرآن رونمایی کرد تا کاملترین و دقیق ترین اطلاعات مربوط به حافظان قرآن ارائه شود.
دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی در آن جلسه از اهداف راه اندازی سامانه ملی حفظ قرآن سخن گفت و به نکاتی از جمله ضرورت دستیابی به آمار دقیق حافظان و مسیر تربیت 10 میلیون حافظ قرآن اشاره کرد.
حجت الاسلام حمید محمدی افزود: هماهنگ سازی و هدایتگری سازمان ها و نهادها برای اجرای طرح ملی حفظ قرآن و نظارت بر فرایندها در حوزه مدیریت حفظ قرآن، از دیگر مزایای این سامانه است.

** آمارهای آشفته
محمد انجم شعاع دبیر ستاد طرح ملی حفظ قرآن در همان مراسم گفت: آمارهای اولیه از تعداد حافظان قرآن دچار آشفتگی بود به گونه ای که تکرار تعداد حافظان و تعدد نهادهای مربوطه باعث این تصور شد که هشت میلیون و 900 هزار حافظ قرآن وجود دارد در حالیکه آمارها پائین تر از آن بود.
با این حال مسئول گروه مهندسی سامانه ملی طرح حفظ قرآن، آماری ارائه و تعداد کل حافظان قرآن را حدود یک میلیون نفر برآورد کرد.
نوید نصر افزود: بیش از 587 هزار حافظ نیم جزء، 346 هزار نفر حافظ یک جزء و تعدادی هم حافظان از دو جزء تا 26 جزء هستند، تعداد حافظان کل قرآن نیز شش هزار و 784 نفر است.
این آمار در حالی اعلام می شود که رهبر معظم انقلاب اخیرا در پاسخ به دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی تصریح کرده اند، منظور از حافظ قرآن کسی است که کل قرآن را حفظ کرده باشد.

** معنای حافظ قرآن در کلام رهبر انقلاب
انجم شعاع در گفت وگو با خبرنگار معارف ایرنا گفت: حجت الاسلام حمید محمدی دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی در اولین روز از ماه رمضان و در برنامه افطاری جامعه قرآنی، استفساریه ای درباره مفهوم «حافظ قرآن» به رهبر معظم انقلاب داد، ایشان هم تصریح کردند، منظور «حافظ کل قرآن» است، بر همین اساس اکنون هیچ ابهامی در این زمینه وجود ندارد و ما نیز مبنا را بر نظر رهبر معظم انقلاب گذاشته ایم.
دبیر ستاد طرح ملی حفظ قرآن افزود: البته در سند طرح ملی حفظ قرآن، به کسی حافظ قرآن می گویند که بخش عمده یا کل قرآن را حفظ کرده باشد بنابر این حافظ قرآن به کسی اطلاق می شود که بیش از حداقل نیمی از قرآن را حفظ کرده باشد.
وی ادامه داد: با توجه به نظر صریح رهبر معظم انقلاب، باید تمام تلاش ها به سمت تربیت حافظ کل قرآن باشد نه این که بگوییم 10 میلیون حافظ یک جزء یا نیم جزء داریم.

** 60 درصد از حافظان فقط نیم جزء حفظ هستند
معاون هماهنگی و نظارت راهبردی شورای توسعه فرهنگ قرآنی اضافه کرد: 60درصد از آمار حافظان قرآن را، حافظان زیر یک جزء تشکیل می دهند از این رو نمی توان این افراد را حافظ تلقی کرد، هرچند بخش عمده ای از حافظان طبق تعریف سند طرح ملی حفظ قرآن، حافظ محسوب نمی شوند.

** 20 هزار حافظ کل در کشور داریم
وی تعداد حافظان ثبت شده در سامانه طرح ملی حفظ قرآن را بیش از شش هزار نفر دانست و گفت: بقیه حافظان کل را کسانی تشکیل می دهند که در آزمون های سازمان اوقاف و امور خیریه، وزارت آموزش و پرورش، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان های بزرگ به صورت عمومی یا غیرتخصصی شرکت کرده اند.
به گفته انجم شعاع، به طور قطع می توان گفت، حدود هفت هزار نفر نیز حافظ کل قرآن هستند که نام آنها پس از آزمون ها در سامانه سازمان دارالقرآن ثبت شده است.
وی اظهار داشت: گروهی دیگر از حافظان کل قرآن، افرادی هستند که در مسابقات کشوری سازمان اوقاف و امور خیریه دارای امتیازات بالای 70 هستند به این معنا که حسن حفظ آنان از یک عدد قابل قبولی بالاتر است.
معاون هماهنگی و نظارت راهبردی شورای توسعه فرهنگ قرآنی مجموع حفاظ کل قرآن را حدود 20 هزار نفر برآورد کرد و گفت: پیش بینی ما این است که اطلاعات برخی از حافظان هنوز در سامانه ثبت نشده و برخی نیز در آزمون ها شرکت نکرده اند، در حالت خوشبینانه می توان گفت، 40 هزار نفر در سطح کشور حافظ کل قرآن هستند ولی آمار فعلی 20 هزار نفر را نشان می دهد.

** 192 اقدام ملی برای تربیت حافظان قرآن
انجم شعاع با اشاره به کارهای انجام شده برای تربیت 10 میلیون حافظ قرآن گفت: کار حفظ قرآن نیازمند کار جمعی است و 15 دستگاهی که می توانستند در این زمینه نقش آفرینی کنند، در کنار دبیرخانه طرح ملی حفظ قرآن به میدان آمدند.
منظور دبیر طرح ملی حفظ قرآن از 15 سازمان و نهاد شامل وزارت آموزش و پرورش، مرکز هماهنگی و توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآنی کشور، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی، دبیرخانه شورای قرآن حوزویان (مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه قم، خراسان و اصفهان)، ستاد کل نیروهای مسلح و هیئت رسیدگی به امور مؤسسات فرهنگی قرآن و عترت است.
وزارت خانه های تعاون، کار و رفاه اجتماعی و فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان صدا و سیما، سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها، سازمان تبلیغات اسلامی، دبیرخانه ستاد راهبری طرح ملی حفظ قرآن، سازمان اوقاف و امور خیریه، مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران، سازمان بسیج مستضعفین و آستان قدس رضوی نیز از دیگر نهادهایی هستند که برای تربیت حافظان قرآن پای کار آمده اند.
انجم شعاع اضافه کرد: این مساله نشان دهنده عزم اولیه ملی برای این موضوع است و به همین دلیل، با کمک این دستگاه ها، مجموعه راهبردهای طرح ملی حفظ را تقدیم و 192 اقدام ملی را تعریف کردیم.
وی با بیان اینکه این اقدام ها با برگزاری ده ها جلسه کارشناسی با دستگاه های مختلف برنامه ریزی شده، افزود: به این جمع بندی رسیده ایم که برای تحقق تربیت 10 میلیون حافظ قرآن که مورد نظر رهبر معظم انقلاب است، باید حدود 200 اقدام ملی و فرادستگاهی انجام شود البته قبول داریم که همه اجزاء و نظام قرآنی کشور در این زمینه به صورت کامل با یکدیگر ارتباط پیدا نکرده اند.

** نیاز اولیه 300 میلیارد تومان است
دبیر طرح ملی حفظ قرآن از مجلس شورای اسلامی و سازمان اوقاف و امور خیریه به عنوان دو پشتوانه بزرگ مالی و اعتباری یاد کرد و گفت: امسال برآورد اولیه ما برای تحقق این موضوع، 300 میلیارد تومان بوده که برای دریافت آن، از مجلس و دولت انتظار داریم.
وی سرانه تربیت هر حافظ قرآن را 40 هزار تومان برآورد کرد که شامل آموزش، تشویق، مسائل تبلیغی و ترویجی و همچنین اطلاع رسانی است و افزود: با توجه به محدودیت های مالی دولت، چنین بودجه ای محقق نشد و ما با وجود همه مشکلات این کار را شروع کرده ایم، دستگاه ها نیز با امکانات محدود، وارد کار شده اند.
به گفته انجم شعاع، طرح ملی 1452 که برای حفظ جزء 30 درنظر گرفته شده، یکی از همان برنامه هایی است که به رغم مشکلات با همکاری دستگاه ها و به ویژه صدا و سیما برگزار می شود و این طرح در واقع آستانه ورود برای حفظ کل قرآن است.
حدود 12 سال پیش صدا وسیما و جامعه قرآنی کشور، طرحی را با عنوان 1441 آغاز کردند؛ طرحی که بر اساس سن نزول قرآن نام گذاری شد و امسال در هزار و چهارصد و پنجاه و دومین سال نزول قرآن، این طرح بر گزار می شود، در کنار نام عددی این طرح کلمه بشارت به عنوان عنصر ثابت استفاده شد.
وی مهمترین هدف از اجرای این طرح را غنی سازی فرهنگ قرآنی در کشور و پرکردن اوقات فراغت خانواده ها به خصوص کودکان و نوجوانان در فصل تابستان دانست.
انجم شعاع با تاکید بر انجام برنامه ریزی های علمی برای برگزاری طرح های مربوط به تربیت 10 میلیون حافظ قرآن گفت: برخلاف تصور برخی که معتقدند، عدم شناخت مسئولان از کار جمعی باعث تحقق نیافتن مطالبه رهبر معظم انقلاب در این زمینه است، معتقدیم گرچه ممکن است، همه دستگاه های مربوطه به صورت کامل از ظرفیت خود استفاده نکرده باشند اما کار جمعی شروع شده است.
انجم شعاع از سازمان اوقاف و امور خیریه به عنوان بهترین نهاد یاد کرد که امسال حفظ قرآن را به عنوان اولویت اصلی خود انتخاب کرده و ادامه داد: از سایر نهادهای 15 گانه می خواهیم تا حفظ قرآن را در اولویت های برنامه های خود قرار داده و تلاش کنند تا به تعهدی که به طرح ملی حفظ سپرده اند، جامه عمل بپوشانند.
وی افزود: سازمان اوقاف در یک سال و نیم گذشته، تلاش های بسیاری در این زمینه داشته و برای توسعه حفظ قرآن، فرهنگ وقف را در کشور ایجاد کرده است.

** سه و نیم میلیون حافظ تا هشت سال آینده
معاون هماهنگی و نظارت راهبردی شورای توسعه فرهنگ قرآنی درباره زمان بندی تربیت 10 میلیون حافظ کل قرآن کریم توضیح داد: نمی توان به طور قطعی یک زمان را اعلام کرد زیرا امسال ظرفیت دستگاه ها را که باید 18 سال دیگر محقق شود، محک می زنیم.
وی افزود: سند طرح ملی حفظ قرآن ما را مکلف کرده تا هشت سال دیگر، سه و نیم میلیون حافظ تربیت کنیم ولی اگر قرار باشد، دستگاه ها با شیب ملایم در زمینه تخصیص اعتبارات برای اولویت قرار دادن برنامه های حفظ پیش رودند، این امر محقق نمی شود مگر این که شاهد یک عزم جدی باشیم تا طبق زمان بندی تعیین شده، به این عدد برسیم وگرنه باید فکر دیگری کنیم.
انجم شعاع تغییر زمان بندی سند طرح ملی حفظ یا بازنگری در آن را بعید دانست و اظهار امیدواری کرد تا با تلاش جمعی نهادها به ویژه رسانه ملی از اواسط تیر ماه به صورت جدی به تبلیغ و اطلاع رسانی برای طرح بشارت 1452بپردازد و امسال سال پرباری را در زمینه حفظ و انس قرآن کریم داشته باشیم.
انتهای پیام