کد خبر: ۳۸۲۶۵۳۰

تاریخ: ۲۳ تير ۱۳۹۸ - ۰۸:۳۱

تازه‌های نشر قرآنی در نیمه اول تیر؛

سردی بازار نشر در تابستان داغ/ کتاب‌های تجدید چاپی خودنمایی کردند

گروه ادب ــ کتاب «تاریخ تشیع»، «دانشنامه زبان و ادب فارسی»، «تکوین نهاد مرجعیت تقلید شیعه» و «عدالت به روایت استاد مطهری» از مهم‌ترین عناوین تازه‌های نشر در حوزه قرآن طی نیمه اول تیرماه است.

به گزارش خبرنگار ایکنا؛ در نیمه نخست تیرماه آثار مهمی همچون «تاریخ تشیع»، «ملیت و ملی‌گرایی از دیدگاه اسلام»، «مقامات امامان»، «دانشنامه زبان و ادب فارسی»، «تکوین نهاد مرجعیت تقلید شیعه»، «روایت یک جانشینی» و «دین و معنای زندگی» منتشر شده است که به نظر می‌رسد تعداد عناوین کتاب‌های چاپ نخست کاهش بسیاری یافته، اما محتوایی و کیفی‌تر شده است. هر چند کتاب‌های تجدید چاپی بیشتر خودنمایی می‌کند که به نظر می‌رسد ناشران به دلیل گرانی کاغذ، به دنبال چاپ کتاب‌هایی هستند که از فروش آن‌ها و کشش بازار اطمینان دارند.

جایگاه دین در سینمای دینی پس از انقلاب

کتاب «جایگاه دین در سینمای دینی پس از انقلاب» نوشته محسن گودرزی است که نشر نقد فرهنگ آن را روانه بازار نشر کرده است. این کتاب با در نظر داشتن عواملی نظیر نقش برجسته رسانه‌ها، نقش‌آفرینی و دغدغه برخی نهاد‌های مسئول درباره دینداری جامعه، رویکرد آن‌ها در استفاده از مدیوم سینما، تأثیرپذیری دین سینمایی شده از بافت اجتماعی و تأثیرگذاری بر آن و نیز تضاد‌های به وجود آمده میان دین نهادی و دین رسانه‌ای شده، به دنبال ارائه درکی صحیح از نحوه بازنمایی دین در سینمای پس از انقلاب است. نویسنده کوشیده است تا شناختی کامل از مقولات گوناگون دین در سینمای پس از انقلاب و نحوه بازنمایی آن مقوله‌ها در اختیار مخاطب قرار دهد.

دین و معنای زندگی

کتاب «دین و معنای زندگی» نوشته مریم سلگی و نفیسه امیری است که به بررسی و تحلیل نقش دین در معنابخشی به زندگی پرداخته و نشر اندیشه احسان آن را چاپ کرده است. در بخشی از مقدمه کتاب آمده است: انسان معاصر، تشنه عالم معناست. رویکرد جهانیان به مباحث معنوی و متافیزیکی حکایت از تحولی اساسی در تاریخ فکری و فرهنگی بشر دارد. در غرب موج عظیم توجه به ادیان عرفانی که اهمیت را بر حال گذاشته و ایدئولوژی را مضر می‌دانند، حاکی از جست‌وجوی انسان برای معنای زندگی است. البته در روزگار ما به علت فاصله گرفتن از عالم قدس، این مسئله به‌ نحو معناداری از معضلات انسان معاصر است که این نوشتار تلاش می‌کند به بحث و بررسی آن بپردازد.

ملیت و ملی‌گرایی از دیدگاه اسلام

کتاب «ملیت و ملی‌گرایی از دیدگاه اسلام» نوشته عبدالعلی معظمی است که نشر علم آن را چاپ کرده است. در بخشی از مقدمه این کتاب آمده است؛ علاقه به یار و دیار و تعلق خاطر به زادبوم و زادگاه و سرزمین آبا و اجدادی از امور فطری است که آفریدگار یکتا و بی‌همتا در نهاد همه انسان‌ها به ودیعت نهاد و میهن و زادبوم از جمله امانات الهی است که باید از آن پاسداری کرد؛ از این رو اسلام که دینی فطری است و احکام و قوانینش منطبق با قوانین خلقت است، هیچ منافاتی با میهن‌دوستی ندارد و هرگز آن را طرد و نفی نمی‌کند، بلکه وطن‌خواهی و میهن‌دوستی از دیدگاه اسلام امری پسندیده و مطلوب بوده و نشانه ایمان است؛ از این رو وطن‌خواهی و دینداری نه تنها در عرض هم نیستند، بلکه در طول هم قرار دارند.

کلمات جلال‌الدین دوانی

کتاب «کلمات جلال الدین دوانی» شرح استاد غلامحسین ابراهیمی دینانی بر رساله‌های الزورا و تهلیلیه جلال‌الدین دوانی است و تحقیق و تدوین آن را امیر اسماعیلی و حسین کریم آبادی انجام داده و نشر نور سخن روانه بازار نشر کرده است. جلال‌الدین محمد دوانی کازرونی، مشهور به محقق دوانی، دانشمند نامدار قرن نهم و از حکمای بزرگ مکتب فلسفی شیراز است که تألیفات متعددی در حوزه تفسیر قرآن، اخلاق، کلام، ادبیات، فلسفه و... دارد. وی در رساله «الزوراء» که به‌سبب تأثیر یک مبشره علوی(ع)، به رشته تحریر درآورده است، به شرح اندیشه‌های فلسفی و عرفانی خود، به‌ویژه مسئله «علت و معلول» و معنایی که از اصالت ماهیت در نظر دارد پرداخته است. محقق دوانی در رساله «تهلیلیه» به شرح و بررسی کلمه توحید، یعنی «لا إله إلا الله» می‌پردازد و در آن به نکته‌های دقیق و ظریفی اشاره کرده که مانند رساله «الزوراء» اندیشه‌های عرفانی او را آشکار می‌کند.

حیات انسانی در قرآن

کتاب «حیات انسانی در قرآن» نوشته زهره سادات نبوی و مریم سلگی است که به بررسی ماهوی و تحلیل مولفه‌ها پرداخته و به همت نشر اندیشه احسان روانه بازار نشر شده است. امروزه با مطرح شدن بحث سبک زندگی یکی از مباحثی که مورد توجه پژوهشگران علوم انسانی قرار گرفته، بحث الگوی زیست اخلاقی است. با بررسی آیات قرآن این‌گونه استنباط می‌شود که، دستیابی به این الگو دارای دو بعد نظری و عملی است. مؤلفه‎های تشکیل‌دهنده منشور این بحث در قرآن به‌ صورت پراکنده بیان شده، که به‌ نظر می‎رسد جمع این مؤلفه‎ها می‎تواند ساختار تشکیل‌دهنده الگوی زیست اخلاقی مدنظر قرآن کریم باشد. از آنجا که پرسش از چگونگی و کیفیت زندگی مهمترین مسئله هر انسان در طول حیاتش است؛ این نوشتار به ارائه بحث و نظر در این‌باره پرداخته و تلاش می‌کند با بحث از حیات مطلوب انسانی در قرآن، به مثابه پاسخ به پرسشی اساسی در باب چگونگی زیست مطلوب و درست انسانی و مطابق با آموزه‎های وحیانی بپردازد.

تاریخ تشیع

کتاب «تاریخ تشیع» نوشته فرهاد دفتری و ترجمه رحیم غلامی است که نشر فرزان روز آن را چاپ کرده است. کتاب حاضر شرحی معتبر از سیر تحول شیعه را به قلم یکی از ممتازترین مورخان اسلامی معاصر فراهم آورده و همزمان از بسیاری سوء تعبیرات و تصورات غلط رایج که بر بسیاری از برداشت‌ها سایه افکنده، ابهام‌زدایی کرده است. نویسنده ابتدا با ارجاع به یافته‌های گوناگون پراکنده در پژوهش‌های اخیر، به توصیف مقطع شکل‌گیری شیعه پرداخته است که طی آن جمعیت‌ها و مکاتب فکری کثیری از مسلمانان، به شرح و بسط تعالیم و معتقدات خود روی آورده بودند. فصول بعدی کتاب به تاریخ فرقه‌های گوناگون شیعه، از جمله شیعه اثنی‌عشری یا دوازده‌امامی، اسماعیلی، زیدی، و نزاری (علویان امروزی در سوریه) اختصاص دارد که تقریباً کل جمعیت دویست میلیونی شیعیان جهان معاصر را تشکیل می‌دهند.

حاصل کار یک بررسی جامع درباره تشیع است که می‌تواند به عنوان کتابی مرجع در مطالعات اسلامی و خاور نزدیک، و نیز تاریخ ادیان و مذاهب به‌طور عام مورد استفاده قرار گیرد. افزون بر این برای طیف گسترده‌تری از مخاطبان، از جمله خوانندگان عام که رخداد‌های جاری در خاورنزدیک و جهان اسلام را دنبال می‌کنند، نیز مفید است.

مقامات امامان

کتاب «مقامات امامان» نقدی بر مکتب در فرایند تکامل است که به قلم مصطفی سلیمانیان به نگارش درآمده و نشر کتاب فردا آن را منتشر کرده است. در مقدمه می‌خوانیم؛ اهل بیت(ع)، هم دارای مقامات بشری بودند و هم دارای مقامات باطنی(مقام قطبیت و مقام علیت)؛ و به دلیل تفاوت موقعیت‌ها، زمان‌ها و مکان‌ها، گاهی بر اساس مقامات باطنی عمل می‌کردند و گاهی بر اساس مقامات بشری. گاهی نمی‌دانستند کنیزشان کجاست و گاهی از آن طرف دنیا خبر می‌دادند، گاهی خاک را برای دیگران به طلا تبدیل می‌کردند و گاهی برای امرار معاش خود پول قرض می‌کردند؛ گاهی سم دشمن را از بدن خود دفع می‌کردند و گاهی با آن سم شهید می‌شدند. از این رو فرموده‌اند هرگاه بخواهیم می‌دانیم و هر گاه نخواهیم، نمی‌دانیم.
کتاب حاضر در چهار فصل با عناوین فهم شیعه از اصل امامت، فهم شیعه از احادیث فضائل اهل بیت(ع)، فهم شیعه از مقامات تکوینی اهل بیت(ع) و فهم شیعه از مقامات علمی و تشریعی اهل بیت(ع) فراهم شده است.

دانشنامه زبان و ادب فارسی

دانشنامه زبان و ادب فارسی به سرپرستی اسماعیل سعادت از صورت جلدی جداگانه بیرون آمده و مدخل‌های آن در سراسر دانشنامه ادغام شده و هر مدخل در مرتبه الفبایی خود جای داده شده است و در نتیجه، تمامی دانشنامه یکجا به صورت مجموعه‌ای ۱۲ جلدی به قطع وزیری فراهم آمده است. کتاب حاضر که حدود ۲۴۰۰ مدخل‌ دارد، با همکاری ۴۲۰ مؤلف فراهم آمده است. این دانشنامه را نشر سخن در قطع وزیری و با جلد سخت منتشر کرده است.

تکوین نهاد مرجعیت تقلید شیعه

کتاب «تکوین نهاد مرجعیت تقلید شیعه» متکفل بررسی تحولات روحانیت شیعی در دوران متأخر، با تأکید بر تحولات اجتماعی این نهاد است. این کتاب روند تحولات نهاد روحانیت در سایه تحولات نهاد مرجعیت و ذیل تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی ایران از آغاز قاجار تا پایان دوره پهلوی اول در ۱۳۲۰ خورشیدی را بررسی می‌کند. در این دوره تحولات نهاد روحانیت در سایه روند تمرکز فزاینده در نهاد دولت سنجیده شده که این روند شکلی ناگزیر از تحولات دولت در عصر جدید است که به شکل عقلانی بوروکراسی سازمانی منتهی می‌شود. در حقیقت، نگارنده در این اثر بر پایه نظریه عمومی دیوان‌سالاری، روند‌های تمرکز یافتن نهاد دین را به موازات نهاد دولت، بازنمایی کرده و در نهایت تغییرات کارکردی نهاد روحانیت با تمرکز بر مرجعیت، در طول این ۱۵۰ سال، بر مبنای نظریه عمومی دیوان‌سالاری بازنمایی شده است.

این اثر نوشته محسن صبوریان بوده و به همت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشر شده است. نویسنده در اثر خود منطق شکل‌گیری و نیازی که نهاد مرجعیت در پاسخ به آن پدید آمد را بازشناسی و توضیح داده است. وی در این پژوهش تلاش کرده تا نشان دهد، به همان میزانی که برخی ضرورت‌های فقهی مقوم شکل‌گیری نهاد مرجعیت بوده‌اند، ضرورت‌های سیاسی و اجتماعی نیز - هم‌سنگ آن و یا حتی پررنگ‌تر از آن- اهمیت داشته‌اند. صبوریان در تبیین این هدف، تلاش کرده که تمرکز و افزایش (یا کاهش) اقتدار مجتهدان را به موازات روند دیوان‌سالاری و تمرکز در دولت پیگیری کند.

تبلیغات اسلامی و رسانه دینی

کتاب «تبلیغات اسلامی و رسانه دینی» از مجموعه کتاب‌های اندیشنامه مهندسی فرهنگی و حاصل تلاش جمعی از پژوهشگران اندیشکده برهان است که به همت انتشارات دیدمان منتشر شده است. «تحول در تبلیغات دینی»، «انتظارات از تبلیغات دینی در بیان رهبر معظم انقلاب‌اسلامی»، «آسیب‌شناسی تبلیغات دینی در گفتار شهید مطهری»، «راهبرد‌های اثرگذاری در تبلیغ دینی» و «روحانیت و رسانه دینی» عناوین گفتار‌های ۵ گانه این کتاب هستند. در بخشی از مقدمه این کتاب می‌خوانیم: «تبلیغ، ریشه قرآنی دارد؛ کاری نیست که ما آن را اختراع کرده باشیم یا از کسی در دنیا آن را یاد گرفته باشیم. تبلیغ یعنی چه؟ یعنی رساندن. رساندن چه؟ رساندن یک پیام، یک سخن درست؛ این معنای تبلیغ اسلامی است؛ منتها شرط این تبلیغ این است که صادقانه باشد، صمیمانه باشد، امانت‌دارانه باشد، مسئولانه باشد؛ این معنای تبلیغ است؛ تبلیغ اسلامی عبارت است از تفاهم با مردم؛ بحثِ کنترل نیست، بحث تفاهم است؛ ذهن‌ها را به سمت یک هدف عالی و والایی متوجه کردن و ذهن‌ها را به هم نزدیک کردن. اثر این تفاهم چیست؟ اثر تفاهم این است که مردم در جهت کار‌های اساسی و خیر، خودشان مسئولانه وارد می‌شوند.»

اعتبار خبر واحد در اعتقادات و علوم انسانی

کتاب «اعتبار خبر واحد در اعتقادات و علوم انسانی» تألیف عبدالله محمدی است که به همت مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران منتشر شده است. این اثر ضمن تحلیل تاریخی مسئله در دانش اصول و معرفت‌شناسی دینی، این موضوع را با رویکردی جدید واکاوی کرده است. علاوه بر بررسی دیدگاه مخالفان و موافقان، تأثیر مصداقی و عینی این بحث در علوم انسانی نیز در انتهای کتاب نشان داده شده است. مسئله «حجیت خبر واحد در اعتقادات دینی» یکی از چالشی‌ترین مباحث در فلسفه دین و معرفت‌شناسی دینی است. برخی معتقدند تحصیل یقین در عقاید دینی ضروری است و خبر واحد از مصادیق «ظن» محسوب می‌شود، از این رو خبر واحد شایستگی استفاده در عقاید دینی را ندارد، نویسنده اثر معتقد است این نظر ناصواب است.

عدالت به روایت استاد مطهری

محمد کوکب در کتاب عدالت به روایت استاد مطهری، تلاش کرده تا در فصول مختلف، ابعاد و جوانب گوناگون مبحث عدالت و نسبت آن با مفاهیم کلیدى دیگر را از نگاه ویژه استاد مطهرى به مخاطبان منتقل کند. استاد شهید آیت‌الله مطهرى که بر استقلال مکتبى تأکید ویژه‌اى داشته و التقاط را یک انحراف و آسیب جدى براى اصالت مکتب تلقى مى‌کرد، در باب عدالت، تعریف، جایگاه و نسبت آن با سایر اجزا و عناصر مکتب، در جاى جاى آثار نفیس و ماندگار خود مطالب ارزشمندى را متذکر شده است که آگاهى از آن‌ها تمایز و تشخص عدالت اسلامى را از دیگر برداشت‌ها در مکاتب دیگر روشن کرده، دقت و حساسیت فوق‌العاده وی در صیانت از اصالت مکتب و باور عمیق به استقلال مکتبى را آشکار می‌کند.

روایت یک جانشینی

کتاب «روایت یک جانشینی» نوشته حسن فاطمی و محمد میرشمسی است که نشر نی‌نگار آن را روانه بازار نشر کرده است. این کتاب ترجمه و نقد بخش محمد(ص) از کتاب «بعد از پیامبر» هازلتون است. کتاب «بعد از پیامبر» حول محور جدایی شیعه و سنی بحث کرده و سه بخش با عناوین «محمد(ص)»، «علی(ع)» و «حسین(ع)» دارد که نویسنده آن با کنجکاوی فراوان به دنبال ریشه‌یابی اختلافات بین شیعه و سنی است.

در کتاب «روایت یک جانشینی» درباره ضرورت بحث می‌خوانیم: بحث دلایل اختلاف شیعه و سنی از موضوعات مهمی است که در جامعه علمی به ویژه مستشرقان به آن پرداخته‌اند. به عبارتی بحث در همه ادیان وجود دارد، با وجود این گروهی از مستشرقان دیدگاه تاریخی دارند و دچار اشتباه شده‌اند و هازلتون به دلیل اینکه منبع اصلی وی تاریخ طبری سنی مذهب است و نظرات او تحت تأثیر روش تاریخ‌نگاری طبری است؛ از این رو از آنجا که این کتاب در اروپا منتشر شده و اشکالات فراوانی دارد و ادعا‌های خود را هم بدون ارجاع به سند خاصی مطرح کرده و در پایان کتاب چند منبع کلی را نوشته است؛ از این رو برای نقد باید جزئیات بیشتری مطرح شود و این اثر نیازمند نقد است.

دل من هیچ

زندگینامه داستانی شهید اسدالله پازوکی به روایت طوبی پازوکی همسر شهید، به نام «دل من هیچ» و با قلم سمانه زالی به همت انتشارات روایت فتح راهی بازار نشر شد. اسدالله پازوکی فرمانده محور لشکر محمد رسول الله در سال ۶۴ و در عملیات والفجر۸ در منطقه فاو بر اثر ترکش خمپاره و در سن ۲۸ سالگی به شهادت رسید که پیکر این شهید والامقام در شهرستان ورامین به خاک سپرده شده است.

برخیزید

کتاب «برخیزید» مجموعه خاطرات شفاهی سیدحمید شاهنگیان از آهنگسازان و مدیران تأثیرگذار حوزه موسیقی انقلاب اسلامی، به همت دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی «راه‌یار» و به کوشش روح‌الله رشیدی منتشر شد. شاهنگیان تنظیم و آهنگسازی بسیاری از سرود‌های انقلابی نظیر «برخیزید‌ای شهیدان راه خدا» و یا «خمینی‌ای امام» را برعهده داشته و پس از انقلاب تا سال ۱۳۶۰ نیز در سمت ریاست شورای شعر و موسیقی صداوسیما فعالیت داشته است.

این کتاب به دنبال بیان این موضوع است که مساجد، مدارس دینی، روضه‌ها، هیئت‌ها، انجمن‌های اسلامی و جلسات قرآن در جهت تربیت مردم فعالیت کردند و به عنوان یک عامل اصلی در کنار هم آمدن بدنه انقلاب شناخته می‌شوند. بستر این هسته‌ها و مراکز انقلابی، فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی بوده، از اشعار و ترانه‌های اعتراضی و انقلابی گرفته تا پوسترها، کارت پستال‌ها، دیوار نوشته‌ها، نمایشنامه‌ها و تئاترها، مستندها، عکس‌ها و... همه و همه ابزاری بودند در دست هنرمندان و مردم تا به گسترش و عمق فکری و عینی انقلاب یاری رسانند.

بهشت اخلاق

کتاب «بهشت اخلاق؛ درسنامه تزکیه و خودسازی» به قلم سیدخلیل حسینی مجموعه‌ای است که ۷ فصل دارد و هر فصل با یک سیر منطقی به فصل دیگری می‌پیوندد و مخاطب و سالک را در مسیر آموزش اخلاق و صفات پسندیده با خود گام به گام همراه می‌کند و انتشارات کتاب جمکران آن را برای سومین بار روانه بازار نشر کرده است.

قصه‌های قرآن و انبیا

آیت الله جزایری در «قصه‌های قرآن و انبیا» که در ۲۳ باب دسته‌بندی شده است، به معرفی و بیان سرگذشت زندگی بیش از ۳۰ پیامبر الهی پرداخته که نامشان در قرآن کریم آمده است. بیان شیوا و شیرین معارف الهی و دستورات زندگی در قالب قصه‌ها و عبرت گرفتن از سرگذشت‌ها و زندگی گذشتگان و به طور کلی به خدمت گرفتن هنر و قالب داستانی برای مطرح کردن و عرضه نمودن مضامین عالی انسانی، در نوع خود کم نظیر است. این کتاب نیز برای چهارمین بار به همت کتاب جمکران منتشر شده است.

پنجره چوبی

کتاب «پنجره چوبی» روایت داستانی عاشقانه است که در بطن انقلاب اسلامی شکل گرفته و تا مقطعی از جنگ تحمیلی ادامه می‌یابد. رویداد‌های مربوط به تاریخ انقلاب و جنگ همگی مستند هستند و برای نگارش و جمع آوری آن‌ها از خاطرات حدود ۴۰ نفر از دوستان و آشنایان بهره گرفتم، اما بخش داستانی کتاب همه ساخته و پرداخته ذهن بود و سعی شده این دو بخش به طوری درکنار هم قرار بگیرد که علاوه بر ایجاد جذابیت، برای خواننده ملموس و باور پذیر باشد و در عین حال او را خسته نکند. چاپ سیزدهم این رمان را انتشارات کتابستان معرفت چاپ کرده است.‌

ای نشسته صف اول

مجموعه مثنوی «ای نشسته صف اول»، که در نمایشگاه کتاب تهران عرضه شده بود، به چاپ سوم رسید. این اثر به همت محمدرضا وحیدزاده گردآوری شده و محمدمهدی سیار، میلاد عرفان‌پور، علی‌محمد مؤدب، مهدی جهاندار، رضا یزدانی و چند تن دیگر از جمله شاعرانی هستند که نام آن‌ها به عنوان سراینده اشعار در پیشانی مثنوی‌های این مجموعه دیده می‌شود.

در این اثر علاوه بر متن کامل اشعار، چهار مقاله تحلیلی درباره ابعاد اجتماعی، رسانه‌ای، ادبی و هنری این آثار به قلم رضا کردلو، حسن صنوبری، علیرضا سمیعی و محمدرضا وحیدزاده و نیز توضیحات تکمیلی و اختصاصی هر شعر به صورت مجزا هم درج شده است. شعر مشهور عید فطر سال ۹۶ که بازتاب‌های رسانه‌ای گسترده‌ای در آن سال یافت و بازخوانی ابعاد مختلف آن از جمله مطالب این کتاب است.

انتهای پیام