کد خبر: ۳۹۱۷۸۶۶

تاریخ: ۳۱ مرداد ۱۳۹۹ - ۱۰:۴۶

حوزه علمیه در هفته‌ای که گذشت؛

از درگذشت آیت‌الله تسخیری تا انتقاد از سخنان افراطی درباره عزاداری محرم

مهم‌ترین رویدادهای که در هفته گذشته شاهدش بودیم، درگذشت آیت‌الله محمدعلی تسخیری، مشاور عالی رهبر انقلاب در امور جهان اسلام بود. همچنین انتقاد آیت‌الله مکارم از سخنان افراطی درباره عزاداری محرم و واکنش آیت‌الله نوری‌همدانی به عادی‌سازی روابط بین امارات و رژیم صهیونیستی از دیگر رویدادهای هفته بود.

به گزارش ایکنا؛ در هفته‌ای که گذشت، مهم‌ترین و تأثربرانگیزترین رویداد، درگذشت آیت‌الله محمدعلی تسخیری بود. همچنین شاهد برگزاری نشست‌های علمی، جلسات درس تفسیر و رویدادهای دیگری در حوزه علمیه بودیم. در ادامه مروری بر مهم‌ترین این رویدادها از دریچه اخبار ایکنا داریم؛

درگذشت مجاهد عرصه تقریب

آیت‌الله محمدعلی تسخیری، مشاور عالی رهبر انقلاب در امور جهان اسلام، در روز 28 مرداد به دیدار حق شتافت. وی نماینده استان تهران در پنجمین دوره مجلس خبرگان رهبری و مشاور عالی مقام معظم رهبری در امور جهان اسلام بود و هم‌چنین ریاست پیشین مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی را بر عهده داشت و نماینده سابق استان گیلان در دوره سوم مجلس خبرگان رهبری بود. مراجع و علما در پیام‌های جداگانه‌ای درگذشت این عالم را تسلیت گفتند.

رهبر معظم انقلاب در پیامی بیان کردند: کارنامه‌ این مرد نستوه و خستگی‌ناپذیر در انواع خدمات برجسته در مجامع جهانیِ اسلامی حقاً درخشان است. عزم راسخ و دل پرانگیزه‌ ایشان حتی بر ناتوانی‌های جسمانی در چند سال اخیر فائق می‌آمد و حضور مؤثر و برکت وی را در هر نقطه‌ لازم و مفید استمرار می‌بخشید. مسئولیت‌ها و خدمات ایشان در داخل کشور نیز فصل جداگانه و ارزشمندی از تلاش‌های این روحانی فاضل و متعهد است.

در بخش‌هایی از پیام تسلیت آیت‌الله نوری‌همدانی آمده است: این شخصیت برجسته توانست با علمیت و درایت و متانت و بسیاری از ویژگی‌های اخلاقی خاص خود از حقوق و حریم اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام دفاع کند و با ایجاد تقریب بین مذاهب اسلامی حقانیت اسلام ناب را به جهان معرفی نماید. تلاش شبانه‌روزی همراه با اخلاص و چهره پرکار و همراه با نشاط او و خدمات ارزشمندش در عرصه‌های مختلف داخل و خارج از اذهان محو نخواهد گردید و بی شک آثار قلمی و اندیشه تقریبی همراه با حفظ اصول او ماندگار خواهد بود.

همچنین در بخش‌هایی از پیام تسلیت آیت‌‌الله علیرضا اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه می‌خوانیم: شخصیت گرانقدر و بین‌المللی و ارتباطات گسترده وی در وحدت امت اسلام و تقریب مذاهب و مبارزه با استکبار و حضور مجاهدانه و آگاهانه و هوشمندانه در نهاد‌های بین‌المللی در ایران، منطقه و جهان و نقش کارساز وی در تأسیس و اداره و هدایت نهاد‌های گوناگون حوزوی و فرهنگی و بین‌المللی مانند جامعة‌المصطفی(ص) و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مجمع اهل بیت(ع) و مجمع تقریب اسلامی و نیز مشاورت رهبری معظم انقلاب اسلامی و نمایندگی مجلس خبرگان رهبری گوشه‌هایی از زندگی پربار و ثمربخش آن عزیز سفرکرده به شمار می‌آید و نیز آثار علمی و فکری ایشان راهگشا و ستودنی است.

پیکیر آیت‌الله تسخیری نیز در روز 30 مردادماه و در حرم مطهر حضرت معصومه(س) به خاک سپرده شد.

آغاز دروس حوزه از ۱۶ شهریورماه

معاونت آموزش حوزه‌های علمیه، دستورالعمل آموزشی سال تحصیلی ۱۴۰۰ - ۱۳۹۹ ویژه دوره کرونا را پس از طی جلسات کارشناسی و نظرخواهی از مدیران محترم آموزشی، تصویب و ابلاغ کرد. بر این اساس سال تحصیلی جدید حوزه از روز یکشنبه، ۱۶ شهریورماه، به صورت رسمی آغاز خواهد شد. نحوه برگزاری کلاس‌ها برای شهرهای با وضعیت قرمز، زرد و سفید متفاوت، و با رعایت مصوبات و استانداردهای ستاد ملی و استانی مقابله با کرونا و التزام به دستورالعمل‌های بهداشتی است.

واکنش مراجع

انتقاد آیت‌الله مکارم از سخنان افراطی درباره عزاداری محرم

آیت‌الله مکارم شیرازی در پیامی به مناسبت افتتاح رسمی رادیو محرم که شامگاه پنجشنبه، ۳۰ مردادماه، در قم برگزار و در سالن کوثر صداوسیمای قم پخش شد، بیان کرد: من به مسئولین عرض کردم شما اگر بخواهید جلوی مراسم محرم را بگیرید امکان ندارد؛ آنگاه بعضی‌ها بدون برنامه وارد میدان می‌شوند و برنامه‌هایی اجرا می‌کنند که ممکن است به ضرر سلامت جامعه باشد. بنابراین ما باید راه را باز کنیم و به مردم اجازه دهیم مراسم محرم را با رعایت پروتکل‌ها و در شرایط خاص برگزار کنند؛ ولی مؤکداً از مردم هم می‌خواهیم که این شرایط رعایت شوند. اگر خدای نکرده به دلیل رعایت نکردن این شرایط در مجالس، مشکلات و خدعه هایی پیش بیاید، این‌ها درست نیست.

شنیده شده است بعضی‌ها می‌گویند ما مراسم محرم را برگزار می‌کنیم، بگذارید عده‌ای هم در این وسط از این دنیا بروند، آن ها هم شهیدند؛ ما سابقاً در راه حفظ کربلا و محرم و عاشورا شهیدان زیادی داده‌ایم؛ این‌ها اشتباه می‌کنند. زمانی که می‌خواستند جلوی مراسم محرم را بگیرند و خاموش کنند شهید دادیم و محرم را زنده نگه داشتیم؛ اما زمانی که می‌توانیم از طرقی کار را پیش ببریم که هم مراسم را انجام دهیم و هم ضایعات و تلفاتی نداشته باشیم باید به سراغ این راه‌ها برویم و اگر بدون توجه سبب ضایعاتی بشویم مسئول هستیم.

واکنش آیت‌الله نوری همدانی به عادی‌سازی روابط امارات با رژیم صهیونیستی

آیت‌الله نوری همدانی به مناسبت عادی‌سازی روابط امارات با رژیم صهیونیستی پیامی صادر کرد که در متن این پیام آمده است: این روزها بار دیگر سران کفر بر آن شدند تا نقاب جدیدی را با دستان پلید بعضی از کشورهای عربی به صورت رژیم نامشروع صهیونیستی بگذارند. عدم مشروعیت این رژیم جلاد و کودک‌کش برای همکان روشن و واضح است و هرگونه مشروعیت دادن و همکاری و کمک به این رژیم غاصب، همکاری مستقیم با جنایت و آدم‌کشی آنها محسوب می‌گردد که ما به شدت آن را محکوم می‌کنیم.

امضاء هرگونه سند عادی‌سازی روابط با اسرائیل از سوی کشور امارات و یا هر حکومت دیگر یعنی تأیید بردگی و ذلت آن کشور امضاء‌کننده است و همگان خصوصا کشورهای عربی بدانند که این رژیم به زودی با عنایت خداوند متعال و همبستگی همه آزادی خواهان بویژه جبهه مقاومت محو خواهد شد و قدس شریف و تمامی مناطق غصب شده به ملت‌های خود باز خواهد گشت.

مصاحبه با اندیشمندان و حوزویان

سرویس معارف خبرگزاری ایکنا در این هفته در گفت‌وگو با اندیشمندان حوزوی به بررسی ماهیت مناسک عاشورایی و کارکردهای سوگواری امام حسین(ع) و نسبت عقلانیت و عزاداری پرداخته بود. برخی از این گفت‌وگوها از نظر می‌گذرد.

مجالس عزا حرم اهل بیت(ع) است

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدحسین مؤمنی، مدرس حوزه علمیه و خطیب مشهور کشور، در گفت‌وگو با ایکنا، بیان کرد: اوج محرم و صفر در دهه اول است؛ یعنی اگر بخواهیم دشمن‌شکنی و دشمن‌ستیزی کنیم باید همه همّ و غم خودمان را برای دهه اول محرم بگذاریم؛ ما بر این اساس از کسانی که نظر می‌دهند باید عزاداری تعطیل شود، از آنان می‌پرسیم که آیا این نظر شما دشمن را شاد می‌کند یا خیر؟ قطعاً دشمن را شاد می‌کنند، چون هدفشان تعطیلی مراسم بوده است. دوستانی که هیئت‌های خود را در این مدت تعطیل کردند باید بیشتر بررسی می‌کردند؛ باید در نظر بگیریم تعطیل شدن جلسات یقیناً به نفع اهداف دشمن و خواسته اوست.

مدرس سطوح عالی و خارج حوزه با ذکر اینکه باید جلسات را طبق امر رهبر معظم انقلاب اسلامی و با رعایت دستورات بهداشتی بگیریم و ظاهراً خود حضرت آقا هم قرار است، جلساتشان را با رعایت موارد بهداشتی برگزار کنند، گفت: به هر حال این جلسات هر طور که قرار است با رعایت موارد بهداشتی گرفته شود بگیرند، ولی نباید تعطیل شود. راه‌ انداختن دسته‌های عزا سنتی بوده و هیچ منافاتی هم با دستورات ندارد؛ زیرا هم در فضای باز است و هم فاصله‌گذاری اجتماعی رعایت می‌شود.

وی با بیان اینکه هر کسی به هر سبک و نحوی که می‌تواند باید اقامه عزا کند و این مسئله مستغنی از برپایی مجلس عزا نیست، به شعار هر خانه یک هیئت واکنش نشان داد و اظهار کرد: هر خانه یک هیئت درست است و از قدیم هم سبک و سنت بوده است؛ مثلاً در کرمان خانه‌ها از بعد نماز صبح تا شب روضه داشته‌اند. در تهران، اصفهان و یزد هم همین طور بوده است؛ ما اصرار بر احیای روضه‌های خانگی داریم، ولی اینکه گرفتن روضه در خانه ما را از روضه بیرون مستغنی کند، من قبول ندارم. روضه‌های خانگی را همه می‌توانند با اعضای خانواده خود بگیرند و خوب هم هست، ولی بدانیم قیام عاشورا شامل سه بعد تنزیه فردی، اجتماعی و تاریخی است و روضه خانگی فقط تأمین‌کننده تنزیه فردی است و نه اجتماعی و تاریخ.

تعظیم شعائر حسینی؛ مسیر رسیدن به باطن دین

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمحمد واعظ موسوی، رئیس انجمن تبلیغ و ارتباطات حوزه علمیه، در گفت‌وگو با ایکنا، گفت: امام حسین(ع) براساس حکم عقلی تقدیم اهم بر مهم، وظیفه خودشان را این گونه تشخیص دادند تا با فداکاری، ایثار و جانبازی و حتی گذشت از اطرافیان و خانواده خود و حتی با اسارت رفتن اهل بیت بتوانند موضوع مهمتر یعنی حفظ اسلام را تحقق بخشند. کسانی که با ذات اسلام آشنا نیستند یا اطلاعات تاریخی عمیقی ندارند و از ابعاد شخصیت امام حسین(ع) مطلع نیستند، ممکن است در خلوت خود با چیدن اطلاعات ناقص در کنار هم، نسبت خطا به امام بدهند؛ باید آنان را دعوت به مطالعه و تحقیق در مباحث قرآنی و سنت نبوی و علوی کرد.

رئیس انجمن تبلیغ و ارتباطات حوزه تأکید کرد: نتیجه آنکه همه اقدامات امام حسین(ع)، مظهر تام و تمام عقلانیت دینی است و کسانی که تصور می‌کنند عاشورا غیرعقلانی است باید در تعریف خود از عقل و عقلانیت بازنگری کنند. ضمن اینکه ما در مقامی به تحلیل حادثه کربلا می‌پردازیم که اساساً تحلیل رفتار یک انسان معصوم از سوی انسان غیرمعصوم خود جای تأمل دارد.

عزاداری امام حسین(ع)؛ نقطه قوت و هماهنگی شیعیان جهان

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسن نبوی، معاون سابق تبلیغ حوزه و مشاور فعلی مدیر حوزه‌های علمیه، در گفت‌وگو با ایکنا، گفت: عزاداری امام حسین(ع) نقطه اتصال و هماهنگ‌کننده همه نیروهای شیعه در دنیاست، یعنی امام حسین(ع) و عزاداری ایشان باعث هماهنگی عجیبی میان دوستداران اهل بیت(ع) در دنیا شده و می‌شود و دشمن از همین مورد ترس و وحشت زیادی دارد و ضربه خورده است.

وی اضافه کرد: اگر هشت سال دفاع مقدس را دنبال کردیم و دشمنان به هیچ کدام از اهدافشان نرسیدند به برکت فرهنگ امام حسین(ع) و عاشورا بود؛ لذا عزاداری امسال حتماً باید قوی و با شکوه برگزار شود. البته از طرف دیگر رعایت حفظ جان مسلمین هم واجب است. وقتی باید مشکل داشته باشیم که احساس کنیم میان این دو، یعنی عزاداری و حفظ جان افراد، نمی‌شود جمع کرد. در حالی که به نظر بنده کاملاً می‌توانیم میان این دو جمع کنیم.

نشست‌ها و دروس خارج فقه

حکم فقهی تغسیل بیماران کرونایی

جلسه درس خارج فقه آیت‌الله هادی عباسی خراسانی با عنوان «مسائل کرونا در فقه اسلامی» ‌شنبه، ۲۵ مردادماه در فضای مجازی منتشر شد. وی در این جلسه اظهار کرد: در مباحث گذشته به این نتیجه رسیدیم وقتی کسی که مرحوم می‌شود، غاسل مماثل، یعنی زن را زن و مرد را مرد، باید شخصی متوفی را سه بار غسل بدهد. همچنین گفتیم این کار واجب کفایی است. در واجب کفایی من‌به‌الکفایه لازم است و اگر هیچ یک انجام ندهند، همه معاقب هستند. در بحث اجرت هم عرض کردیم اجرت گرفتن برای غسل دادن صحیح نیست، چون اجرت گرفتن برای واجبات مشروعیت ندارد، چون تکلیف شرعی است. بله، اگر رفت و آمد یا هزینه‌ای دارند، می‌توانند برایش اجرتی دریافت کنند.

کاری نکنیم شیوع کرونا را به عزاداری امام حسین(ع) نسبت دهند

آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی، رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، شامگاه سه‌شنبه، ۲۸ مردادماه، در نشست پاسخ به پرسش‌های عزاداری که به صورت مجازی برگزار شد، با اشاره به برخی سخنان نسنجیده، گفت: نمی‌توان گفت که این ویروس وارد مجالس دینی و عزاداری نمی‌شود و افراد مبتلا هم اگر آمدند ویروس به دیگران سرایت نخواهد کرد.

وی افزود: متأسفانه این برداشت گفته شده و در لابلای برخی کتب هم آمده است؛ مگر در انتفاضه عراق علیه رژیم بعث، صدام و سربازان منحوسش وارد حرم امام حسین(ع) نشدند و آنجا را به گلوله نبستند و آن وقت بگوییم گلوله اثر نمی‌کند؟ هویت شیعه به مجالس عزاداری است. اینکه بگوییم مردم در خانه بنشینند و از صداوسیما عزاداری گوش دهند حرف درستی نیست؛ باید راهکاری بیندیشیم که عزاداران محروم نشوند و واقعیت ویروس کرونا هم مورد توجه باشد.

نشانه‌های جامعه دینی

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا یوسفی، استاد دانشگاه مفید، امروز، ۲۶ مردادماه در ادامه مباحث شرح خطبه‌های نهج‌البلاغه بیان کرد: کسانی که اسلام را ترویج می‌کنند و روحانی و عالم دینی هستند، باید به رفتار پیامبر تمسک کنند، زیرا ایشان با اخلاق نرم توانست مردم را جذب کند؛ پیامبر مباحث فلسفی را برای مردم بیان نکرد، بلکه در قول و فعل نرمخو و با اخلاق و مهربان بود، لذا فوق‌العاده اثرگذار شدند. وقتی فرد یهودی که بر روی سر ایشان آشغال می‌ریخت و مدتی نریخت و پیامبر فهمیدند بیمار شده، به عیادت وی رفت؛ الان هم مبلغان دینی باید از این روش بهره ببرند.

وی افزود: روحانیونی که در مراوداتشان بیشتر به اخلاق پایبند هستند، مردم را هم بیشتر جذب دین می‌کنند و برعکس کسانی که اخلاق و رفتار مناسبی ندارند، مردم را از دین زده می‌کنند؛ پیامبر عفو را پیشه خود کرده بود و بدی‌های مردم را نادیده می‌گرفت. هُل دادن کسانی که ما را قبول ندارند و محروم کردن آنان از برخی حقوقشان سبب می‌شود تا به دشمن بپیوندند و قدرت نظام اسلامی را تضعیف کنند.

وی با بیان اینکه همدلی از دیگر نکات مهم در فرمایشات امام است، افزود: جامعه دینی جامعه‌ای است که افراد خودگذشتگی و ایثار داشته و در آن برادری وجود داشته باشد؛ براین اساس، امروز فاصله زیادی میان ما و جامعه دینی وجود دارد؛ جامعه دینی را صرفاً نباید در پیاده‌روی اربعین ببینیم، بلکه در گذشت و ایثار افراد نسبت به هم باید دید.

جنبش‌های معنوی و کووید۱۹

هادی وکیلی، عضو هیئت علمی گروه مطالعات تطبیقی عرفان و مدیر گروه پژوهشی حکمت معاصر پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۲۷ مردادماه در نشست علمی «جنبش‌های معنوی و کووید۱۹» که به صورت مجازی از سوی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد، گفت: ما دینداران انتظار نگفته‌ای از ادیان قدیم و جدید داریم؛ انتظاراتی که برآمده از احکام معنوی دین شامل بعد نظری و عملی و انتظارات برآمده از آموزه‌های مدنی دین است.

وی افزود: در مورد انتظارات نظری، ادیان قدیم و جدید باید تصویر فیزیکی یا متافیزیکی از حوادثی مانند کرونا ارائه دهند؛ عوام غیرمتخصص و خواص الهی‌دان باید به لحاظ فیزیکی و متافیزیکی تحلیل خود را ارائه داده و مثلاً بگویند شاید کرونا تقدیر الهی است و خدا خواسته این مسئله رخ دهد و ادیان جدید هم باید این تفسیر را از خدایان خوشان بطلبند. همچنین ممکن است این ادیان اعلام کنند که کرونا بر اثر گناه، ظلم و زشتی اعمال و اندیشه‌ها و تعدی به احکام اخلاقی رخ داده است یا اعلام کنند خدا نسبت به آن بی‌تفاوت است، به خاطر اینکه خواسته بشر را وادار به تسلیم در برابر این موقعیت کند، یا ما را تهذیب یا وادار به خضوع و خشوع کند. حال باید صبوری بورزیم یا خدا و اصل عدالت و مهربانی خدا را زیر سؤال ببریم؟ یا این موقعیت را سازنده و رشددهنده بدانیم؟

پرهیز از افراط و تفریط در مقایسه معنویت‌های سنتی و مدرن

بهزاد حمیدیه، مدرس دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران، ۲۸ مردادماه در نشست «چالش مقایسه‌پذیری معنویت‌های نوپديد و معنویت اسلامی»، با بیان اینکه معنویت‌ها از نوع تجارب دینی و عرفانی هستند، گفت: ما باید درک درست و عمیقی از معنویت‌های نوپدید داشته باشیم، در غیر این صورت نخواهیم توانست مواجهه درستی با آن داشته باشیم و برخوردها عقیم خواهد ماند. مثلاً همین امروز شنیده شد که محمدعلی طاهری(فرقه کیهانی) قصد دارد کلاس‌های جدیدی را در فضای مجازی با تدریس مستقیم خودش دایر کند، آن هم بعد از اینکه مدتی برخوردهای قضایی هم با او صورت گرفت.

حمیدیه با بیان اینکه کسی که تجربه از یک معنویت ندارد، نمی‌تواند آن را به خوبی درک کند، افزود: مثلاً ما بدون اینکه برخی امور عرفانی صوفیه و فرق دیگر را درک کنیم، آیا می‌توانیم از بیرون به درستی آن را تحلیل کنیم، اینکه فقرا چگونه حاضرند خودشان را فدای شیخ صوفی کنند، آیا قابل تحلیل برای محقق خواهد بود؟

نشست‌هایی درباره بانوان و حجاب

«نقد کتاب زنان، افتا و مرجعیت»

حجت‌الاسلام والمسلمین فرج‌الله هدایت‌نیا، عضو هیت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ۲۹ مردادماه در نشست علمی «نقد کتاب زنان، افتا و مرجعیت»، ضمن برشماری برخی محاسن کتاب به برخی اشکالات شکلی پرداخت و بیان کرد: اولین اشکال در عنوان کتاب است که چرا «زنان، افتا و مرجعیت» انتخاب شده و «مرجعیت و افتای زنان» نیست؟. همچنین انتظار می‌رود اثر پژوهشی، سازماندهی و پلن مناسب داشته باشد که در حجم فصول، عدم تناسب مشاهده می‌شود، زیرا برخی فصول حدود صد صفحه است و فصلی هست که ده صفحه مطلب دارد. موضوع این کار به اهلیت زنان مرتبط است؛ در اینجا این سؤال مطرح است که آیا جنسیت، اهلیت زنان برای افتا را تحت تاثیر قرار می‌دهد؟ سؤال دیگر اینکه آیا این محدودیت ناشی از زوجیت است؟ پیشنهاد بنده این است که ابتدا باید ماهیت افتا روشن می‌شد، زیرا اگر فتوا از سنخ خبره بودن است، چرا جنسیت باید در آن موثر باشد؟

هدایت‌نیا با بیان اینکه مسئله دیگر بحث عدم ولایت زنان است، اضافه کرد: شما اصل مرجعیت برای زنان را پذیرفته‌اید، ولی به اصل عدم ولایت تمسک کرده‌اید که گمان می‌کنم این بحث نیازمند تامل بیشتر است؛ البته نه اینکه اصل عدم ولایت به صورت کلی قابل قبول نیست، ولی استثنائاتی دارد؛ یکی از استثنائات این است که خدا با واسطه و بی‌واسطه برای کسی جعل ولایت کند؛ بدون واسطه برای پیامبر و با واسطه برای امام و بعد فقها و ... مطرح است.

حجاب در عصر نبوی دغدغه شرعی بود

ناهید طیبی، عضو هیئت علمی جامعةالزهراء(س)، شامگاه شنبه، ۲۵ مردادماه، در نشست «حجاب در عصر پیامبر(ص)»، که از سوی مؤسسه مفتاح کرامت قم در فضای مجازی برگزار شد، گفت: برخی حجاب را مسئله عرفی در دوره نزول می‌دانند و معتقدند که حجاب شرعی نبود و به تدریج شرعی شده است. نکته دیگری که مطرح می‌کنند این است که فرهنگ مردم براساس نظام قبیلگی بود؛ یعنی نمی‌توانیم ثابت کنیم که حجاب حداقلی یا حداکثری وجود داشت و هر قبیله‌ای متناسب با اقتضائات فرهنگی خود، حجاب را مورد توجه قرار می‌داد. وقتی با رویکرد تاریخی به حجاب می‌نگریم بحث اقتصادی، فقر و ... هم خیلی مورد توجه برخی افراد قرار می‌گیرد، ولی با توجه به مسئله تجارت، فقر را نمی‌توان عامل حجاب حداقلی و بی‌حجابی دانست و باید دنبال مسائل عرفی آن دوره باشیم.

عضو هیئت علمی جامعةالزهراء(س) با بیان اینکه برخی معتقدند که حجاب در عصر نزول دغدغه و مسئله نبود، گفت: به باور این عده نمی‌توان گزارشی یافت که در آن دوره نسبت به پوشش زنان، دغدغه و نگرانی وجود داشت. گزارشهایی وجود دارد که نشان می‌دهد حجاب در عصر نبوی هم مسئله بود. نقل شده که خانمی به بازار می‌رود و برخی یهودیان تلاش می‌کنند تا با شیوه‌ای، بخش‌هایی از بدن او را ببینند که یک فرد مسلمان وقتی این صحنه را می‌بیند، غیرتش به جوش آمده و وارد درگیری با یهودیان می‌شود و همین مسئله یکی از دلایل ایجاد نبرد بنی‌قینقاع می‌شود.

حجاب ساخته فقها نیست

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدجواد ورعی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، ۳۰ مردادماه در دومین جلسه از بحث «ادله حجاب با تأکید بر پوشش سر و گردن» که در فضای مجازی برگزار شد، با بیان اینکه دو دیدگاه یعنی پوشیده بودن همه بدن حتی صورت و دست و پوشش بدن جز غیر از صورت و دست، نظرات عمده فقها در پوشش زنان است، گفت: لزوم پوشش بانوان در آیات و روایات مورد تأکید است و نه تنها علمای شیعه بلکه علمای اهل سنت هم بر پوشش بانوان تأکید دارند و مسئله‌ای متفق‌النظر است.

وی با بیان اینکه پوشش سیره مستمر مسلمین در طول تاریخ اسلام بوده است، افزود: پدیده بی‌حجابی و بدحجابی مربوط به یکی دو قرن اخیر است که به دنبال تجددخواهی در غرب رخ داده است وگرنه در تمامی کشورهای اسلامی و در تمامی فرق مذهبی، مسئله‌ای پذیرفته شده بوده است. همین سیره مستمر میان مسلمین هم یکی از مؤیدات فتوای فقها پوشش بانوان است.

ورعی اظهار کرد: گاهی شنیده می‌شود برخی افراد بی‌اطلاع می‌گویند که ما در اسلام پوشش نداشته‌ایم و فقها و آخوندها از خودشان درآورده‌اند، در حالی که فقها ادله‌های مختلف قرآنی، روایی، عقلائی و از سیره برای این مسئله دارند و مستندات آنان قوی و معتبر است و همه علما نسبت به پوشش بانوان در تمام سرزمین‌های اسلامی متفق‌القول هستند. حتی برخی شواهد تاریخی مانند سیره اهل بیت پیامبر(ص) و امام حسین(ع) و ... را آورده‌اند؛ البته اهل بیت معصومان(ع) تکالیف اختصاصی داشته‌اند، ولی این مسئله دلیل آن نیست که در پوشش میان آنان و سایر زنان فرق باشد.

آیت‌الله سیدعبدالجواد علم‌الهدی خراسانی درگذشت

آیت الله حاج سید عبدالجواد علم الهدی خراسانی عمر با برکت خود را در مسیر احیای علوم قرآن و اهل بیت (علیهم السلام) و تربیت طلاب صرف کرد و آثار گرانبهائی از خود به یادگار گذاشت. وی از شاگردان آیت‌الله العظمی بروجردی و امام خمینی(ره) بود و بیشترین متن تقریرات درس آنان را به رشته تحریر در آورد. آن مرحوم حدود ۱۲ هزار صفحه تقریرات به علاوه نزدیک به پنجاه اثر نفیس در علوم اسلامی را در کارنامه علمی خود دارد.