کد خبر: ۳۹۳۳۵۹۴

تاریخ: ۱۸ آبان ۱۳۹۹ - ۰۸:۳۸

روی میز مطالعه؛ «دین و فرهنگ»

توجه به دین و ضرورت‌های فرهنگی

محتوای سیزده مقاله نوشته شده به قلم همایون همتی در کتاب «دین و فرهنگ» به طور عمده به چند حوزه مهم علوم انسانی به ویژه الهیات، فلسفه، عرفان، دین‌پژوهی و مطالعات فرهنگی مربوط می‌شود.

به گزارش خبرنگار ایکنا، کتاب «دین و فرهنگ» به قلم همایون همتی به همت پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی و انتشارات سوره مهر منتشر شد.

دفتر حاضر حاوی سیزده مقاله از نوشته های نویسنده است که متناسب با نیاز‌های فرهنگی جامعه نگارش یافته است. بعضی از این نوشته‌ها در ابتدا در قالب گفتار و سخنرانی ارائه شده و بعد از نگارش بازنویسی و ویرایش شده است. محتوای این مقاله‌ها به طور عمده به چند حوزه مهم علوم انسانی به ویژه به حوزه‌های الهیات، فلسفه، عرفان، دین‌پژوهی و مطالعات فرهنگی مربوط می‌شود.

نویسنده در بخشی از مقدمه کتاب «دین و فرهنگ» می‌نویسد: با تأسف باید گفت در جامعه ما به رشته مطالعات فرهنگی و اهمیت فرهنگ توجه کافی نشده است و با وجود تعدد دستگاه‌ها و نهاد‌های فرهنگی، پژوهشگاه‌ها و سازمان‌ها و مرکز مرتبط، هنوز هم این رشته علمی بسیار تأثیرگذار در خیلی از دانشگاه‌های وجود ندارد و جایش خالی است، به ویژه در زمینه مدیریت فرهنگی، فرهنگ‌شناسی و مقولات وابسته کمبود‌های جدی داریم. در جهان امروز، رشته فرهنگ جایگاه ویژه‌ای یافته است و جامعه‌شناسان، الهی‌دانان و فیلسوفان در کنار مردم‌شناسان و فرهنگ‌شناسان به تحقیق در مورد مباحث این رشته مشغول‌اند. سهم ما هنوز در این زمینه ناچیز و نحیف است و این از طنز‌های روزگار است، زیرا هم دین اسلام به فرهنگ اهتمام ویژه‌ای می‌ورزد و هم انقلاب ما در ماهیت و ساختار خود صبغه‌ای کاملاً فرهنگی داشته است.

شادروان علامه سیدمحمدحسین طباطبایی(ره)، صاحب تفسیر گرانقدر المیزان، از حکیمان و عارفان نامدار روزگار ما بود که در طول عمر گرانمایه خود به تربیت شاگردان بسیاری پرداخت و کتاب‌های ارزشمندی نگاشت. او فیلسوفی پیشرو، نواندیش و صاحب ابتکار بود. نگارنده که از سالیان دانشجویی و دانش‌آموزی با آثار آن بزرگ، انسی به‌سزا داشته و بعضی از کتاب‌های او را به درس نزد استادان فراگرفته است، از دیرباز متوجه پاره‌ای دیدگاه‌های نو و ابتکارات حکمی و عرفانی ایشان شده بود. از این رو نویسنده در این مقاله کوشیده بعضی از آرای خاص و مبتکرانه ایشان در زمینه تعریف فلسفه، موضوع، مسائل و مبادی آن و نیز ربط و پیوند فلسفه با دیگر علوم را تبیین کند.

در بخشی از این کتاب آمده است: در روزگار ما، مکتب‌های عرفانی جدیدی پدید آمده و ردپای آن‌ها به دیار ما نیز کشیده شده و علاقه‌مندانی یافته است. شناخت این عرفان‌های نوپدید و آشنایی با تاریخچه، ساختار، آموزش‌‌ها و باور‌های مؤسسان و مدافعان آن‌ها برای جامعه ما، که خود سنت عرفانی ریشه‌دار و کهنسالی دارد، امری اجتناب‌ناپذیر و بلکه ضرورتی فرهنگی و تحقیقاتی است تا از این رهگذر بتوان به مقایسه‌های علمی این عرفان‌ها با عرفان اسلامی پرداخت. انکار نمی‌توان کرد که ورود و حضور این عرفان‌های جدید در جامعه ما با آسیب‌هایی همراه بوده است؛ به ویژه در میان نسل جوان و نوآموختگان و مبتدیان وادی عرفان به بعضی انحراف‌ها نیز منجر شده است و ما امروز به گونه‌ای آسیب‌شناسی فرهنگی در این زمینه نیاز داریم.

درآمدی بر زندگی و اندیشه قدیس آگوستین، اسلام و عقلانیت باور‌های دین، تاریخچه و ساختار الهیات سیاسی و رهایی‌بخش، تحلیل تاریخچه، ماهیت و مبانی مدرنیته، سکولاریسم و نگرش‌های مرتبط با آن، شور نیایش و عرض احتیاج، عرفان دینی و عرفان سکولار، ماهیت فلسفه در نگرش علامه طباطبایی، مقایسه نگرش مطهری و شریعتی به کارکرد‌های دین و ... عناوین تعدادی از مقالاتی است که در کتاب «دین و فرهنگ» تبیین و منتشر شده است.

کتاب «دین و فرهنگ» نوشته همایون همتی را انتشارات سوره مهر با شمارگان ۱۲۵۰ نسخه منتشر کرده است.