کد خبر: ۳۹۳۹۱۸۹

تاریخ: ۲۰ آذر ۱۳۹۹ - ۱۱:۲۷

یادداشت /

نگاهی به ترکیب اعضای هیئت داوران مسابقات سراسری قرآن

مشاهده چهره‌هایی همچون سیدمحسن موسوی‌بلده، از پیشتازان بحث آموزش تجوید قرآن در کشور، در میان اعضای هیئت داوران بر وزانت این مسابقات افزوده است و از سوی دیگر خلأ حضور برخی چهره‌ها، که در چند سال گذشته همواره در گروه داوری و در بخش لحن حضور داشته‌اند، حس می‌شود.

در ششمین روز مرحله پایانی چهل‌وسومین دوره مسابقات سراسری قرآن در بخش آقایان به ترکیب هیئت داوران نگاهی می‌اندازیم، ترکیبی که باید آن را 14 + 4 نامید. داوران این دوره به دو گروه تقسیم شده‌ بودند. در گروه اول، که گروه اصلی داوری است، 14 نفر قضاوت مسابقات در رشته‌های قرائت تحقیق، قرائت ترتیل، حفظ، دعاخوانی و مدیحه‌سرایی را برعهده داشتند. در گروه دوم نیز، که متشکل از یک تیم چهار نفره بود، رقابت‌های رشته اذان داوری شد که نتایج آن به زودی اعلام می‌شود. البته این رشته پخش تلویزیونی نداشت و اجراها فقط از فضای مجازی قابل رؤیت بود.

همانگونه که گفته شد در این دوره، مجموعاً از 18 نفر برای حضور در هیئت داوران دعوت شد تا به این ترتیب چهل‌وسومین دوره مسابقات سراسری قرآن یکی از ادواری باشد که کمترین تعداد داوران را دارد. با نگاهی به پنج دوره اخیر (دوره سی‌ونهم به بعد)، کاهش چشمگیر تعداد داوران در این دوره کاملاً مشهود است. در دوره سی‌ونهم، که مسابقات به میزبانی استان گیلان برگزار شد، 45 نفر در تیم داوری حضور داشتند. در دوره چهلم، که آذربایجان‌ غربی میزبان مسابقات بود، 57 نفر فرا خوانده شدند. در دوره چهل‌ویکم و در استان مرکزی نیز 34 نفر و در دوره چهل‌ودوم به میزبانی استان اصفهان 58 داور در تیم داوری حضور داشتند.

کاهش چشمگیر تعداد داوران در دوره فعلی نسبت به چند دوره اخیر را نباید بی‌ارتباط به مجازی شدن مسابقات و نیز حذف بخش معارفی دانست. حضور نداشتن متخصصان امر دعاخوانی در بین داوران از دیگر نکات ضعف به حساب می‌آید.‌ در این دوره از مسابقات، هیچ کدام از اعضای تیم داوری متخصص امر دعاخوانی نیستند و داوران حاضر که صرفاً تخصص قرآنی دارند در زمینه دعاخوانی نیز نمره می‌دهند. اضافه شدن حداقل یک نفر متخصص دعاخوانی به تیم داوری و یا پیاده‌سازی سناریویی شبیه به رشته اذان از جمله راهکارهایی بود که برگزارکنندگان مسابقات می‌توانستند به کار ببندند.

فارغ از تعداد داوران حاضر در این دوره،‌ نگاهی به ترکیب داوری نیز خالی از لطف نخواهد بود، دیدن چهره‌هایی همچون سیدمحسن موسوی‌بلده که از پیشتازان بحث آموزش تجوید قرآن در کشور است بر وزانت این مسابقات بیش از پیش افزوده و از سوی دیگر خلأ حضور افرادی همچون احمد ابوالقاسمی، که در چند سال گذشته همواره در تیم داوری و در بخش لحن حضور داشته است، احساس می‌شود.

این قاری و مؤلف حلیةالقرآن معروف، که بسیاری از قاریان و حافظان حاضر در چهل‌وسومین دوره مسابقات از آموزه‌های او در باب تجوید به صورت مستقیم و غیرمستقیم بهره برده‌اند، به ندرت در گروه داوری مسابقات حضور یافته است، آخرین دوره‌ حضورش، که به عنوان رئیس هیئت داوران هم معرفی شده بود به سال 1395 و دوره سی‌ونهم بازمی‌گردد.

سیدحمید هروی، که در تیم داوری چهل‌وسومین دوره حضور یافت،‌ از جمله افرادی است که به ندرت در ترکیب داوری مسابقات سراسری قرآن دیده شده و در پنج دوره اخیر (سال‌های مورد مطالعه این یادداشت) هیچ حضوری در تیم داوری نداشته است.

در کنار این اسامی باید به نام علی‌اکبر کاظمی، داور بخش لحن نیز اشاره کرد. کاظمی، در دوره چهل‌ودوم نیز در گروه داوری حضور داشت. او متولد ۱۳۶۱، فارغ‌التحصیل مهندسی الکترونیک دانشگاه یزد و کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث و دارای مدرک درجه یک تنغیم از شورای عالی قرآن در بخش مدرسان قرآن نیز هست. تفاوت سنی اندک او با بسیاری از شرکت‌کنندگان مسابقات که متولد دهه 60 هستند می‌تواند ارتباطات خوبی را رقم بزند.

در اینجا می‌توان به حضور افرادی که تقریباً هر ساله در تیم داوری بودند اشاره کرد. از جمله افرادی که طی سال‌های اخیر در هیئت داوران حضور داشته‌اند می‌توان به محمدحسین سعیدیان، غلامرضا شاه‌میوه، کریم دولتی، مهدی دغاغله، احمد ابوالقاسمی و ... اشاره کرد که از این پنج نفر، احمد ابوالقاسمی و مهدی دغاغله در تیم داوری دوره چهل‌وسوم حضور ندارند. از این بین محمدحسین سعیدیان، غلامرضا شاه‌میوه و کریم دولتی در پنج دوره اخیر و از جمله دوره چهل‌وسوم در تیم داوری حضور داشته‌اند. مهدی دغاغله از پنج دوره اخیر در چهار دوره و احمد ابوالقاسمی نیز از پنج دوره اخیر در سه دوره (یک دوره در میان) در تیم داوری حضور یافته است.

در پایان، خالی از لطف نخواهد بود اگر از قاسم رضیعی، قاری بین‌المللی کشورمان نیز یادی کنیم، چهره‌ای که در سال 1396 و در چهلمین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم با انتشار نامه‌ای از متسابقان حاضر در آن دوره، حلالیت طلبید و از بحث داوری مسابقات قرآن، فاصله گرفت.

نگاهی به بخشی از نامه این قاری بین‌المللی، خواهیم داشت: «فارغ از اینکه چه کسی رتبه برتر را کسب کرد همه ما موفق شدیم در محضر قرآن باشیم و این توفیق بزرگی است و باید قدر بدانیم. اما این بنده سراپا تقصیر گرچه در پیشگاه خداوند متعال شهادت می‌دهم که تمام سعی خود را در رعایت عدالت در قضاوت نمودم، اما با دیدن اختلافات ناچیز نمرات نفرات برتر به این موضوع اعتراف می‌کنم که با سازوکار فعلی و آیین‌نامه‌های موجود حداقل در مورد صوت و لحن، اعمال سلیقه‌های مختلف در داوری گرچه بدون قصد و غرض باشد؛ اما به هیچ وجه نمی‌تواند اختلاف چند صدمی نمرات را توجیه کند».

یادداشت از تیمور کاکایی