کد خبر: ۳۹۴۲۲۴۹

تاریخ: ۳۰ آذر ۱۳۹۹ - ۱۶:۱۶

اثبات ولایت شیعی در عرفان اسلامی در فصلنامه «شیعه‌شناسی»

هفتادمین شماره فصلنامه علمی پژوهشی «شیعه‌شناسی» شامل شش مقاله علمی منتشر شد.

به گزارش ایکنا؛ هفتادمین شماره فصلنامه علمی پژوهشی «شیعه‌شناسی» به صاحب‌امتیازی مؤسسه شیعه‌شناسی و مدیرمسئولی محمود تقی‌زاده داوری با گرایش‌های الهیات، تاریخ و جامعه‌شناسی شیعیان جهان منتشر شد.

عناوین مقالات منتشره این شماره بدین قرار است: «آسیب‌شناسی فرآیند تشیع و نهضت حرکت اسلامی در نیجریه»، «واکاوی جایگاه علمی و آموزشی ابن سکّیت»، «تحلیلی بر ماهیت تغییر در ادبیات کنشگران سیاسی حزب الله لبنان»، «تطور و تمایز شعر شیعیِ فارسی در سه دهه اخیر»، «سید حیدر آملی، تبیین و اثبات ولایت شیعی در عرفان اسلامی»، «عوامل موثر بر شکل‌گیری و گسترش تسنن دوازده امامی و تاثیر متقابل آن با تشیع در قرن نهم هجری».

تبیین و اثبات ولایت شیعی در عرفان اسلامی

در چکیده مقاله «سید حیدر آملی، تبیین و اثبات ولایت شیعی در عرفان اسلامی» می‌خوانیم: «عرفان نظری یکی از علوم نوخاسته در حوزه تمدن اسلامی است. یکی از ارکان نظام جهان شناسی و انسان شناسی عرفان نظری، مساله ولایت و انسان کامل است که با گذر از اندیشه عارفان نامدار شیعی با تقریری عمیق تر و دقیق تر در مساله ولایت باطنی، انسان کامل و مصادیق آن روبرو گردید. سید حیدر آملی با شهامت و شجاعت و به نحو مستدل، خلط های مصداقی و خطاهای نظری عارفان را در این حوزه به آنها گوشزد نموده و با تاسی به آموزه های شیعی، تبیینی نو در این زمینه پدید آورد. سئوال این نوشته این است که آیا می توان آنچه را سید در مقابل جریان رایج عرفانی ابراز کرده براهین متناسب با مباحث عرفان نظری به حساب آورد؟ در این مقاله با روشی توصیفی-تحلیلی عملکرد او را در استنباط، تبیین، استدلال و دفاع از این آموزه شیعی مورد بررسی قرار داده و نشان داده ایم که چگونه او با اتصال معارف عرفانی به سرچشمه حقیقی خود در مساله ولایت به تحول و تکامل عرفان در این حوزه کمک نموده ، خلائی را که در این زمینه در اندیشه عارفان وجود داشت تکمیل کرده و به اقامه استدلالهایی متناسب با فضای عرفان نظری پرداخته است.»

گسترش تسنن دوازده امامی و تاثیر متقابل آن با تشیع در قرن نهم هجری

در طلیعه مقاله «عوامل موثر بر شکل‌گیری و گسترش تسنن دوازده امامی و تاثیر متقابل آن با تشیع در قرن نهم هجری» آمده است: «هدف از پژوهش حاضر بررسی عوامل موثر بر شکل‌گیری تسنن دوازده امامی در قرن نهم هجری و تاثیرات متقابل آن در برابر تشیع می‌باشد. تلاش نگارندگان بر آن است تا به این پرسش جواب داده شود که چه عواملی در شکل-گیری اولیه و توسعه تسنن دوازده امامی در این قرن موثر بوده است؟ و تسنن دوازده امامی و تشیع چه تاثیرات متقابلی بر یکدیگر داشته‌اند؟ یافته‌های این پژوهش که به صورت توصیفی- تحلیلی صورت‌گرفته، حاکی از این است که برچیده‌شدن حلافت عباسی به عنوان قدرتمندترین نهاد دینی اهل تسنن، سبب شد تاسایر گروه‌های مذهبی بویژه شیعیان مجال فعالیت در فضای خاص سیاسی آن دوران را یافته و به تدریج بر تعداد پیروانشان افزوده‌شود. در کنار این امر فراگیر‌شدن نهضت‌‌های صوفی درایران با توجه به تسامح مذهبی تیموریان، نوعی خاص از تفکر جدید را وجود آورد که سعی داشت تا ضمن پایبندی به اصول مذهب تسنن، توجه ویژه‌ای به امامان شیعه (ع) داشته و روند متعادلی در همزیستی تسنن و تشیع در ایران بوجود‌آورد که تحت عنوان تسنن دوازده امامی شناخته می‌شود. در این بین تصوف به عنوان حلقه واسط جریانی شد که حاصل آن گذر مذهبی ایران از تسنن محض به تشیع در حدفاصل قرون هفتم تا نهم هجری بود.»