کد خبر: ۳۹۴۵۴۵۶

تاریخ: ۱۴ دی ۱۳۹۹ - ۲۲:۴۲

گزارش ایکنا از روایت‌شناسی مکتب شهید قاسم سلیمانی»

سردار سلیمانی انسان تمدن نو اسلامی است

یک نویسنده و پژوهشگر گفت: باید از نگاه انسان تمدن نو اسلامی به سردار سلیمانی نگاه کنیم. اما بیشتر روایت‌هایی که سردار می‌بینیم، سطحی، شناور، پراکنده و بی‌سمت و سو است.

به گزارش خبرنگار ایکنا؛ نشست علمی «روایت‌شناسی مکتب شهید قاسم سلیمانی» با نگاهی به آثار و مکتوبات منتشر شده درباره این شهید، عصر امروز ۱۴ دی‌ماه با حضور مجید نجف‌پور، پژوهشگر تاریخ انقلاب اسلامی، ناصر ملایی، دبیر سرویس دفاع مقدس خبرگزاری ایسنا و مهدی کاموس از پژوهشگران تاریخ شفاهی و به همت سازمان انتشارات جهاددانشگاهی برگزار شد.

نجف‌پور در این نشست گفت: همه باید تلاش کنیم تا روایت درست یا نزدیکتر به واقع نسبت به شهید سلیمانی و جریان مقاومت داشته باشیم و روایت‌هایی که از سردار شهید می‌شود، متناقض نباشد.

وی درباره ویژگی‌های سردار سلیمانی افزود: سردار شهید سلیمانی اقدامی را که تشخیص می‌داد، درست است، هم به موقع و هم با اخلاص و هم تدبیر انجام می‌داد و همین امر باعث شاخص شدن ایشان شد. نه تنها شهید سلیمانی، بلکه بسیاری از شهدا در سال‌های دفاع مقدس رشد یافتند. وی پیش از آنکه در سال ۱۳۷۵ فرمانده سپاه نیروی قدس شود، در جبهه‌های گوناگون در داخل کشور و در مقابله با بسیاری از اشرار فعالیت می‌کرد.

نجف‌پور با بیان اینکه سپاه قدس راهبرد ایران در مرز‌های بین‌المللی است، ادامه داد: زمانی که اسرائیل به جنوب لبنان حمله کرد، سردار سلیمانی در کنار نیروی مقاومت لبنان مبارزه می‌کرد. اسرائیل و امریکا با توطئه‌های مختلف نتوانستند کاری از پیش ببرند و در نهایت به این نتیجه رسیدند که با پرچم اسلام وارد مبارزه شوند. حرکت تند و افراطی رهبران داعش از شاخصه‌های آنها بود. البته قبل از اینکه داعش شکل بگیرد، سردار سلیمانی این خطر را تشخیص داده بود.

این پژوهشگر با اشاره به مکتب شهید سلیمانی گفت: مکتب راه و روش و جهان‌بینی است و مکتب شهید سلیمانی برای همه مسئولان کشورمان الگویی سازنده و مؤثر است. سردار سلیمانی در مذاکره با پوتین، برای روسیه روشن کرد که اگر وارد مبارزه نشود، نیرو‌های داعش وارد کشور او نیز خواهند شد و همه جای کشورش ناامن خواهد شد. این مسئله کار بسیار دشواری بود که به وسیله سردار سلیمانی تحقق یافت.

وی با تأکید بر معرفی دفاع مقدس گفت: متأسفانه جهان‌بینی دفاع مقدس هنوز معرفی نشده است. جنگ ایران و عراق یک جنگ خاص نبود تا آن را در کنار دیگر جنگ‌ها قرار دهیم. سوای خاطرات و روایت‌ها، باید به مفهومی که این جنگ برای دنیا داشت پی‎‌ببریم در این صورت می‌توانیم سردار سلیمانی را نیز بشناسیم. ما تا چند سال پیش این شهید را نمی‌شناختیم. شهید چمران هم چنین شخصیتی داشت و او را هم نشناختیم.

مهدی کاموس، نویسنده و پژوهشگر در ادامه این نشست گفت: اگر بخواهیم روایت را شکل دهنده ساختار ذهنی خود بدانیم، بعد از مطرح شدن سردار سلیمانی در مطبوعات در سال‌های پایانی دهه هشتاد، مشخص بود که تصمیم گرفته شده در فضای دیپلماتیک و در حوزه روابط نظامی در دنیا، روایت جدیدی داشته باشیم. از این رو سردار سلیمانی یک ژنرال تمام عیار بود که توانست سردار دیپلماسی هم باشد.

وی با بیان اینکه سردار سلیمانی یک چهره امنیتی و نظامی بود و قرار بود شناخته شود و گفتمان جدیدی را آغاز کند، تصریح کرد: پس از شهادت سردار سلیمانی که با تصویر دست بریده این شهید در فضای مجازی منتشر شد، احساس کردم، باید یک قرائت دینی و اسطوره‌ای شکل بگیرد و هر چه جلوتر رفتیم این قرائت رنگ و بوی دیگری یافت.

کاموس با اشاره به تشییع پیکر شهید سلیمانی ادامه داد: مردمی به تشییع کسی آمدند که او را چندان نمی‌شناختند و این سوال است که چرا این اتفاق افتاد؟ بنابراین ملت مطالبه‌ای از این گفتمان داشتند که این مطالبه را در یک پدیده متجلی دیدند و احساس کردند هم سردار است و جانباز است و هم منافع شخصی ندارد. از این رو قرائن نشان می‌دهد مردم مطالبه‌ای از وضع حال خود داشتند و آن را در سردار سلیمانی دیدند که مظلومانه از سوی خبیثی مورد حمله قرار گرفته است.

وی به روایت‌های گوناگون از سردار سلیمانی همچون سردار، حاج قاسم، سردار دل‌ها، مرد میدان و ... اشاره کرد و گفت: روایتی که ما از حاج قاسم داریم و گفتمان‌ساز است این است که منافع شخصی و ماشین ضدگلوله نداشته و از گلوله نمی‌ترسد و شجاعانه در برابر جبهه کفر می‌ایستد. این شخصیت در تقابل با مسئولینی قرار می‌گیرد که متمول و دارای فساد و شرایط خاصی هستند؛ بنابراین مردم در مطالبه همین مسئله به سراغ کسی می‌آیند که مورد نظر امام خمینی بوده است.

این نویسنده تصریح کرد: روایتی که از شهید سلیمانی در کتاب‌ها وجود دارد یا خاطراتی که بیان می‌شود، از نظر مردمی بودن این روایت‌ها خوب است، اما وقتی ما تصویر سردار سلیمانی را در خوزستان می‌بینیم و یا نقش وی را در جنگ ۳۳ روزه و یا در کنار شهید همدانی و ... می‌بینیم، در واقع به این سمت در روایت حرکت می‌کنیم که روایت وی روایت انسان انقلاب اسلامی است. وی قبل از انقلاب مانند بسیاری از جوانان می‌توانسته به سوی هر گروهی برود، اما تحت تأثیر شخصیت امام خمینی قرار می‌گیرد. این انسان همانطور که در گام دوم انقلاب می‌بینیم، انتظار می‌رود انسان تمدن نو اسلامی باشد.

کاموس یادآور شد: باید از نگاه انسان تمدن نو اسلامی به سردار سلیمانی نگاه کنیم. اما بیشتر روایت‌هایی که سردار می‌بینیم سطحی، شناور و پراکنده و بی‌سمت و سو است و نویسنده هنوز سردرگم است و نمی‌داند که چه نگاهی نسبت به سردار سلیمانی داشته باشد. رسانه‌ها در این زمینه می‌توانند مؤثر باشند.

مولایی، دبیر گروه دفاع مقدس ایسنا نیز در ادامه گفت: متأسفانه با وجود اینکه کتاب‌های زیادی درباره دفاع مقدس نوشته شده است، اما هنوز ابهامات زیادی وجود دارد و یکی از دلایل آزاد، نشدن اسنادی است که هنوز زمان دسترسی به آن‌ها فرا نرسیده است و در این زمینه موانع بسیاری بر سر راه محقق و پژوهشگر به وجود می‌آید.

وی افزود: سردار سلیمانی یکی از اسناد زنده دفاع مقدس بودند و نزدیکترین فرمانده به زمان و زبان روز ما بودند و با جوانان ارتباط نزدیکی داشتند. خود را وارد مسائل دست چندم سیاسی نمی‌کردند و به واقع حق مسئولیتی که در قبال نظام داشتند، دین خود را ادا کردند.

مولایی با تأکید بر اصول مکتب سلیمانی ادامه داد: این تبحر حاج قاسم است که پوتین را راضی می‌کند تا وارد جنگ با داعش شود و این الگویی برای سیاستمداران ماست و باید این الگو را تعریف و تبیین کنند و با رسانه‌ها همگام شوند.

نجف‌پور در بخش دیگری از این نشست با اشاره به تشییع سردار سلیمانی گفت: این آیین نشان از رسالت و مکتب حاج قاسم سلیمانی است و پیامی به رهبران و مسئولان سیاسی است. حاج قاسم را یک ذوب شده در ولایت می‌بینید. شخصی که در کرملین با پوتین مذاکره می‌کند، در سیل خوزستان به کمک مردم می‌رود. اما متأسفانه مسئولان با این مردم چگونه رفتار کرده‌اند؟!

مهدی کاموس نیز گفت: در مسائل زندگینامه‌ای و بیوگرافی بحث زیست واقعی افراد مطرح است که باید بررسی شود. اینکه شهید سلیمانی از چه طبقه و قومی بود و چگونه تبدیل به انسان انقلاب اسلامی شد، همچنین در بحث زندگی یا «لایف»، سبک زندگی حاج قاسم نیز مطرح است که باید به خوبی نشان داده شود.