کد خبر: ۴۰۴۳۳۴۹

تاریخ: ۲۵ اسفند ۱۴۰۰ - ۰۹:۵۴

علی‌اشرف فتحی بیان کرد:

آیت‌الله علوی گرگانی دغدغه‌های اجتماعی داشت/ گمانه‌زنی درباره آینده مرجعیت قم و نجف

علی‌اشرف فتحی ضمن اشاره به شخصیت آیت‌الله علوی گرگانی در مورد آینده مرجعیت تصریح کرد: ایشان جزء مراجعی بودند که دیدارهای زیادی با مسئولین داشتند و در این دیدارها بر افزایش رفاه مردم و کنترل فقر و بیکاری تاکید داشتند.

آیت‌الله العظمی سید محمدعلی علوی گرگانی از مراجع تقلید روز گذشته به دلیل ایست قلبی در بیمارستان شهید بهشتی قم دعوت حق را لبیک گفت.

علی ‌اشرف فتحی، پژوهشگر و استاد حوزه قم در گفت‌وگو با ایکنا به توضیح درباره شخصیت و فعالیت‌های آن مرحوم پرداخت و اظهار کرد: ایشان از نسل شاگردان آیت‌الله بروجردی بودند. البته در اواخر عمر آیت‌الله بروجردی در درسشان حاضر می‌شدند و حدود سه چهار سال از محضر ایشان استفاده کردند. علاوه بر آیت‌الله بروجردی، شاگرد آیات محقق‌داماد و مرتضی حائری یزدی بودند و بیشتر در درس این دو نفر حاضر می‌شدند. مدت کوتاهی هم در نجف حضور داشتند و در درس آیات عظام خویی و زنجانی حاضر می‌شدند ولی عمده استفاده‌شان از مرحوم داماد و مرحوم حائری یزدی بوده است، یعنی بیشتر از پسر و داماد آیت‌الله حائری یزدی استفاده کردند. بعد از انقلاب هم دوره تدریسشان بود و تدریس طولانی مدتی داشتند. مرجعیت‌شان هم در دو دهه اخیر به شکل جدی مطرح شد.

دغدغه‌های اجتماعی آیت‌الله علوی گرگانی

فتحی درباره دغدغه‌های اجتماعی آیت‌الله علوی گرگانی توضیح داد: ایشان جزء مراجعی بودند که دیدارهای زیادی با مسئولین داشتند و در این دیدارها بر افزایش رفاه مردم و کنترل فقر و بیکاری تاکید داشتند. یکی از نکات مشخصی که در فعالیت‌ها و مواضع ایشان به ذهنم می‌آید این است که در جریان افزایش قیمت بنزین در آبان سال 98 ایشان و مرحوم صافی گلپایگانی با افزایش قیمت بنزین مخالفت کردند و موضع گرفتند و دو مرجعی بودند که در آن زمان بیانیه دادند و آن را به سود مردم آسیب‌پذیر و طبقات پایین جامعه ندانستند.

استاد حوزه قم درباره ارتباطات مردمی آن مرحوم گفت: ایشان روابط اجتماعی خوبی داشتند و خوش‌برخورد و متواضع بودند. ایشان خودشان متولد نجف بودند ولی به واسطه اینکه پدرشان از علمای گرگان بوده است، فعالیت‌های خیریه و اجتماعی در گرگان داشتند. شاخصه عمده‌ای که در مورد ایشان به ذهن می‌رسد همین روابط اجتماعی و خوش‌خلقی و فعالیت‌های خیریه، اجتماعی و مذهبی بود که در منطقه آبا و اجدادی خودشان یعنی گرگان داشتند.

یکی از خصوصیات آیت‌الله علوی گرگانی این بود که در عموم دیدارها روی زمین می‌نشست و این امر نشان از اصرار بر ساده‌زیستی بود. فتحی در این‌باره توضیح داد: همه علما ساده‌زیست هستند اما برخی به دلیل اینکه سنشان بالا رفته نمی‌توانند روی زمین بنشینند. طبیعتا برای کسی که سنش بالای نود است سخت است روی زمین بنشیند ولی ایشان هشتاد و دو سال سن داشتند و سنشان نسبت به مراجع دیگر مثل آقایان مکارم شیرازی و وحید خراسانی که عمده استفاده‌شان از آقای بروجردی بوده و عموما بالای نود سال دارند، پایین‌تر بود ولی در کل خوش‌برخورد و ساده‌زیست بودند.

احتمالات درباره آینده مرجعیت

این پژوهشگر تاریخ درباره آینده مرجعیت با توجه به اینکه در یکی دو سال اخیر برخی از مراجع از دنیا رفته‌اند تصریح کرد: طبعا در آینده یک چرخش نسلی اتفاق می‌افتد. الآن چند نفری که در قید حیات هستند از نسل شاگردان آقایان خویی و بروجردی هستند. طبعا در چرخش نسلی که اتفاق می‌افتد نسل بعد، یک واسطه می‌خورند یعنی نسلی که می‌آیند عمدتا شاگردان شاگردان خویی و بروجردی هستند، مثلا شاگردان آقای تبریزی هستند. به نظرم یک گروهی که در دهه‌های بعدی در قم به مرجعیت می‌رسند حلقه اصلی شاگردان آقای تبریزی و آقای وحید هستند. این دو نفر خیلی پرکار بودند و درس شلوغ‌تری داشتند و شاگردپرور بودند. در حوزه نجف هم افرادی که می‌آیند از شاگردان آیت‌الله سیستانی خواهند بود. اتفاقا برخی از آنها کمابیش فعال شده‌اند و دفتر تاسیس کرده‌اند و به صورت آرام اعلام مرجعیت کرده‌اند. بنابراین مراجع آینده عمدتا شاگردان سه نفر هستند؛ آقایان تبریزی، وحید خراسانی و سیستانی و تاحدی شاگردان آقای شبیری. به نظر من این چهار نفر استادان اصلی مراجع نسل بعدی خواهند بود.