کد خبر: ۴۱۴۰۲۰۸

تاریخ: ۲۱ ارديبهشت ۱۴۰۲ - ۱۳:۴۶

اعرافی:

مهدویت دارای نقشه راه برای آینده است

مدیر حوزه‌های علمیه تاکید کرد: مهدویت جامع، دقیق و دارای نقشه راه است و صرفا گفته نشده است در پایان عالم، رستاخیز عظیمی برپا خواهد شد.

به گزارش ایکنا، آیت‌الله علیرضا اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه، 21 اردیبهشت در همایش «مهدویت و انتظار در اندیشه آیت‌الله العظمی صافی گلپایگانی»، که در مدرسه عالی دارالشفا در قم برگزار شد، با بیان اینکه حقیقتا ما باید به چنین بزرگانی افتخار کنیم که آباء معنوی ما هستند، گفت: کتاب منتخب‌الاثر تالیف آیت‌الله العظمی صافی که مهمترین کتاب مهدوی حوزه قم در صد سال اخیر است جایگاه ممتازی در فکر و فرهنگ ایران و عالم تشیع پیدا کرد و موج‌آفرین شد.

وی افزود: ما یکصد سالگی حوزه قم را پشت سر گذاشتیم و نمی‌گوییم کمبودی در این صد سال نبود و می‌توان در مقام نقد، کاستی‌ها را برشمرد ولی حقیقتا درخشندگی و امتیازات حوزه قم در ابعاد مختلف فوق‌العاده بالاست و صد سال پرفروغی است با وجود اینکه نیم قرن آن در سخت‌ترین شرایط سپری شد. تربیت متفکران بزرگ و مراجع و آثار فاخر هم مؤیدی بر این مسئله است.

جایگاه ممتاز منتخب‌الاثر

اعرافی بیان کرد: در حوزه کلامی، یکی از بهترین آثار همین کتاب منتخب‌الاثر ایشان است؛ اینکه کتابی در یک حوزه دانشی به صدر بنشیند و به قله برسد و گفتمان‌ساز باشد و نظر متفکران را به خود جلب و جذب کند و در ترویج یک فکر مؤثر باشد نشانه جایگاه ممتاز این کتاب کلامی حدیثی است.

مدیر حوزه‌های علمیه بیان کرد: اولین ویژگی این اثر، پدیدآورنده آن است که از جایگاه ممتاز علمی، اخلاقی، اجتماعی، حوزوی برخوردار است و شخصیت ایشان بر این اثر فاخر سایه افکنده است. پدیدآورنده این اثر به انسان اعتماد و اطمینان می‌دهد و از سایر آثار قابل اعتمادتر است و حجیت بیشتری دارد.

استاد حوزه علمیه گفت: دومین ویژگی اینکه این کتاب، حدیثی است و در باب حدیث هم ضوابط متعدد وجود دارد؛ یکی از نکات مهم در تبویب احایث، نوع نظم‌دادن به آن است؛ مثلا بحارالانوار از نظم و مهندسی خوبی برخوردار است. چینش و تبویب از نکات مهم در بحث روایات است که در گذر زمان هم متنوع و متکثر است. البته این تبویب و تنظیم باید مبتنی بر یکسری اصول منظم باشد تا دچار برداشت استحسانی و غیرصحیح نشود تا ما را از برداشت درست دور نکند.

وی با بیان اینکه به نظر بنده نوع تنظیم و تبویب در فهم و برداشت از متن خیلی مؤثر است، گفت: آیت‌الله صافی در آن زمان با همه محدودیت‌ها، شاهکاری در تبویب و تنظیم احادیث به خرج داده و هزار حدیث را در یک نقشه خوب منظم کرده و چیدند.

اعرافی با بیان اینکه مهدویت در اندیشه اهل بیت(ع)، مشترکاتی با منجی‌گرایی و رویکرد آخرالزمانی در اندیشه انسانی عام، ادیانی عام، اندیشه ادیان ابراهیمی و توحیدی و اسلامی دارد، افزود: اندیشه مهدویتی که ما در متون اهل بیت(ع) داریم با حوزه فکری انسانی، ادیانی، ادیان توحیدی و اسلامی مشترکاتی دارد اما این اندیشه در روایات اهل بیت(ع)، از ویژگی‌های متمایزی برخوردار است.

ویژگی ممتاز مهدویت در شیعه

اعرافی اضافه کرد: یکی از این ویژگی‌ها این است که مهدویت شیعی، مهدویت متعین و متشخص و دارای نقشه راه و آینده روشن یعنی برپایی رستاخیر مهدوی در آخر عالم است. مهدویت شیعی، مهدویت جامع، دقیق و دارای نقشه راه است و صرفا گفته نشده در پایان عالم، رستاخیز عظیمی برپا خواهد شد. این رستاخیز با محوریت انسان کاملی است که پدر او و سلسله نسل او مشخص است.

مدیر حوزه‌های علمیه تصریح کرد: به گمان بنده یکی از بهترین آثار مهدوی، منتخب‌الاثری است که در دوره خود نقشه جامع مهدویت را ترسیم کرده و نویسنده دقیقا با ملاحظه آثار فریقین، گزینش و تبویب زیبایی بیرون آورده که جذاب و قابل اتکاست و نظریه جامع مهدویت را به روشنی و درستی تبیین کرده است.

وی افزود: مهدویت یک نظریه عادی نیست بلکه مهدویت در تفکر شیعه، رستاخیز بزرگ ترسیم‌شده و دقیق است بنابراین ترسیم مهدیوت جامع و تنظیم و تبویب زیبا و اسناد، بخش مهمی از مهدویت به روایات عامه از جمله ممیزات چشمگیر این کتاب شریف است و باید گزیده آن در رشته‌های تخصصی مورد استفاده قرار بگیرد و البته در مواردی این کار انجام شده است.

وی افزود: نکته دیگر در این اثر مهم، منهج اجتهادی است؛ در بین مناهج تحقیقی، ما دارای روشی کارآزموده و تاریخی در حوزه هستیم که هنوز هم نیازمند تکامل است. علم اصول از مفاخر حوزه و افتخار حوزه است که گاهی مورد بی‌مهری هم قرار می‌گیرد. اصول با اینکه منهج است ولی دستگاه اجتهادی ما، فراتر از علم اصول است و این دستگاه اجتهادی پشتوانه کتاب منتخب الاثر است. این کتاب مبتنی بر دستگاه و منهج اجتهادی متثمل در فقه و اصول و کلام و رجال و درایه است.

نگاه تمدنی به دین

اعرافی با بیان اینکه توجهات رجالی این کتاب، از ویژگی‌های آن است که عمدتا ریشه در قم دارد و با منهج رجالی آیت‌الله خویی تفاوت‌هایی دارد، اظهار کرد: مهم این است که ایشان در صدد تواتر اجمالی و معنوی در کل نقشه مهدویت در این کتاب هستند.  همچنین نگاه این مرجع تقلید در 70 سال پیش که خبری از انقلاب اسلامی نبوده است با استفاده از منابع اصلی، تفسیری کاملا زنده، پویا و فعال و اجتماعی از مهدویت ارائه کردند و نگاه ایشان به اسلام، تمدنی و پویاست؛ تمدنی که می‌تواند امروز هم حیات و کنشگری داشته باشد.

وی افزود: ادبیات حکیمانه و مؤدبانه حتی در مواردی که با اندیشه دیگران اعم از شیعه و غیرشیعه نقد دارند در این کتاب دیده می‌شود و  در مواردی که منهج وی با دیگران فرق دارد منصفانه به نقد منهج غیرخود پرداخته‌اند و وقتی به فلاسفه شیعه و مسلمان برخورد می‌کنند ادب بحث و گفت‌وگو را رعایت می‌کنند و در برخی موارد آراء آنها را می‌پذیرند همچنین قلم روان و تسلط بر زبان عربی ایشان هم جالب است.

وی افزود: متاسفانه برخی بزرگان ما در نگارش و یا سخن گفتن به عربی کمبودهایی دارند ولی عربی ایشان، عربی فصیح و خوب است؛ آیات جوادی آملی و مصباح هم از کسانی هستند که در عربی محاوره‌ای وارد نمی‌شوند ولی عربی فصیح و خوب و ناظر به عصر و زمانه در تالیف آثارشان داشته و دارند و این ویژگی در آیت‌الله صافی هم محقق بود.

وی تاکید کرد: این شخصیت متعالی از الگوهای ما بود و همه باید میراث ایشان را پاس بداریم.