کد خبر: ۴۱۶۰۸۶۱

تاریخ: ۱۶ مرداد ۱۴۰۲ - ۱۹:۲۷

در مراسم سالروز تأسیس جهاددانشگاهی؛

4 طرح برگزیده جهادانشگاهی رونمایی شدند

در مراسم سالروز تأسیس جهاددانشگاهی از چهار طرح برگزیده و برتر مربوط به بخش‌های مختلف این نهاد انقلابی رونمایی شد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، در روز مراسم سالگرد جهاددانشگاهی که امروز، 16 مردادماه در محل پژوهشگاه رویان برگزار شد، از چهار عنوان طرح برگزیده و جدید که بخشی از نیازهای کشور را برطرف می‌کند، رونمایی شد.

کیت تشخیص و پایش سرطان، طرح ویژه سلول‌های بنیادی در رابطه با درمان ضایعات سلولی در بدن، بازیافت اسید از اسید سوخته در صنایع فولاد، ارتباط کاربران با شبکه‌های آی‌تی و تولید آنتن‌های نسل پنجم، چهار طرح منتخب این مراسم بودند.

پروژه «طراحی و ساخت آنتن ۱۶ بندی BTS هیبرید ۵G» از سوی سازمان جهاددانشگاهی واحد خواجه نصیر

با بهره‌برداری از این محصول تا حد زیادی از خروج ارز از کشور جلوگیری شده و به ایجاد اشتغال کمک خواهد کرد. در این طرح یک آنتن BTS با قابلیت پوشش همزمان ۲G/۳G/۴G/۵G با ۳۲ پورت، مطابق با آخرین تکنولوژی تولیدکنندگان خارجی ساخته شد.

نیاز‌های صنعت اپراتور‌های همراه ارزبری بالایی دارند و تا به حال بخش‌های کمی از آن بومی سازی شده است که می‌توان با بهره برداری از این محصول تا حد زیادی از خروج ارز از کشور جلوگیری کرد. همچنین خروجی این طرح با توجه به حجم پرسنلی بالا، به ایجاد اشتغال کمک خواهد کرد.

با کسب دانش فنی و ساخت آنتن‌های BTS می‌توان بخش مهمی از زنجیره تامین تجهیزات ایستگاه مخابرات سیار را تأمین کرد. دلایل شاخص بودن این طرح این است که صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات در ایران به دلایل متعددی نظیر اندازه بازار قابل توجه داخلی و منطقه‌ای، موقعیت راهبردی در ارتباطات جهانی، وجود سرمایه انسانی توانمند و چالش‌های امنیتی بالقوه به ویژه در دوران تحریم‌ها از اهمیت بسزایی برخوردار است.

همچنین، با اجرایی شدن این طرح آنتنی مطابق با جدیدترین تکنولوژی روز دنیا در این صنعت ساخته خواهد شد که علاوه بر پوشش نیاز‌های فعلی اپراتور‌های همراه در نسل‌های ۲، ۳، ۴ می‌تواند در نسل ۵ مخابرات سیار هم استفاده شود و بخش عمده‌ای از نیاز اپراتور‌ها که در حال حاضر با واردات آنتن‌های مختلف رفع می‌شود را پوشش دهد. همچنین با بومی سازی تکنولوژی‌های به کار رفته، قیمت تمام شده این آنتن در تولید انبوه به مراتب از نمونه خارجی کمتر خواهد بود.

این طرح قرار است با تولید آنتن‌های BTS و اداوات مربوطه نیاز اپراتور‌های همراه را رفع و از خروج ارز از کشور جلوگیری کند. لازم به ذکر است که نیاز‌های صنعت اپراتور‌های همراه ارزبری بالایی دارند و تا به حال بخش‌های کمی از آن بومی‌سازی شده است. همچنین خروجی این طرح با توجه به حجم پرسنلی بالا، به ایجاد اشتغال کمک خواهد کرد.

مهم‌ترین دستاورد‌های اجرای این طرح تولید آنتن‌های BTS با قابلیت پوشش ۲G,۳G,۴G و ۵G، کسب دانش فنی طراحی و ساخت سایر آنتن‌های BTS مطابق با نیاز‌های اپراتورها، صرفه‌جویی ارزی با بومی‌سازی و تولید این آنتن‌های پرکاربرد در داخل کشور، ارتقای امنیت و کاهش وابستگی به تولیدکنندگان خارجی در زمینه تجهیزات مخابرات سیار و امکان صادرات تجهیزات به خصوص به کشور‌های همسایه است که بهره‌برداران این طرح اپراتور‌های تلفن همراه خواهند بود.

پروژه «طراحی و ساخت واحد بازیافت اسید کلریدریک به روش تبخیری»

با استفاده از این فناوری، ضمن بازیافت اسیدکلریدریک و کاهش اثرات زیست محیطی، محصول جانبی کلرورفرو نیز تولید می‌شود که در تصفیه آب کاربرد فراوان دارد.

با اجرای این طرح در مرکز توسعه تکنولوژی، ضمن طراحی مفهومی و پایه و تفصیلی و انجام تحقیقات آزمایشگاهی، واحد پایلوت بازیافت اسیدسوخته با ظرفیت ورودی یک تن در روز ساخته و در محل کارخانه شرکت فولاد غرب آسیا به عنوان کارفرمای طرح نصب شد. این واحد قابلیت افزایش ظرفیت در مقیاس‌های مورد نیاز صنایع فولاد را دارد.

دستیابی به این فناوری و اثبات تکنولوژی، بدون وجود نمونه مشابه در کشور و بدون انجام مهندسی معکوس و صرفاً با اتکا بر دانش و توانمندی متخصصان جهاددانشگاهی صنعتی شریف انجام شده است.

سطح کلاف ورق‌های فولادی که توسط نورد به ضخامت دلخواه رسیده، دارای زنگ‌زدگی، چربی و آلودگی‌هایی است. در فرآیند اسیدشویی فولاد، زنگ یا اکسید آهن، از روی آهن یا فولاد قبل از ورود به مراحل بعدی از جمله نورد و دیگر تکنیک‌ها، زدوده می‌شود. اسید کلریدریک با غلظت معمولا ۱۷ درصد رایج‌ترین ماده اسیدشویی برای اسیدشویی فولاد است. اسید مصرف شده حاصل از اسیدشویی تحت عنوان اسید سوخته خروجی واحد اسیدشویی بوده و این پسماند اسیدی حاوی آب، اسیدکلریدریک و کلرور آهن می‌باشد و بازیافت، برگشت به فرآیند و استفاده مجدد آب و اسید موجود در آن، امروزه در سطح دنیا، مورد توجه محققین قرار گرفته است.

در روش تبخیری بازیافت اسید از تبخیر برای جداسازی اجزاء کلرید آهن، آب و اسید کلریدریک استفاده می‌شود. این فرایند یک روش جدید و جایگزین فرایند معمول باز احیای اسید (ARP) که در دمای حدود ۸۰۰ درجه سانتی گراد با شکستن مولکول کلرور آهن، اسید کلریدریک باز احیا می‌شود.

در این فرآیند ابتدا اسید سوخته از فیلتر عبور داده شده و به تبخیرکننده منتقل می‌شود. بخار آب و اسیدکلریدریک از بخش فوقانی تبخیرکننده ناگهانی خارج شده و به واحد تقطیر مجدد منتقل می‌شوند و FeCl۲ تغلیظ شده از انتهای تبخیرکننده ناگهانی خارج می‌شود. در واحد تقطیر، آب از اسید جدا شده و محلول اسید کلریدریک ۱۷ درصد جرمی حاصل شده و آب قابل استفاده مجدد از خروجی بالای برج تقطیر به دست می‌آید.

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های این طرح وجود شرایط حاد دمای بالا در حضور سیال بسیار خورنده اسیدکلریدریک است که با تلاش و ابتکارات محققین جهاددانشگاهی صنعتی شریف و صنایع داخلی با انتخاب و جایگزینی تجهیزات ضد اسید و مقاوم به دمای بالا بر این چالش فائق آمدند.

بکی از اثرات زیست محیطی اجرای این طرح را بازیافت کامل پساب اسید و تولید محصول جانبی کلرور فرو است. پس از تبدیل به کلرورفریک، از آن برای تصفیه آب می‌توان استفاده کرد.

این طرح با حمایت هیئت مدیره و مدیرعامل و همکاری و مساعدت خوب مدیران اجرایی شرکت فولاد غرب آسیا، با دستیابی به فناوری روز دنیا انجام شده است. فناوری بازیافت اسید کلریدریک به روش تبخیری در کارخانجات نورد ورق فولادی کاربرد دارد که از واحد‌های پایین‌دستی صنعت فولاد است.

هم اکنون، به همت متخصصان مرکز توسعه تکنولوژی سازمان جهاددانشگاهی صنعتی شریف، واحد بازیافت اسیدسوخته با ظرفیت ورودی یک تن در روز ساخته و در محل کارخانه شرکت فولاد غرب آسیا به عنوان کارفرمای طرح نصب شده است.

پروژه «تراشه میکروسیالاتی جداسازی سلول‌های سرطانی گردشی در خون (CTC)»

این محصول که به زودی به بازار تجهیزات پزشکی کشور عرضه خواهد شد، با تشخیص و جداسازی سلول‌های سرطانی موجود در دستگاه گردش خون بیمار با دقت فوق‌العاده بالا، وضعیت بیماری و روند پاسخ به درمان را مانیتورینگ می‌کند.

این کیت CTC در قالب طرح تحقیقاتی «تشخیص و جداسازی سلول‌های سرطانی در گردش خون بیمار با استفاده از چیپ‌های میکروفلوئیدی به منظور ارزیابی وضعیت بیماری و مانیتورینگ پاسخ به درمان» طراحی و ساخته شده است. در حال حاضر فاز اولیه تجاری‌سازی این کیت تمام شده و در مرحله اخذ مجوز از اداره کل تجهیزات پزشکی قرار دارد. پیش‌بینی این هست که طی سه ماه آینده بتوان مجوز را اخذ و محصول را وارد بازار کرد.

مطالعات انجام شده نشان می‌دهد سلول‌های توموری گردشی در خون بیمار (Circulating tumor cells) به عنوان کاندیدای نشانگر پیش آگهی، تشخیص و درمان بیماری‌های متاستاتیک مطرح است؛ اما تعداد بسیار کم این سلول‌ها در بین میلیارد‌ها سلول خونی، چالشی تکنیکی است که محدودیت‌هایی از قبیل حساسیت کم و خلوص پایین را برای روش‌های جداسازی رایج به همراه آورده است. در حال حاضر، پلتفرم‌های میکروسیال متنوعی برای جداسازی سلول‌های تومور در حال گردش از خون، ایجاد شده‌اند، اما هنوز هم دانشمندان به یک استراتژی کارآمد و کم‌هزینه برای رفع این نیاز نرسیده‌اند.

طبق راهکاری که در این زمینه ارائه شده، تراشه‌های میکروسیال مبتنی بر آرایه ریزپایه (MPA-Chip) حاوی آرایه‌هایی از میکروستون‌ها با هندسه لوزی برای جداسازی CTC است. در این کیت با بهینه‌سازی نحوه قرارگیری موانع لوزی شکل به عنوان فیلتر‌هایی درون کانال میکروسیالاتی خلوص و کارایی جداسازی سلول‌های سرطانی نسبت به نمونه مشابه خارجی افزایش پیدا کرده و همچنین، تأثیرات تنش‌های مکانیکی وارد بر سلول‌های به دام افتاده به حداقل رسیده است.

این کیت توانایی دارد یک سلول سرطانی را از ۱۰ میلی لیتر نمونه خون بیمار جدا کند و قیمت تمام شده آن هم یک دهم قیمت کیت خارجی مشابه است. نتایج بررسی‌ها که طی مقاله‌ای در مجله Journal of advanced research با ضریب اثر ۱۲.۸ منتشر شده، هندسه لوزی که به‌عنوان مؤثرترین طراحی جدید برای جداسازی CTC انتخاب شده سبب افزایش راندمان جذب (۸۸ ٪)، خلوص (بیش از ۹۰ ٪) و زنده مانی (۹۷ ٪) شده و در مجموع راندمان عملکرد بالاتری نسبت به کیت‌های مشابه خارجی داشته است.

با توجه به اینکه دانش فنی کیت سی تی سی تماما در اختیار است و تمام امکانات و تجهیزات در ایران موجود می‌باشد، مانعی در جهت تولید کیت وجود ندارد و تنها مانع و مشکل، نبود پروتکل مشخص جهت ارزیابی کیت‌های جدید در اداره کل تجهیزات پزشکی سازمان غذا و داروست که این موضوع سبب شده کار به کندی پیش برود. وزرات بهداشت به خصوص اداره کل تجهیزات پزشکی باید آئین‌نامه مشخصی برای ارزیابی کیت‌ها و تجهیزات جدید تدوین کند تا فرآیند ارزیابی سرعت بیشتری به خود بگیرد و پرونده‌ها مدتی طولانی جهت ارزیابی معطل نشوند.

پروژه «تولید محصول کیمیاسل از سلول‌های استرومایی مزانشیمی کلونال»

مجوز تولید محصول کیمیاسل از سلول‌های استرومایی مزانشیمی کلونال از سازمان غذا و دارو اخذ شده است.

ماده مؤثره (Drug Substance) محصول کیمیاسل یک فراورده سلولی است که در آن از سلول‌های استرومایی مزانشیمی کلونال مشتق از مغز استخوان انسانی (hBM-cMSCs) استفاده می‌شود.

به‌طورکلی سلول‌های استرومایی مزانشیمی مشتق از مغز استخوان قابلیت خودنوزایی (Self-Renewal) و تمایز (Differentiation) به انواع سلول‌های تخصصی ازجمله سلول‌های خونی، قلبی، عصبی، استخوانی و غضروفی را دارند. علاوه بر بازسازی و ترمیم بافت‌های مختلف بدن به دنبال آسیب و جراحت، این سلول‌ها قادر به تکثیر در خارج از بدن نیز هستند لذا می‌توانند به درون بافت‌های آسیب‌دیده‌ای که بخش عمده سلول‌های آن‌ها از بین رفته است، پیوند زده شوند و جایگزین سلول‌های آسیب‌دیده شده و به ترمیم و رفع نقص آن بافت بپردازند.

از خصوصیات اصلی این سلول‌ها در کشت آزمایشگاهی چسبندگی به کف ظروف کشت پلاستیک و تشکیل کلونی‌های سلولی با ایجاد کپی‌های سلولی کاملاً مشابه از نظر خصوصیات ژنتیکی و مورفولوژیک است، لذا این سلول‌ها برای اولین بار سلول‌های واحد تشکیل دهنده کلنی (Colony Forming Unit-fibroblast, CFU-F) نامیده شد. سلول‌های استرومایی مغز استخوان بر اساس منبع جداسازی، توانایی تکثیر و تمایز به انواع سلول‌های تخصص‌یافته جزء سلول‌های بنیادی بالغین (چندتوان) طبقه‌بندی می‌شوند. سلول‌های بنیادی بالغین از منابع بافتی دیگر، چون بافت چربی، چشم، پوست، قلب و مغز نیز جداسازی می‌گردد.

خصوصیت بارز این محصول کلونال و از منشأ یک سلول بودن آن است و بنابراین از نظر خصوصیات ژنتیکی و مورفولوژیک و تعدیل‌کنندگی سیستم ایمنی، کاملاً هموژن است. ویژگی‌های مذکور از نظر تست‌های کنترل کیفیت مورد تأیید قرار گرفته‌اند و مشخص‌شده که نسبت به محصولات هتروژن این محصول کارایی بهتر و مؤثرتری دارد.

از مهم‌ترین دلایل شاخص بودن این طرح مزیت استفاده از این محصول در درمان آرتریت روماتوئید RA و کمردرد مزمن LBP است. محصول کیمیاسل برای درمان RA نسبت به دارو‌های ضد روماتیسمی اصلاح‌کننده بیماری (DMARDs) دارای مزایایی است که از جمله این محصول در مقایسه با درمان معمول دارو‌های ضد روماتیسمی عوارض جانبی کمتر داشته و روی تمام مسیر‌های سیگنالینگ که باعث التهاب می‌شوند، مؤثر است. در صورتی که دارو‌های ضد روماتیسمی یک سیتوکین یا مسیر سیگنالینگ را تحت تأثیر قرار می‌دهند، این محصول از طریق کاهش سیتوکین‌های پیش التهابی و افزایش سلول‌های T تنظیمی، در درمان آرتریت روماتوئید مؤثر است.

معمولاً ۳۰ درصد افراد به درمان با دارو‌های ضد روماتیسمی پاسخ نمی‌دهند یا نمی‌توانند دارو‌های ضد تومر نکروزینگ فاکتور و سایر دارو‌های بیولوژیک را تحمل کنند، در صورتی که درمان سلولی بی‌خطر و قابل تحمل است.

همچنین، محصول کیمیاسل برای درمان LBP نیز نسبت به درمان‌های رایج مزایایی دارد. درمان‌های رایج LBP دارای مشکلاتی هست، از جمله اینکه اثربخشی آن‌ها محدود است، درمان‌های دارویی عوارض جانبی دارند، مسکن‌ها نمی‌توانند جایگزین درمان کامل باشند و جراحی دیسک نیز یک روش تهاجمی است. در صورتی که درمان سلولی عوارض جانبی محدودی دارد، از طرف دیگر غیر تهاجمی است. همچنین، سلول‌های استرومایی مزانشیمی از طریق ترشح بسیاری از مولکول‌های تعدیل‌کننده ایمنی از جمله پروستاگلاندین E۲ (PGE۲)، اکسید نیتریک، ایندول آمین ۲، ۳-دی اکسیژناز (IDO)، اینترلوکین ۶ (IL-۶)، دارای توانایی تعدیل سیستم ایمنی هستند که آن‌ها را برای درمان بیماری‌های التهابی از جمله LBP کاندید کرده است.

کارآزمایی بالینی فاز یک آرتریت روماتوئید پایان یافته و کارآزمایی بالینی برای کمردرد مزمن در دست انجام است که همراه با رضایت پزشکان مربوطه در استفاده از محصول بوده است. همچنین، محصول کیمیاسل برای درمان بیماران مبتلا به کووید استفاده شده که نتایج خوبی به همراه داشته و مقاله مربوطه در مجله Stem cell research and therapy به چاپ رسیده است.

بهره‌برداران این طرح بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید و کمردرد مزمن ناشی از تخریب دیسک که درمان‌های متعدد دریافت کرده و درمان کافی و رضایت بخش نداشته‌اند، هستند.