کد خبر: ۴۱۸۹۰۸۱

تاریخ: ۰۱ دی ۱۴۰۲ - ۱۰:۴۱

سرویس معارف ایکنا در هفته‌ای که گذشت

انتقاد از تکرار کردن حرف‌های دیگران به عنوان اجتهاد در بیان آیت‌الله جوادی آملی

انتقاد از تکرار کردن حرف‌های دیگران به عنوان اجتهاد در بیان آیت‌الله جوادی آملی؛ از جمله مهمترین عناوین صفحه معارف خبرگزاری ایکنا در هفته گذشته بود.

سرویس معارف خبرگزاری ایکنا، در هفته‌ای که گذشت مطالب متعددی را منتشر کرده است که در ادامه مهمترین آنها را بررسی می‌کنیم.

احیای فاطمیه یعنی ترویج فضایل حضرت زهرا(س)

آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی؛ عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه:

احیای فاطمیه یعنی ترویج فضایل حضرت زهرا(س) و بیان عظمت ایشان زیرا ما تا عظمت ایشان را درک نکنیم به مصائبی که بر آن حضرت وارد شده پی نخواهیم برد و درک نخواهیم کرد که چرا آن حضرت بعد از وفات پیامبر(ص) در بقیع و مدینه و بیرون از مدینه اشک می‌ریخت. چه سری در این اشک‌ها وجود داشته است؟همینجا عرض کنم که در حوزه و دانشگاه و مراکز علمی باید مبحث فاطمه‌شناسی وجود داشته باشد و جزء برنامه‌های درسی قرار بگیرد؛ زیرا روایاتی در مورد ایشان وجود دارد که فهم آن نیازمند کار اجتهادی علمی بسیار وسیع است.

روایتی منسوب به امام عسکری(ع) است که فرمودند: نحن حجه الله علی خلقه و فاطمه حجه علینا؛ ائمه ما که انسان‌های کامل دوران بوده و هستند و همانند آنان نه بوده‌ و نه خواهند بود؛ کسانی که علم‌الکتاب نزد آنان بوده است. افتخار ما این است که ائمه(ع) علم به همه کتب آسمانی و قرآن که مهیمن بر همه کتب است داشته‌اند. این افتخار ما است که یکجا سراغ نداریم امام معصومی گفته باشد من اشتباه کردم و یا فلان چیز را نمی‌دانم یا صغیره و مکروهی از ایشان صادر شده باشد بلکه ظاهر و باطن آنان طهارت دارد همین ائمه معصومین حجت و واسطه بین خدا و خلق هستند و بدون اینان افاضه خدا به عالم محال است، آن وقت حضرت امام عسکری(ع) فرموده‌اند که فاطمه(س) حجت بر ما هستند.

استقامت در دنیای امروز جز با همراهی حضرت زهرا(س) محقق نخواهد شد

آیت‌الله سیدمحمدمهدی میرباقری؛ رئیس فرهنگستان علوم اسلامی قم:

طریق اتصال به نبوت و ولایت و شک نکردن و تردید نیافتن در مورد قرآن و نبی اکرم و امیرالمومنین(ع) با تصدیق حضرت زهرا(س) اتفاق می‌افتد. کسی که صدق ایشان را قبول نکند طرح مقابل را درست می‌داند و در دنیای مدرن هم به آن سمت خواهد رفت که امتداد ابوسفیان و بنی امیه است و اگر کسی توانست پای این طرح صبوری کند و بایستد، شک نکند و ریب به او دست ندهد و به شهوات رو نیاورد به اینجا می‌رسد که حضرت دستگیری کرده و به حقیقت نبوت و ولایت و به طهارت می‌رسد و از نجاست و رجسی که شیطان و دشمنان ایجاد می‌کنند مصون مانده و پاک می‌شود و حضرت چنین اسوه‌ای هستند.  استقامت در دنیای امروز با این پیچیدگی‌ها در میدان درگیری و فراز و فرودها جز با بودن در کنار حضرت و تکیه بر ایشان و در کنار بلای ایشان مقاومت کردن، محقق نخواهد شد و راهی جز این وجود ندارد.

حرف‌های دیگران را تکرار کردن اجتهاد نیست

آیت‌الله عبدالله جوادی آملی؛ مفسر قرآن کریم:

حرف‌های دیگران را تکرار کردن و گفتن اجتهاد نیست؛ بلکه مصرف‌گرایی است و مصرف کار مقلدان است؛ ما باید نوآور باشیم؛ اگر قرآن بعد از تورات و انجیل آمد و بر آن‌ها هیمنه دارد حوزه‌های امروز هم باید نسبت به حوزه‌های گذشته هیمنه داشته باشند و مهیمن باشند. باید دانشگاه‌های ما نسبت به گذشته هیمنه داشته باشد. ما باید بفهمیم که مجتهدشدن حرام نیست. حر تازه آوردن زشت نیست که از آن فرار کنیم.  اگر حرف تازه زدیم کاری کرده‌ایم وگرنه مصرف‌کننده‌ایم؛ فرمودند که باید محقق باشید و بعد از اینکه محقق شدید باید متحقق هم باشید.

حوزه بدون ترس به هوش مصنوعی بپردازد

آیت‌الله علیرضا اعرافی؛ مدیر حوزه‌های علمیه:

هوش مصنوعی به مثابه ابزار بر دقت و سرعت علوم حوزوی می‌افزاید و باید بدون واهمه و ترس وارد این مقوله شویم که کارهایی هم در دست اقدام است. همچنین هوش مصنوعی به مثابه همراه و مشارک در علوم اسلامی است؛ روش می‌دهد و وارد محتوا می‌شود که در اینجا نگرانی‌هایی وجود دارد ولی آفاق هم روشن است.تطورات علوم به سمتی است که حوزه باید هوشمندانه باید وارد این میدان شود که کار سنگینی هم هست و مخاطرات و در عین حال آینده خوبی هم دارد؛ پیشینه تطورات هوش مصنوعی انواعی از مسائل فقهی و اخلاقی و کلامی تولید می‌کند و مسائل مهمی پدید می‌آورد که باید موضع قوی داشته باشیم زیرا ممکن است همراه ما باشد یا در برابر ما شبهه تولید کند یعنی به مثابه‌ موضوع‌ساز است. ما نباید به خاطر نگرانی‌های حاشیه‌ای از هوش مصنوعی و دیجیتال پرهیز کنیم بلکه باید هوشمندانه و محققانه وارد این میدان شویم که کارهایی که در این بنیاد در حال انجام است از مصادیق این کار است که بنده از همه محققان و پژوهشگران این مرکز تقدیر می‌کنم و هر کاری از دست ما برای پیشبرد این امور برآید وظیفه خود می‌دانیم.

انزواطلبی در حوزه‌ و بین‌المللی‌گرایی در دانشگاه‌ها از موانع وحدت دو نهاد علمی

سیدمحمد مقیمی؛ رئیس دانشگاه تهران:

از موانع رفتاری روابط حوزه و دانشگاه این است که عمدتا تلقی حوزویان این است که علوم دانشگاهی برگرفته از نظام غرب و‌ مروج‌ سکولاریسم است. این باعث می‌شود گام اول گفت‌وگو به خوبی فراهم نشود چون قاعدتاً حاضر نیستند بر سر یک میز با دانشگاهیان بنشینند. حضرت امام(ره) هم در مورد ارتباط حوزه و دانشگاه هشدار می‌دهند که حوزویان، دانشگاهیان را انکار نکنند و نگویند همه علوم دانشگاهی با مبانی ما مغایرت دارد چراکه در حدیث هم آمده است که علم را بیاموزید ولو اینکه در چین باشد. امروزه رویکردی که به سمت مباحث دینی در دنیا وجود دارد به مراتب قوی‌تر از فضای علمی ماست در حالی‌که با پیروزی انقلاب اسلامی و با طرح وحدت حوزه و دانشگاه انتظار می‌رفت این مسئله با قوت بیشتری دنبال شود.

مانع رفتاری دیگر انزواطلبی در حوزه‌ علمیه و بین‌المللی‌گرایی در دانشگاه‌ها است. در حوزه، منبر مهمترین و تنها کانال ارتباطی دانشمندان حوزوی با بدنه جامعه است و هنوز نگاه سنتی در حوزه این است که منبر تعیین‌کننده‌ترین چیز است از سوی دیگر، مهمترین کانال ارتباطی دانشگاه‌ها کلاس درس است اما اساتید جوان‌تر و دانشجویان توجه بیشتری به اینترنت و دسترسی به منابع بین المللی دارند. این تفاوت در کانال‌های ارتباطی هم باعث دوری حوزه و دانشگاه شده است لذا نیازمند ارتقای کانال‌های مشترک بین حوزه و دانشگاه هستیم.

ماجرای تعطیلی روز شهادت حضرت زهرا(س) و پیاده‌روی آیت‌الله وحید خراسانی

حجت‌الاسلام حسن شکوری؛ رئیس دفتر موسسه احیای امر امیرالمؤمنین(ع):

حضرت آیت‌‌الله وحید خراسانی، با مرحوم آیت‌الله العظمی تبریزی، مرحوم آیت‌الله العظمی صافی گلپایگانی و مرحوم آیت‌الله العظمی فاضل لنکرانی و به خصوص آیت‌الله میرزاجواد تبریزی صحبت کردند و آیت‌الله تبریزی فرموده بود که من می‌ترسم بیرون بیایم ولی استقبال نشود و وهنی صورت بگیرد که آقای وحید فرمودند شما بیرون بیایید و نگران این مسئله نباشید. لذا سال اولی که آیت‌الله تبریزی از منزل بیرون آمدند و به سمت چهار راه بیمارستان و بعد حرم مطهر حضرت معصومه(س) حرکت کردند جمعیت بسیار زیادی پشت سرشان به حرکت درآمدند به گونه‌ای که ایشان به آقای وحید گفتند من باورم نمی‌شد چنین جمعیتی راه بیفتند. سال اول هر دو بزرگوار یعنی آیت‌الله وحید و آیت‌الله تبریزی از منزل بیرون آمدند و یکی دوسال بعد هم آیت‌الله فاضل لنکرانی و برخی علمای دیگر این حرکت را انجام دادند.

خطبه فدکیه منبع تاریخ و معارف تشیع است

آیت‌الله سیدمحمد حسینی زنجانی؛ فرزند آیت‌الله سیدمحمد عزالدین حسینی زنجانی:

حضرت زهرا(س) در خطبه فدکیه به توضیح معارف الهی و اصول عقائد اشاره فرمودند و به موضوع مهم توحید و شرک پرداخته و آن را تبیین و معنا کرده‌اند. در این کتاب نیز به تبیین برخی واژه‌ها و مفاهیمی از متن این خطبه پرداخته‌ شده است. واکاوی کردن تاریخ زندگی صدیقه طاهره(س) در شرایط امروز به معنای بیان مظلومیت اهل‌ بیت(ع) بعد از پیامبر(ص) و ظلم‌هایی است که بر آن‌ها وارد شده است اما نه به عنوان یک موضوع شخصی، بلکه به عنوان این‌که سر منشا تمامی اختلافات در دین خدا و تمامی ظلم‌ها و فسادهایی که تا به امروز بشریت گرفتار آن‌هاست، انحراف مردم از صراط مستقیمی است که برای هدایت آنان از جانب خداوند معین شده بود و تمامی این مصائب از غصب خلافت الهی مولای متقیان(ع) شروع شده است. لذا اگر ریشه اختلافات روشن شود، خیلی از شبهات و سؤالات حل خواهد شد.