کد خبر: ۴۲۴۳۱۷۱

تاریخ: ۲۸ مهر ۱۴۰۳ - ۱۲:۵۳

یادداشت

از دلت بپرس

محسن اسماعیلی در یادداشتی نوشت: شناخت نیک و بد راه‌هایى دارد، امّا ساده‌ترین راه مراجعه به وجدان و فطرت خویش است؛ چرا که پروردگار مهربان آن‌گاه که خلقت ما بیاراست، خوب و بد و تقوى و فجور را به ما الهام کرد

به گزارش ایکنا، محسن اسماعیلی، حقوق‌دان و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در یادداشتی تحت موضوع درسی از نهج‌البلاغه نوشت؛

شاید شما هم کسانى را دیده باشید که در توجیه کردار ناپسند خود، مى‏‌گویند: «نمى‏‌دانستم». این گفته اگر هم «عُذر» باشد، «حُسن» نیست و جاى این پرسش باقى است که چرا نمى‏‌دانستى و یا چرا به دنبال دانستن نرفتى. عاقل آن است که قبل از هر کار در خیر و شرّ آن بیندیشد و به جاى شرمندگى و عذرخواهى بعدى، زحمت تفکر و تحقیق را بر خود هموار سازد. به راستى «چرا عاقل کند کارى که باز آرد پشیمانى؟»

امّا مشکل به این جا تمام نمى‏‌شود، تازه جاى آن است که بپرسیم کدام کار خیر است و کدام کار زشت. شناخت نیک و بد راه‌‏هایى دارد، امّا ساده‌‏ترین راه مراجعه به وجدان و فطرت خویش است؛ چرا که پروردگار مهربان آن‌گاه که خلقت ما بیاراست، خوب و بد و تقوى و فجور را به ما الهام کرد؛ «و نَفْسٍ وَ ما سَوّیها فَاَلْهَمَها فُجورَها و تَقوْیها». لابد «برّ و تقوى» و نیز «اثم و عدوان» براى ما قابل شناختن بوده است که به یکى امر و از دیگرى نهى شده‌‏ایم!

شخصى به نام وابصه خدمت رسول اکرم‏(ص) آمد و گفت: سؤالى دارم. حضرت فرمود: پیش از تو بگویم سؤال تو چیست؟ تو آمده‌‏اى تا بپرسى برّ و تقوا و همچنین اثم و عدوان چیست؟ وابصه عرض کرد: بله یا رسول الله! پیامبر انگشت بر سینه آن مرد نهاد و فرمود: «استفت قلبک» یعنى اى وابصه، پاسخ این پرسش را از دل خودبخواه.

این گونه است که پدر پیر و داناى ما فرموده است: «پسرکم! خود را میان خویش و دیگرى میزانى بشمار، پس آن چه براى خود دوست مى‏‌دارى، براى جز خود دوست بدار و آن چه تو را خوش نیاید براى او ناخوش بشمار و ستم مکن چنان که دوست ندارى بر تو ستم رود، و نیکى کن چنان که دوست مى‏‌دارى به تو نیکى کنند، و آنچه از دیگران زشت مى‌‏دارى براى خود زشت بدان، و از مردم براى خود آن بپسند که از خود مى‏‌پسندى در حق آنان».