کد خبر: ۴۲۵۹۹۶۵

تاریخ: ۲۵ دی ۱۴۰۳ - ۲۲:۰۴

نسیم تسنیم/ 43

حکمت زیارت در «ادب فنای مقربان»

معارف فراوان، عميق و گسترده اين زيارت به تشريح و تبيين نياز دارد تا هم مقام حقيقی آن ذوات مقدسْ مبرهن و هم ميزان تأثير و كارآمدی آنان در همه عوالم وجود و شئون هستی، دانسته شود. بر اين اساس، مجموعه «ادب فِنای مقربان» كه پرتوی از كلمات، گفتارها و نوشتارهای حضرت آيت‌الله العظمی جوادی آملی (حفظه الله) است، به نوبه خود اين رسالت را به عهده دارد. نخستین دفتر از این مجموعه به تبیین حکمت زیارت پرداخته است.

بنا به توصیف قرآن کریم از بهشت، بهشتیان در باغ‌های پر نعمت الهی بر کرسی‌های خود می‌نشینند و از شرابی سر به مُهر به نام رحیق سیراب می‌شوند. مُهری که بر این شراب نهاده شده از مُشک است و قرآن دسترسی به آن را سزاوار رقابت و مسابقه می‌داند. این شراب در آمیخته با تسنیم است و تسنیم چشمه‌ای است که مقربان خدا از آن می‌نوشند.

به نظر علامه طباطبایی بنابر توصیف قرآن کریم چشمه تسنیم از شراب رحیق برتر است، زیرا این شراب به سبب آمیختگی با تسنیم دلپذیر می‌شود و از طرف دیگر، چون مقربان از تسنیم می‌نوشند، مرتبه آنان از نیکانی که با شراب رحیق سرمست می‌شوند والاتر است. اما صرف آمیخته بودن محتوای رحیق با تسنیم و وصف قرآن کریم از این ترکیب، نمی‌تواند دلیل برتری یکی بر دیگری باشد، مگر آنکه این برتری از طریق بعضی روایات اثبات شود، یا از معنای کلمه مقربان برتری خاصی نسبت به معنای کلمه ابرار به دست آید.

تفسیر «تسنیم» از تفاسیر ارزشمند جهان اسلام است که طی بیش از ۴۰ سال کوشش و مجاهدت علمی - قرآنی آیت‌الله العظمی عبدالله جوادی آملی، فقیه، عارف، مفسر قرآن و از مراجع عظام تقلید برای فهم و تدبر بیش از پیش اهل اندیشه و قرآن نگاشته شده است. این تفسیر در شمار «تفاسیر قرآن به قرآن» جای دارد. روش مؤلف، ذکر آیه یا آیات مورد نظر و بررسی آنها طی چهار مرحله‌ است: «گزیده تفسیر»، «تفسیر آیه»، «لطایف و اشارات» و «بحث روایی». عنوان «تسنیم» مأخوذ از آیه ۲۷ سوره مبارکه مطففین در قرآن و نام چشمه‌ای در بهشت است.

زيارت از برترين موهبت‌های الهی است كه قلوب را جلا می‌دهد و به سوی معبود مصروف می‌دارد. «زيارت جامعه كبيره» يكی از برترين زيارات است، كه با فقرات بلندش به اوج وجود ائمه اطهار (عليهم‌السلام) و بلندای هستی آنان نظر دارد و زمينه معرفت برتر و عرفان كامل‌تر آن‌ها را فراهم می‌كند.
معارف فراوان، عميق و گسترده اين زيارت به تشريح و تبيين نياز دارد تا هم مقام حقيقی آن ذوات مقدسْ مبرهن و هم ميزان تأثير و كارآمدی آنان در همه عوالم وجود و شئون هستی، دانسته شود. بر اين اساس، مجموعه «ادب فِنای مقربان» كه پرتوی از كلمات، گفتارها و نوشتارهای حضرت آيت‌الله العظمی جوادی آملی (حفظه الله) است، به نوبه خود اين رسالت را به عهده دارد.
نخستين جلد از اين مجموعه وزين با مباحثی همچون حكمت زيارت، سلام تحيتی الهی، مراد از بيت نبوت، معنای جايگاه رسالت، ميزبانان ملائک، امتياز انبيا بر ديگران، سرچشمه‌های رحمت، گنجينه‌های علم، همراهی علم و حلم، سفره‌داران كرامت، رهبران الهی جامعه، ولی‌نعمت‌های نظام هستی، پيشوايان نور و... به شرح فرازهايی از زيارت جامعه كبيره می‌پردازد.

تفسير «تسنيم» در تفسير هر آيه چهار مرحله را در نظر دارد: گزيده تفسير، تفسير آيه (مفردات)، اشارات و لطايف و بحث روايی كه شاخصه ممتاز اين تفسير است.

سرانجام و پس از انجام نگارش ۸۰ جلد از تفسیر «تسنیم» اسفندماه سال جاری در همایش بین‌المللی «تفسیر تسنیم» این گنجینه نورانی به روی اهل معرفت و قرآن گشوده خواهد شد.

ایکنا به انگیزه آشنایی بیشتر اهالی قرآن و حدیث با این تفسیر وزین، هر روز یک چشمه نورانی از این تفسیر را در «نسیم تسنیم» به روی مخاطبان گرامی خود می‌گشاید.