کد خبر: ۴۲۶۱۰۷۲

تاریخ: ۰۲ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۰:۵۱

اکوان مطرح کرد:

خنثی‌سازی تحریم‌ها؛ دلیل نگرانی غرب از توافق راهبردی ایران و روسیه

کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه غرب و به ویژه آمریکا نسبت به امضای سند راهبردی ایران و روسیه نگران هستند، گفت: غرب به خوبی می‌داند تحریم‌ها تا مقطعی کارایی دارند و پس از مدتی به فتح بابی برای گسترش همکاری‌های اقتصادی در قالب قراردادهای دوجانبه میان کشورها به خصوص کشورهای تحت تحریم منجر خواهد شد و حتی احتمال دارد جبهه‌ای تحت عنوان جبهه تحریمی‌ها شکل بگیرد و لذا توافقنامه راهبردی ایران و روسیه این نگرانی را تشدید کرده است.

ثمانه اکوان، کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با ایکنا، درباره توافقنامه راهبردی 20 ساله میان ایران و روسیه و تأثیر آن بر خنثی‌سازی تحریم‌ها و تعمیق همکاری‌های امنیتی میان دو کشور گفت: در خصوص ابعاد امنیتی این توافق، دو کشور اظهارنظرهای شفاف و صریحی نداشته‌اند تا مشخص شود آیا نسبت به مسائل امنیتی و نظامی همکاری‌هایی صورت خواهد پذیرفت یا خیر اما به طور کلی از متن این توافق می‌توان برداشت کرد رویکرد اقتصادی پررنگ‌تر از دیگر جنبه‌های آن است.

وی با بیان اینکه تحریم‌های غرب علیه روسیه منجر به افزایش همکاری‌های اقتصادی میان تهران و مسکو شده است، اظهار کرد: در این سند راهبردی 20 ساله امکانات و فرصت‌های خوبی برای همکاری‌های اقتصادی وجود دارد اما به شرط اینکه سند مذکور به صورت جامع و کامل و با دقت بسیار زیاد اجرایی شود و نیز در برهه‌های زمانی مختلف عزم سیاسی برای اجرای آن وجود داشته باشد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: اجرای سند راهبردی 20 ساله نیازمند رویکردهای ثابت و غیرقابل تغییر است؛ به عبارت بهتر نباید به محض اینکه هر یک از طرف‌های امضاکننده از زیر بار فشار تحریم‌ها رهایی یافتند اجرای مفاد آن را به فراموشی بسپارند یا اینکه به دلیل فشارهای سیاسی وارده، مسئولان عالی‌رتبه سیاسی ایران یا روسیه تصمیم به توقف اجرای بندهای این سند بگیرند. پس وجود عزم سیاسی در هر دو کشور بسیار حائز اهمیت است.

رویکرد آمریکا به سند راهبردی 20 ساله

اکوان درباره رویکرد آمریکا نسبت به سند راهبردی 20 ساله میان ایران و روسیه گفت: به هر حال ایالات متحده آمریکا در برابر هر اقدامی که به هژمونی اقتصادی‌اش در منطقه به ویژه توسط ایران و روسیه آسیب وارد شود، خواهد ایستاد و با آن مقابله می‌کند و برایش تفاوتی ندارد که پیمان شانگهای باشد یا دیگر ائتلاف‌ها و پیمان‌های منطقه‌ای. زمانی که از ارز بریکس رونمایی شد ترامپ و دیگر مقامات ارشد آمریکا به شدت نسبت به آن واکنش نشان دادند و گفتند به هیچ‌وجه نباید هژمونی دلار زیر سؤال برود و در همین راستا تمام تلاششان این است پروژه ارز بریکس به نتیجه نرسد.

وی با بیان اینکه توافقنامه راهبردی 20 ساله میان ایران و روسیه بیشتر ماهیت اقتصادی دارد، اضافه کرد: همیشه موافقتنامه‌های دوجانبه زمانی اثرگذارند که دو طرف نسبت به اجرای آن عزم سیاسی داشته باشند ولی اگر چنین اتفاقی نیفتد قطعاً به سرانجام مثبتی منجر نمی‌شود. از سوی دیگر با هدف تقویت این توافقنامه راهبردی بهتر است از ارزهای ملی دو کشور استفاده شود؛ زیرا با این اقدام هم اثرگذاری دلار کاهش پیدا می‌کند و هم اینکه نقل و انتقال پول آسان‌تر می‌شود و از همه مهمتر تقویت پول ملی ایران و روسیه را به دنبال خواهد داشت.

این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به حوزه‌های اقتصادی که می‌توانند محورهای همکاری‌های ایران و روسیه قرار گیرند، گفت: ایران و روسیه هر دو دارای منابع عظیم نفت و گاز هستند و برای اینکه بتوانند نفت و گاز خود را به فروش برسانند با هم رقابت دارند و لذا باید از حوزه‌های نفتی و گازی عبور کرد اما در حوزه‌های انرژی‌های نوین و پاک، کشاورزی، فناوری‌های نوین، حمل و نقل دریایی و گردشگری جای همکاری و مانور بیشتری وجود دارد.

اکوان درباره واکنش اروپا نسبت به امضای این سند راهبردی اظهار کرد: اروپایی‌ها همانند آمریکا همواره نگران توسعه روابط نظامی و اقتصادی میان ایران و روسیه بوده‌اند و همچنان هم هستند. جنگ اوکراین و قدرت‌نمایی روسیه، اروپا را به وحشت انداخته و از آنجا که آنها با تحریم‌های شدید تلاش کرده‌اند روسیه را از نظر اقتصادی و نظامی آسیب‌پذیر سازند و تحت فشار بگذارند، وقتی چنین سندی امضا می‌شود طبیعتاً موجب نگرانی اروپا خواهد شد. باور غرب این است که سند مذکور منجر به تقویت بنیه اقتصادی و نظامی روسیه خواهد شد و به قدر‌‌ت‌نمایی روس‌‎ها منجر می‌شود و حتی امکان دارد دامنه جنگ را به دیگر کشورها مانند فنلاند، نروژ، لهستان و دیگر کشورهای عضو ناتو و اتحادیه اروپا گسترش دهد.

غرب درصدد اخلال در اجرای توافقنامه راهبردی ایران و روسیه

کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: موضوع مهم بعدی دیگر آن است که غرب به هیچ‌وجه ایران هسته‌ای را نمی‌خواهد بپذیرد و نگران این هستند که از طریق این سند راهبردی، تحریم‌هایشان علیه ایران بی‌اثر شود و از سوی دیگر توان هسته‌ای ایران افزایش پیدا کند یا حتی به زعم آنها امکان دارد جمهوری اسلامی به سمت تغییر دکترین هسته‌ای پیش برود. غرب برای بی‌اثر ساختن سند راهبردی 20 از بین بردن اشتراکات راهبردی امیان یران و روسیه هر تلاشی را انجام خواهد داد و در این راستا امکان دارد برای نگه داشتن روسیه در جبهه هسته‌ای مشترک علیه ایران به آن امتیاز دهند. در مورد چین هم این موضوع صدق پیدا می‌کند یعنی طوری روابط اقتصادی با چین را تنظیم خواهند کرد که مطمئن شوند این کشور در جبهه هسته‌ای علیه ایران باقی بماند.

اکوان در پایان تأکید کرد: غرب به خوبی می‌داند تحریم‌ها تا مقطعی کارایی دارند و پس از مدتی به فتح بابی برای گسترش همکاری‌های اقتصادی در قالب قراردادهای دوجانبه میان ایران و دیگر کشورها به خصوص کشورهای تحت تحریم منجر خواهد شد. کشورهایی که پس از سال‌ها بتوانند با وجود تحریم‌های غرب همچنان پابرجا بمانند قطعاً به سمت همکاری با دیگر کشورهای تحریم‌شده خواهند رفت دقیقاً مانند ایران و روسیه و حتی امکان دارد جبهه‌ای را تحت عنوان جبهه تحریمی‌ها تشکیل دهند.

گفت‌وگو از سعید امینی