کد خبر: ۴۲۶۵۸۳۳

تاریخ: ۲۴ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۸:۵۸

نسیم تسنیم/ 69

اثبات راه معرفت صحيح در «شریعت در آینه معرفت»

كتاب «شريعت در آينه معرفت» ضمن تصحيح و اثبات راه معرفت صحيح، به شكلی عميق به بررسی و نقد نظريه قبض و بسط تئوريک شريعت می‌پردازد و در دو بخش مباحثی همچون: ثبات و تحول فهم شريعت، حقيقت دين، علم و دين، همراهی وحی و عقل، ثبات و تغيير معرفت دينی، سفسطه و شكاكيت پيچيده، نسبيت شناخت، نقد نسبيت، نسبيت و تحول معرفت دينی، تبيين توحش طبعی و تمدن نظری و... را در اختيار علاقه‌مندان قرار می‌دهد.

بنا به توصیف قرآن کریم از بهشت، بهشتیان در باغ‌های پر نعمت الهی بر کرسی‌های خود می‌نشینند و از شرابی سر به مُهر به نام رحیق سیراب می‌شوند. مُهری که بر این شراب نهاده شده از مُشک است و قرآن دسترسی به آن را سزاوار رقابت و مسابقه می‌داند. این شراب در آمیخته با تسنیم است و تسنیم چشمه‌ای است که مقربان خدا از آن می‌نوشند.

به نظر علامه طباطبایی بنابر توصیف قرآن کریم چشمه تسنیم از شراب رحیق برتر است، زیرا این شراب به سبب آمیختگی با تسنیم دلپذیر می‌شود و از طرف دیگر، چون مقربان از تسنیم می‌نوشند، مرتبه آنان از نیکانی که با شراب رحیق سرمست می‌شوند والاتر است. اما صرف آمیخته بودن محتوای رحیق با تسنیم و وصف قرآن کریم از این ترکیب، نمی‌تواند دلیل برتری یکی بر دیگری باشد، مگر آنکه این برتری از طریق بعضی روایات اثبات شود، یا از معنای کلمه مقربان برتری خاصی نسبت به معنای کلمه ابرار به دست آید.

تفسیر «تسنیم» از تفاسیر ارزشمند جهان اسلام است که طی بیش از ۴۰ سال کوشش و مجاهدت علمی - قرآنی آیت‌الله العظمی عبدالله جوادی آملی، فقیه، عارف، مفسر قرآن و از مراجع عظام تقلید برای فهم و تدبر بیش از پیش اهل اندیشه و قرآن نگاشته شده است. این تفسیر در شمار «تفاسیر قرآن به قرآن» جای دارد. روش مؤلف، ذکر آیه یا آیات مورد نظر و بررسی آنها طی چهار مرحله‌ است: «گزیده تفسیر»، «تفسیر آیه»، «لطایف و اشارات» و «بحث روایی». عنوان «تسنیم» مأخوذ از آیه ۲۷ سوره مبارکه مطففین در قرآن و نام چشمه‌ای در بهشت است.

شريعت كه تنها طريقت حقيقت و يگانه سبيل انسانيت است، از معبر سفارت الهی گذر كرده و به دست برگزيدگان او برای همه انسان‌ها و در تمامی دوران نهاده شده است. بديهی است كه گرچه وجود شريعت برای اين مقصد اقصی ضرورتی اجتناب‌‎ناپذير است؛ اما هرگز شرط كافی نبوده، بلكه همواره معرفت و شناخت به آن لازم است.
امروزه معرفت‌شناسان مادی كه تنها شيوه شناخت پديده‌ها را تجربه می‌دانند، درصددند همين شيوه را نيز براي هر نوع معرفت حتی به حقايق دينی سرايت بدهند و از اين رهگذر تمامی مؤلفه‌های اين شيوه را با خود يدک بكشند كه از جمله آن كليت قبض و بسط در هر نوع معرفت و هرگونه شناختی است.

تفسير «تسنيم» در تفسير هر آيه چهار مرحله را در نظر دارد: گزيده تفسير، تفسير آيه (مفردات)، اشارات و لطايف و بحث روايی كه شاخصه ممتاز اين تفسير است.

سرانجام و پس از انجام نگارش ۸۰ جلد از تفسیر «تسنیم» اسفندماه سال جاری در همایش بین‌المللی «تفسیر تسنیم» این گنجینه نورانی به روی اهل معرفت و قرآن گشوده خواهد شد.

ایکنا به انگیزه آشنایی بیشتر اهالی قرآن و حدیث با این تفسیر وزین، هر روز یک چشمه نورانی از این تفسیر را در «نسیم تسنیم» به روی مخاطبان گرامی خود می‌گشاید.