کد خبر: ۴۲۶۹۷۷۹

تاریخ: ۱۴ اسفند ۱۴۰۳ - ۲۲:۱۵

آیت‌الله مهدی هادوی تهرانی:

همه آیات قرآن یک مجموعه منسجم و بهم پیوسته است

استاد درس خارج حوزه علمیه گفت: ما معتقدیم همه معارف قرآنی با هم مرتبط و منسجم هستند؛ اصل این مطلب را سیدمرتضی در کتاب الذریعه بیان و از کلمه منظومه استفاده کرده است که بنده آن را در قالب نظریه«اندیشه مدون» و در کتابی مطرح و منتشر کردم.

به گزارش ایکنا، آیت‌الله مهدی هادوی تهرانی، استاد درس خارج حوزه علمیه، 14 اسفند ماه در جلسه تفسیر ماه مبارک رمضان که به سوره مبارکه هود اختصاص دارد، با بیان اینکه قرآن کتاب هدایت و راهنمای زندگی است که هر زمان و هر مکانی می‌توانیم به آن مراجعه کنیم، گفت: اینطور نیست که بخشی از آیات در مورد کفار باشد و بگوییم برای ما مفید نیست یا بخشی از آن مرتبط با حقایق عالم است و به ما ربطی ندارد یا برخی چون به جنبه علمی قرآن پرداخته‌اند در این نوع تفاسیر جنبه هدایتی کمتر مورد توجه بوده است لذا ما بیشتر در مباحث به ابعاد هدایتی آن خواهیم پرداخت.

وی با بیان اینکه بسم الله که اولین آیه است و در ترقیم به همراه آیه اول، اولین آیه حساب می‌شود، مانند خود خدا قداست دارد لذا بسم‌الله در عالم تکوین اثرگذار است، افزود: به همین دلیل خداوند وقتی اولین سوره را بر پیامبر(ص) نازل کرد فرمود: اقرأ باسم ربک. در ادامه هم بعد از بسم‌الله به دو صفت رحمان و رحیمیت الهی اشاره شده است و همه موجودات و بهائم و گیاهان و آفرینش از این رحمت عام خدا بهره‌مند هستند.

هادوی تهرانی اضافه کرد: سیوطی و جعفر شرف‌الدین و زحیلی در تفسیر منیر در مورد سوره هود گفته است که ادامه سوره مبارکه حضرت یونس(ع) و تفصیل آن است ولی علامه طباطبایی اعتقاد دارد این دیدگاه غلط است و این دو، دو سوره با اهداف متفاوت است؛ در سوره یونس، سنن الهی و در سوره هود، احکام و عقاید و ... بیان می‌شود؛ ایشان معتقد است که همه سوره هود، مکی است و هیچ آیه مدنی ندارد، همچنین ایشان مدعی است که همه آیات(121 آیه) این سوره دفعتاً نازل شده است.

استاد حوزه علمیه با بیان اینکه سوره هود با حروف مقطعه الر شروع شده است، گفت: علامه طباطبایی این حروف را رمز میان خدا و نبی اعظم(ص) می‌دانند؛ بنده معتقدم این حروف اشاره به این نکته است که خداوند خواسته است نوعی قدرت‌نمایی کند، یعنی قرآن معجزه‌ای است که هیچ کسی نمی‌تواند مانند آن بیاورد و خدا این همه آیات را با همین حروف ساده نازل فرموده است. بلافاصله بعد از حروف مقطعه هم به قرآن اشاره دارد و فرموده است: الر كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ؛ شیخ طوسی هم معتقد است حروف مقطعه اسم سوره است.

اعجاز علمی قرآن

آیت‌الله هادوی تهرانی با اشاره به ابعاد مختلف اعجاز علمی، ادبی و بلاغی و زبانی و بیانی و ...، افزود: بسیاری از ابعاد اعجاز قرآن در سالیان اخیر کشف شده است به خصوص در حوزه اعجاز علمی؛ هرقدر دانش بشر کشف جدیدتری دارد تازه پی می‌برد که فلان جمله در قرآن چه نکته‌ای داشته است که 1400 سال قبل قرآن به آن اشاره دارد. مرحوم دکتر اصفهانی از بنیانگذاران طب سنتی در عمره به بنده گفت که برای ما این سؤال پیش آمد که قرآن در سوره کهف فرموده است: «فَضَرَبْنَا عَلَىٰ آذَانِهِمْ؛ ما بر گوش آنان زدیم»؛ یعنی چه؟ مفسران گفته‌اند یعنی پرده‌ای بر گوش آنان زدیم تا چیزی نشنوند.

وی افزود: آقای اصفهانی براساس این سؤال یک پروژه علمی تعریف و تحقیق کردند و به این نتیجه رسیدند که در گوش چند نقطه وجود دارد که اگر آن را سوزن و زدن و جریان خفیف الکترونیکی تحریک کنیم، انسان به خواب می‌رود. در طب سوزنی چینی هم این را قبلاً کشف کرده بودند ولی آن‌ها چند نقطه را کشف کردند ولی ما نقاط بیشتری را کشف کردیم و در قالب مقاله در عرصه بین‌المللی منتشر شد.

رئیس مؤسسه رواق حکمت با بیان اینکه قرآن، دریای معارف است، اظهار کرد: در ادامه آیه اول فرموده است که: أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ؛ شیخ طوسی فرموده است مقصود از احکام، یعنی منع یک عمل از فساد؛ بعد سه نظر آورده است: حسن بصری گفته است آیات محکم با امر و نهی و با ثواب و عقاب تفصیل داده شده است؛ قتاده از اهل سنت گفته است که أُحْكِمَتْ یعنی آیات خدا از باطل حفظ شده است سپس با حرام و حلال، تفصیل داده شده است؛ معنای سوم هم از مجاهد از مفسران اهل سنت است که او می‌گوید آیات اجمالاً بیان شده سپس تفصیل داده شد.

آرای مختلف در مورد معنای احکمت و فصلت

آیت‌الله هادوی تهرانی ادامه داد: وقتی شیخ طوسی چند نظر تفسیری را ذکر و خودش اظهارنظر نمی‌کند یعنی برای او معلوم نیست که کدام نظر درست است؛ علامه طباطبایی معتقد است که چون أُحْكِمَتْ در مقابل فصلت آمده است پس اگر معنای آن را بخواهیم بفهمیم باید رابطه‌ای میان این دو باشد. ایشان أُحْكِمَتْ را محکم شدن دانسته و فصلت را بازشده معنا کرده و فرموده است: مقصود از احکام، ربط چیزی به چیز دیگر یا ارجاع و اتصال یک چیز به دیگری است تا همه یک چیز شود.

استاد درس خارج حوزه علمیه بیان کرد: فصلت هم بازشدن این اجزای بهم پیوسته است؛ ایشان معتقد است که همه آیات قرآن بهم مرتبط و پیوسته هستند. در روایات هم داریم که کل قرآن در حمد و کل حمد در بسم الله و بسم الله در بای بسم الله خلاصه شده است و علی(ع) فرمودند من آن نقطه زیر با هستم. این کتاب با این ویژگی‌ها مِن لَّدُنۡ حَكِيمٍ خَبِيرٍ است یعنی از سوی خداوند حکیم که کارش بدون اشکال است و خبیر که آگاه و علیم است، نازل شده است.

وی افزود: در اجلاسی در سال 1366 بنده مطرح کردم که ما معتقدیم همه معارف قرآنی با هم مرتبط و منسجم هستند؛ اصل  این مطلب را سیدمرتضی در کتاب الذریعه بیان و از کلمه منظومه استفاده کرده است که بنده آن را در قالب نظریه «اندیشه مدون» به صورت یک کتاب مطرح و منتشر کردم. ما این انسجام را در حوزه‌های مختلف سیاست و اقتصاد و قضا و ناباروری و ... تطبیق داده و نشان دادیم، قرآن در همه عرصه‌های زندگی بشری مفاهیم منسجمی ارائه کرده است.