کد خبر: ۴۲۸۶۳۴۷

تاریخ: ۱۳ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۴:۰۶

پرسشگری در قرآن کریم؛ سوره مرسلات

وقتی خداوند با استفهام توبیخ می‌کند

خداوند در سوره مرسلات پس از ذکر مثال‌های ملموس از قدرت خود در آفرینش پدیده‌ها، از منکران قیامت در قالب سؤال توبیخی می‌پرسد: «دیگر با چه سخنی ایمان می‌آورند؟» سؤالی که باید به آن اندیشید.

حجت‌الاسلام علیرضا قبادی، جامعه‌شناس و کارشناس دین در ادامه یادداشت‌هایی که با محور پرسشگری در قرآن کریم برای ایکنا ارسال کرده است، طی یادداشتی به تحلیل پرسش‌های مطرح شده در سوره  مرسلات پرداخته است که این یادداشت را باهم می‌‌خوانیم.

سالروز شهادت مظلومانه پنجمین پیشوای شیعیان حضرت امام محمد باقر(ع) را تسلیت و تعزیت می‌گوییم. این ایام همچنین مصادف است با سال روز ارتحال رهبر کبیر انقلاب، این مناسبت را نیز تسلیت گفته و علو مقام و مرتبت معنوی را برای آن فقیه مجاهد و شهیدان انقلاب به خصوص شهدای پانزده خرداد ۱۳۴۲ از خداوند منان مسئلت داریم.

در این مناسبت‌ها و در اثنای دهه معنوی نخست ذی‌الحجه که با ایام عرفه و عید قربان همراه است، گفتار قرآنی دیگری را تقدیم می‌داریم.

آخرین آیه سوره مرسلات، متضمن یکی از اساسی‌ترین، لطیف‌ترین، ناب‌ترین و بنیادی‌ترین پرسش‌هاست. پرسش پایانی این سوره پس از ذکر مثال‌ها و مصادیق محسوس و ملموس از قدرت خداوند در آفرینش پدیده‌ها، در قالب استفهام توبیخی، چنین آمده است: «دیگر با چه سخنی ایمان می‌آورند؟». يعنى چنانچه با مشاهده این همه معجزات و آيات الهى و مصادیق ملموس و محسوس در خلقت به یوم الفصل ایمان نمی‌آورند و آن را انکار می‌کنند، ديگر با چه بیانی و مشاهده چه پدیده‌ای ايمان می‌آورند.

مفهوم کلیدی در پرسش مزبور، ایمان است؛ ایمان، از ریشه امن، یکی از بنیادین‌ترین و اساسی‌ترین مفهوم قرآنی است. گویا ایمان جوهره و بنیان دینداری قرآنی است و یکی از مهم‌ترین مصادیق ایمان، ایمان به غیب و یکی از مهم‌ترین شاخص‌های ایمان به غیب، ایمان به یوم‌الفصل است. از این رو شناخت و تحصیل ایمان در دین‌شناسی و دینداری بسیار حایز اهمیت است و قرآن کریم در تحصیل این سرمایه بی‌نظیر تأکید فراوان دارد.

نظر به چنین اهمیت و جایگاهی است که پرسش پایانی سوره مرسلات پس از بیان مصادیق و نشانه‌های متعدد ملموس و محسوس به تحصیل ایمان اختصاص یافته است. این تأکید در اسلوب پرسش و در خطاب غیرمستقیم به تکذیب‌کنندگان یوم‌الفصل و در اتمام حجت با آنان آمده است و از آنان پرسش می‌کند دیگر برای ایمان آوردن به یوم‌الفصل چه نشانه‌ای را انتظار می‌کشید و برای رسیدن به مقام امنیت و ایمان منتظر چه حادثه‌ای هستید.

اما ایمان چیست؟ به نظر اهل تتبع، ایمان در قرآن کریم تصدیق قلبی است که با اراده، اختیار و علم انسان همراه است.

در پایان گفتار به محضر قدسی امام باقر(ع) سلام زیر را تقدیم می‌داریم: «الَسَّـلامُ عَلَیْکَ اَیُّهَا الْباقِرُ بِعِلْمِ اللهِ، الَسَّـلامُ عَلَیْکَ اَیُّهَا النّاصِحُ لِعِبادِ اللهِ، الَسَّـلامُ عَلَیْکَ اَیُّهَا الدّاعِی إلَى اللهِ و... » و صلوات و فاتحه‌ای را به ارواح همه شهیدان از جمله شهدای پانزدهم خرداد و روح پر فتوح امام خمینی(ره) نثار می‌کنیم.