کد خبر: ۴۲۹۶۹۶۵

تاریخ: ۱۰ مرداد ۱۴۰۴ - ۱۰:۱۷

زیارت عاشورا از آغاز تا امروز/2

اعتبار زیارت عاشورا از جهت سندی و رجالی + فیلم

کهن‌ترین منابعی که زیارت عاشورا را نقل کرده و برای ما به یادگار گذاشته‌اند، سه کتاب مهم از دو عالم بزرگوار شیعه است. اولین منبع، کتاب ارزشمند «کامل الزیارات» تألیف مرحوم جعفر بن قولویه قمی است، منبع دوم کتاب ارزشمند «مصباح المتهجد» تألیف مرحوم شیخ طوسی است.

زیارت پرنور عاشورا از ناحیه مقدسه ربوبی صادر شده است؛ بنابراین زیارت عاشورا، حدیث قدسی است و نسبت به سایر زیارات امتیاز دارد. از دیدگاه شیعه، آیین اسلام دو رکن مهم و بنیادین دارد: یکی تولّی و دیگری تبّری؛ یکی محبت به پیامبر و اهل‌ بیت(علیهم السلام) و دیگری بغض و کینه دشمنان آن پاک‌سیرتان. ضرورت این دو اصل مهم، از دیدگاه عقل و همچنین از منظر نقل، آن‌چنان واضح و روشن است که با درنگی کوتاه در ساحت خرد و با مراجعه‌ای اندک به منابع اصیل اسلامی؛ آیات کریمه قرآن، روایات نبوی و سخنان اهل‌ بیت (علیهم السلام) جای هیچ تردیدی در آن باقی نمی‌ماند.

از جمله منابع بسیار مهم که این دو اصل را از دیرباز به شیعیان آموخته، زیارت نورانیِ عاشوراست. در این زیارت در فقره‌های متعددی، به برائت از دشمنان اهل بیت (علیهم السلام) تصریح شده است.

خبرگزاری ایکنا در آستانه اربعین حسینی، سلسله درس‌گفتارهایی با عنوان «زیارت عاشورا از آغاز تا امروز» تهیه و تولید کرده است. حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمهدی محمودی عاشوراپژوه و نویسنده کتابی با همین عنوان در این سلسله گفتارها به بررسی اسناد زیارت عاشورا، مضامین و محتوای این زیارت ارزشمند پرداخته است. در این مجال، بخش دوم این درس‌گفتار را می‌خوانیم و می‌بینیم:

برخی می‌پرسند: «زیارت عاشورا» در کدام یک از منابع روایی ما نقل شده است؛ در پاسخ عرض می‌کنم: کهن‌ترین منابعی که زیارت عاشورا را نقل کرده و برای ما به یادگار گذاشته‌اند، سه کتاب مهم از دو عالم بزرگوار شیعه است.

اولین منبع، کتاب ارزشمند «کامل الزیارات» تألیف مرحوم جعفر بن قولویه قمی است. این عالم گرانسنگ و بزرگوار، زیارت عاشورا را با دو سند از امام باقر(ع) نقل کرده است. منبع دوم کتاب ارزشمند «مصباح المتهجد» تألیف مرحوم شیخ طوسی است که در این کتاب، زیارت عاشورا را با دو سند نقل کرده است، سند اول به امام باقر(ع) و سند دوم به امام صادق(ع) منتهی می‌شود.

کتاب «مصباح المتهجد» را شیخ طوسی خودش خلاصه و به نام «مختصر المصباح» ارائه کرد. زیارت عاشورا در این کتاب هم آمده است. نکته‌ای که باید به آن توجه کرد این است که آیا از دیدگاه رجالی، زیارت عاشورا یک حدیث صحیح و دارای اعتبار است؟ عرض می‌کنم: بله، زیارت عاشورا از هر دو روش اعتبارسنجی؛ یعنی از نظر روش توثيق صدوری و نیز روش توثیق سندی دارای اعتبار است؛ روش اول، توثیق صدوری است و در این روش بنا نیست تک تک راویان مورد وثوق باشند بلکه مجموع شواهد و قرائن باعث می‌شود یک روایت توثیق شود؛ در روش توثیق صدوری، زیارت عاشورا با همۀ طریق‌هایی که نقل شده دارای اعتبار است.

روش دوم که روش توثيق سندی است. حتی با سختگیرانه‌ترین رویکردهای رجالی، عالمان بزرگوار شیعه به این نتیجه رسیده‌اند که طریق دوم که مرحوم «شیخ الطائفه، شیخ طوسی»، زیارت عاشورا را در «مصباح المتهجد» به نقل از امام صادق(ع) نقل کرده‌، صحیح است؛ او از «محمد بن خالد طیالسی» نقل کرده و او از سیف بن عمیره؛ او از صفوان و او از امام صادق(ع) نقل کرده است؛ طریق شیخ طوسی به محمدبن خالد طیالسی صحیح است. همچنین محمدبن خالد طیالسی و سیف بن عمیره و صفوان بن مهران دارای وثوق هستند، بنابراین زیارت عاشورا با روش توثیق سندی هم صحيح و دارای اعتبار است.

{$sepehr_media_3968871_400_300}