کد خبر: ۴۳۰۲۹۰۱

تاریخ: ۱۲ شهريور ۱۴۰۴ - ۰۸:۴۹

سیدمجتبی مکبری:

معرفی پیامبر (ص) به مثابه مدافع واقعی حقوق بشر مغفول مانده است

یک حقوقدان بهترین عامل وحدت امت اسلامی را از نگاه رسول اکرم (ص) حقوق اسلامی خواند و گفت: وحدت در قوانین، فکر و عمل از اهمیت بالایی برخوردار است. اگر این سه سطح وحدت محقق شود، هیچ اسلام‌هراسی، اسلام‌ستیزی و تحریف جایگاه پیامبر (ص) به مثابه مدافع واقعی حقوق بشر، موفق نخواهد شد. لذا امروز معرفی پیامبر (ص) از زاویه مدافع حقوق بشر و حافظ‌ حقیقی کرامت انسانی، بسیاری ضروری است که متأسفانه مغفول مانده و نیازمند توجه ویژه است.

با فرارسیدن هفته وحدت، توجه به جایگاه حقوق بشر و کرامت انسان در نگاه پیامبر اکرم (ص) اهمیت ویژه‌ای می‌یابد. پیامبر اسلام (ص) را می‌توان بنیان‌گذار حقیقی حقوق بشر در جهان دانست؛ چراکه بزرگ‌ترین شعار ایشان نجات انسان‌ها و رهایی بشر از ظلمت بود. شعار توحیدی «لا إله إلا الله» نیز محور همه پیامبران الهی و مسیر رستگاری جامعه بشری بوده است. از این‌رو، بازخوانی حقوق بشر اسلامی و تبیین تمایز آن با نگاه غربی ضرورتی انکارناپذیر است.

بیشتر بخوانید:

ظرفیت شخصیت پیامبر (ص) برای ترویج گفتمان وحدت در جهان اسلام

در این راستا ایکنا با سیدمجتبی مکبری، حقوقدان گفت‌وگو کرده است که در ادامه می‌خوانیم:

توجه به حقوق اسلامی به منزله مهمترین عامل وحدت

ایکنا ـ یکی از ویژگی‌هایی که می‌تواند ابعاد شخصیت پیامبر (ص) را تبیین کند، جایگاه حقوق بشر و کرامت انسان در نگاه ایشان است. به‌عنوان حقوقدان، لطفاً درباره اهمیت حقوق بشر اسلامی و نقش پیامبر اسلام (ص) در این زمینه بفرمایید.

پیش از هر چیز، هفته وحدت را به همه جهانیان و امت اسلامی تبریک عرض می‌کنم. خداوند با انتخاب پیامبر اسلام (ص) چندین هدیه بزرگ به جامعه بشریت عنایت فرمودند؛ اولاً، دین مبین اسلام را توسط ایشان به بشر ارائه کردند و ثانیاً قرآن کریم را که حاوی دستورات حیات‌بخش برای جامعه اسلامی است، به انسان‌ها هدیه دادند.

بهترین عامل وحدت از نگاه رسول اکرم (ص)، حقوق اسلامی است. پیامبر عظیم‌الشأن اسلام (ص) با آوردن دین اسلام و قرآن کریم، حقوق اسلامی را به منزله چارچوبی منظم و انسانی برای زندگی به بشریت ارائه کردند. حقوقی که ایشان از منابعی مانند کتاب، سنت، اجماع و عقل استنباط کردند، قوانینی پیشرفته و مطابق با فطرت انسانی و اسلامی را به جهان عرضه کردند که حتی پس از گذشت سالیان سال، هنوز در تمام کشور‌های اسلامی و بسیاری از نقاط جهان به‌عنوان رکن اصلی زندگی اجتماعی و حقوقی محسوب می‌شود.

از همه مهم‌تر، حقوق اسلامی پیامبر (ص) بر مبنای عدالت، برادری و اخوت بشری طراحی شد و شامل حقوق انسان‌ها نسبت به خداوند، حقوق خداوند نسبت به انسان و حقوق انسان‌ها نسبت به یکدیگر بود. این حقوق به‌گونه‌ای تدوین شده است که همه افراد می‌توانند از تمام امکانات موجود عالم به نحو احسن بهره‌مند شوند و هیچ تنش یا تضاد انسانی ایجاد نشود.

مداخله کشورهای غربی در حقوق بشر اسلامی

متأسفانه در عصر حاضر، برخی کشور‌های غربی و رژیم صهیونیستی با مداخله در حقوق بشر اسلامی و تحریف این اصول، جنایاتی را مرتکب می‌شوند که سابقه نداشته و با نمایش حقوق بشر غربی، تفاوت اساسی آن را با حقوق بشر اسلامی به رخ می‌کشند. این انحرافی که صورت گرفت، توانستند این ظلم‌ها را مرتکب شوند.

ایکنا ـ درباره پیامد‌های این انحراف بفرمایید.

این انحرافات باعث شد جنایات گسترده‌ای در سطح وسیع اتفاق بیفتد. حتی یک تخطی کوچک از احکام حیات‌بخش و قوانین اسلام منجر به این همه کشتار در سطح وسیع شد به طوری که پیامد‌های بسیار سنگینی به همراه داشت اما با این حال، هنوز دیر نشده است. اگر کشور‌ها و جوامع انسانی حقوق بشر اسلامی یا همان حقوق بشری که اسلام تدوین کرده است را محور قرار دهند و عدالت، توسعه و پیشرفت را برای همه بشریت به کار گیرند و آن را برای تمام بشریت بخواهند، می‌توان به همان مدینه فاضله‌ای رسید که پیامبر اکرم (ص) مژده آن را داده‌اند.

رسیدگی به جنایات برهم زنندگان وحدت اسلامی

ایکنا ـ در حوزه وحدت جهان اسلام، همکاری‌های حقوقی بین کشور‌های اسلامی و حقوقدان‌های جهان اسلام تا چه حد می‌تواند در مقابله با جنایت‌های رژیم صهیونیستی مؤثر باشد؟

بهترین نشانه برای تحقق این وحدت، فرمایشات مقام معظم رهبری و سخنان رئیس قوه قضاییه است که دستور رسیدگی به جنایات و افرادی که موجب برهم زدن وحدت اسلامی و تعادل جهانی شده‌اند را براساس قوانین حیات‌‌بخش اسلام، صادر کردند. اکنون تمام حقوقدانان و کشورهای مختلف براساس قوانین اسلامی، کسانی که به حقوق بشر تجاوز کرده‌اند مورد محاکمه قرار می‌دهند. پرونده‌های بزرگی برای رسیدگی به تجاوزات به حقوق بشر اسلامی تشکیل شده است تا به همان وحدت اسلامی، وحدت در قوانین و وحدت در فکر و عمل بازگردیم. لذا این اقدامات نه تنها عدالت را برقرار می‌کند بلکه وحدت اسلامی را نیز تقویت می‌کند و مسیر تحقق آرمان‌های پیامبر اسلام (ص) را هموار می‌سازد.

نخبگان و کارشناسان سنسور‌های جامعه هستند

ایکنا ـ چه میزان نخبگان و اندیشمندان جهان اسلام می‌توانند در مقابل موج اسلام‌هراسی و اسلام‌ستیزی مقابله کنند و سعی کنند پیامبر (ص) را به عنوان اولین مدافع حقوق بشر معرفی کنند؟

نخبگان و کارشناسان هشداردهنده‌های جامعه هستند و باید اولین کسانی باشند که به هر ظلم و تجاوزی واکنش نشان می‌دهند. اگر در این زمینه غفلت شود، جنایات بسیار وحشیانه‌تر رخ می‌دهد. بنابراین، همه متخصصین و کسانی که در مسائل اجتماعی، سیاسی و فرهنگی فعال هستند، باید وارد صحنه شوند و با تمرکز بر عدالت و حقوق بشری که پیامبر اسلام (ص) ارائه کردند، این آموزه‌ها را به‌عنوان سرمشق در تمام جهان و حتی جهان اسلام عملیاتی کنند به طوری که این قانون به منزله قانون تراز در تمام جهان و جهان اسلام حلول کند و هیچ چاره‌ای جز بازگشت به اجرای حیات‌بخش اسلام در جوامع بشری وجود نداشته باشد.

وحدت در قوانین، وحدت در فکر و وحدت در عمل از اهمیت بالایی برخوردار است. اگر این سه سطح وحدت محقق شود، هیچ اسلام‌هراسی، اسلام‌ستیزی و تحریف جایگاه پیامبر (ص) به مثابه مدافع واقعی حقوق بشر، موفق نخواهد شد. لذا امروز معرفی پیامبر (ص) از زاویه مدافع حقوق بشر و حافظ‌ حقیقی کرامت انسانی، باید در دستور کار اندیشمندان و نخبگان جهان اسلام قرار بگیرد که متأسفانه هنوز مغفول مانده و نیازمند توجه ویژه است.

امت‌های اسلامی از وحدت برخوردارند

ایکنا ـ ضرورت وحدت واقعی کشور‌های اسلامی در مقابل گستاخی‌ها و تجاوزات رژیم صهیونیستی چقدر اهمیت دارد؟

با راهنمایی و تاییدات مقام معظم رهبری، امت‌ اسلامی از وحدت برخوردار است. تنها چالش در بخش دولت‌های اسلامی است که گاهی به منافع خود توجه می‌کنند. با این حال، روند شکل‌گیری وحدت با توجه به تهدید‌های صهیونیست‌ها و همکاری دولت‌ها در حال تسریع است و ان‌شاءالله همه گرد هم خواهند آمد تا به‌صورت ید واحد مقابل اقدامات رژیم صهیونیستی و آمریکا قرار بگیرند.

برای وحدت امت‌های اسلامی باید استراتژی طراحی شود

ایکنا ـ پس شما معتقد هستید که جهان اسلام هیچ فقدان وحدتی ندارد و تنها نیاز به استراتژی و هدایت مناسب دارد؟

دقیقاً. وحدت امت اسلامی وجود دارد و باید استراتژی‌های مقام معظم رهبری به‌عنوان راهنمای اصلی قرار گیرد. در جبهه مقاومت می‌بینیم که همه گرایش‌ها اعم از شیعه، سنی، عرب و عجم مشارکت برادرانه دارند و امت اسلامی نیز باید همین‌گونه باشد. اگر همین الگو در سطح امت اسلامی پیاده شود و رسول مکرم اسلام (ص) و مقام معظم رهبری به‌عنوان محور قرار بگیرند، وحدت واقعی محقق خواهد شد.

تشکیل شبکه‌ حقوقدانان جهان اسلام برای مقابله حقوقی با رژیم صهیونیستی

ایکنا ـ ضرورت تشکیل شبکه‌ای از حقوقدانان جهان اسلام برای مقابله با رژیم صهیونیستی و دفاع از حقوق بشر اسلامی چقدر اهمیت دارد؟

حقوقدانان جهان اسلام ـ حتی در میان حقوقدانان کل جهان به این نتیجه رسیده‌اند ـ باید شبکه‌ای منسجم تشکیل دهند تا در مقابل ظلم مضاعف و تجاوزاتی که علیه جهان رخ می‌دهد، به‌طور واقعی و مؤثر ایستادگی کنند. این شبکه می‌تواند با بهره‌گیری از راهکار‌های استراتژیک، حقوق اسلامی را محور قرار داده و اقدامات هماهنگ حقوقی و قضایی انجام دهد.

نمونه‌ای از این همکاری‌ها، اجلاس اخیر مقام قوه قضاییه در چین بود که در آن، مسئولان قضایی کشور‌های مختلف حضور داشتند و تبادل افکار و تجربیات صورت گرفت. هنگامی که تطبیق قوانین بین حقوق غربی، شرقی و اسلامی انجام شد، مشخص شد که حقوق اسلامی کامل‌ترین چارچوب برای مقابله با ظلم و بی‌عدالتی است.

امروز بسیاری از حقوقدان‌ها، چه به‌صورت فردی، چه در قالب کشور‌ها یا تشکل‌های اجتماعی، در تبادل افکار و هماهنگی اقدامات هستند. نمونه بارز آن وضعیت غزه است که تمام حقوقدانان کشور‌های مختلف علیه رژیم صهیونیستی و آمریکا اقامه دعوا می‌کنند. وحدت وجود دارد اما باید این وحدت به شکل تشکل‌یافته و یکپارچه تبدیل شود تا بتواند به اتحاد واقعی و مؤثر برسد. احساس می‌کنم که این یکپارچگی مطلق در حال شکل‌گیری است.

گفت‌وگو از سمیرا انصاری