کد خبر: ۴۳۰۵۵۲۹

تاریخ: ۲۶ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۷:۳۵

حجت‌الاسلام و‌المسلمین علی رجبی مطرح کرد

قرآن در کلام پژوهشگران غیرمسلمان؛ آیینه‌ای از حقایق بی‌بدیل

حجت‌ الاسلام و‌المسلمین علی رجبی پژوهشگر و حافظ قرآن کریم با بیان اینکه ما مسلمانان به کتب وحیانی پیش از قرآن و اصول کلی آن‌ها ایمان داریم، گفت: قرآن آخرین کتاب آسمانی است که درباره خود، دعوت به تحدی کرده است و این اعجاز قرآن است که تا به حال کسی نتوانسته یک آیه به مانند آن بیاورد، او دیدگاه مستشرقان نسبت به قرآن را اذعان به همین موضوع دانست.

قرن‌هاست که بسیاری از شرق شناسان و اسلام شناسان غیر مسلمان اعم از غربی و غیر آن، به پژوهش درباره قرآن پرداخته و درباره مصدر قرآن، تاریخ جمع و تدوین آیات، ادبیات و ساختار آن، معارف و محتوای قرآن کریم نظریه‌های گوناگونی ابراز کرده و هزاران کتاب و مقاله منتشر کرده‌اند.

حجت‌ الاسلام و‌المسلمین علی رجبی، پژوهشگر و حافظ قرآن کریم در برنامه هفتگی باشگاه قرآنی نور دانشجویان(شبکه دانشجویان قرآنی) سازمان قرآنی دانشگاهیان کشور(جهاددانشگاهی)، قالب‌های شناخت اسلام را در سه چیز مطرح کرد و در ادامه به عظمت قرآن پرداخت: اسلام در قالب کتاب، قرآن کریم را شامل می‌شود، در قالب انسان، به معصومین(ع) اشاره دارد و در قالب عمل، به فروع دین باز می‌گردد مانند: نماز، روزه، خمس، حج و....

در آیه‌ای از این کتاب هدایتگر آمده که می‌فرماید: «اگر این قرآن را بر کوهی نازل می‌کردیم می‌دیدی که در برابر آن خشوع می‌کند و از خوف خدا می‌شکافد و این‌ها مثال‌هایی است که برای مردم می‌زنیم تا در آن بیندیشیم». از سوی دیگر در موضع تحدی قرآن می فرماید: «بگو اگر انسان‌ها و پریان اتفاق کنند که همانند این قرآن را بیاورند، همانند آن را نخواهند آورد هر چند یکدیگر را در این کار کمک کنند. ما در این قرآن برای مردم از هر چیز نمونه‌ای آوردیم اما اکثر مردم جز انکار حق کاری ندارند». او در ادامه به مواجهه برخی از دانشمندان و مستشرقان در خصوص عظمت قرآن می‌پردازد.

قرآن و مستشرقان

«کتاب قرآن را چگونه شناختم» اثر معروف «کینست گریک» استاد دانشگاه کمبریج انگلستان است. او هنگامی که با قرآن آشنا شد، چنان تحت تأثیر آیه‌های کتاب الهی قرار گرفت که هرگز نمی‌تواند آن را توصیف کند. او می‌گوید؛ قرآن در خواننده اروپایی که عربی بداند اثری همچون جذب مغناطیس دارد و همان طور که آهنربا سوزن را جذب می‌کند قرآن نیز خواننده اروپایی را جذب کرده و رهایش نمی‌کند، مگر اینکه خواننده قرآن، خود را از آن کتاب جدا کند.

«ژاک آگوستین برک»، جامعه‌شناس و اسلام‌پژوه فرانسوی و اولین مترجم قرآن به زبان فرانسوی است. او سعی داشت به فهم اعجاز، نظم، زمان، حکمت و ساختار ظاهری در قرآن بپردازد. او معتقد است، گرچه قرآن در نظر ابتدایی پراکنده و بی‌نظم جلوه می‌کند اما در پرتو یک نظم شگفت‌انگیز معنایی و باطنی سیر می‌کند. قرآن در حقیقت مجموعه چند ضلعی است که یک هسته مرکزی (یکتایی خداوند) آن را دربرگرفته و تکرارهای قرآن نه تنها زائد نیست، بلکه دارای نظمی ترکیبی و متقارن است. او با تحلیل معنی حکمت در قرآن به این نتیجه می‌رسد که شریعت و حقوق اسلامی از ویژگی‌های خاصی از جمله واقع‌گرایی و از داشتن ابزار اجتهاد بهره می‌جوید و در نهایت، ویژگی‌های بیانی و اعجازی زبان قرآن را بررسی می‌کند.

«کیت ال مور» کالبدشناس و استاد دانشگاه تورتنتو است. او رئیس پیشین انجمن کالبدشناسی کانادا و رئیس آناتومی بالینی آمریکا است که بعد از آشنایی با قرآن، یافته‌های خود را از قرآن که مطابق با واقع و آزمایش‌های علمی می‌دانست یا برایش تازگی داشت، در کتاب «انسان رشد کننده» اضافه کرد و چاپ سوم آن را با مقدمه یکی از علمای اسلام به نام شیخ عبدالمجید الزندانی منتشر کرد.

دکتر مور در سال ۱۹۸۰، به عربستان سعودی دعوت شد تا در دانشگاه ملک عبدالعزیز در زمینه آناتومی و جنین‌شناسی سخنرانی کند. زمانی‌ که آنجا بود، کمیته جنین‌شناسی دانشگاه ملک عبدالعزیز از او خواست تا در تفسیر برخی از آیات قرآن و بعضی از احادیث که به تولیدمثل انسان و رشد جنینی اشاره می‌کند، کمک کند. مور اظهار داشت که از صحت علمی برخی از این اظهارات که در قرن هفتم میلادی بیان شده، شگفت‌زده شده‌ است.

کتاب «عذر تقصیر به پیشگاه محمد(ص) و قرآن» اثر «جان دیون پورت» دانشمند و نویسنده‌ انگلیسی که به سال 1869 میلادی با هدف دفاع از اسلام و قرآن به رشته‌ تحریر درآمده است. بر این اساس، نگارنده، نخست، شرح مختصری از زندگی پیامبر(ص) از زمان ولادت تا رحلت را به دست داده و سپس، به پاره‌ای از تعالیم قرآن و نیز زیبایی‌های قرآن اشاره می‌کند. افزون بر این، نگارنده در بخشی از کتاب به رد تهمت‌هایی پرداخته که بر پیامبر(ص) وارد شده است. از جمله این که، پیامبر(ص) بدون وحی از طرف خدا، دینی را ابداع کرده تا حس جاه‌طلبی خود را ارضا کند و یا این که ایشان، دینش را به وسیله‌ شمشیر تبلیغ کرد و به همین سبب موجب ریختن خون‌های بسیاری شد و بدبختی‌های بسیاری برای انسان‌ها ایجاد کرد.

پروفسور موریس بوکای در کتاب «مقایسه‌ای میان تورات، انجیل، قرآن و علم»، بیان می‌دارد که در مطالعات صورت گرفته بر روی مومیایی مرنپتاه، آثاری از باقی ماندن طولانی مدت جسد در آب مشاهده نشده است و این مشاهده با بیان قرآن در خصوص نجات سریع جسد فرعون از آب تطابق دارد. در روایت کتاب مقدس، غرق شدن فرعون ذکر شده اما از سرنوشت وی سخنی به میان نیامده است؛ بنابراین، روایت قرآنی را می‌توان کامل کننده روایت توراتی دانست.

«توشیهیکو ایزوتسو»، اسلام‌شناس، قرآن‌پژوه، زبان‌شناس و فیلسوف معروف ژاپنى است که به عنوان قرآن‌پژوهی که با رویکرد زبان‌شناختی به مطالعه قرآن کریم روی آورده، معرفی شده است. «مفاهیم اخلاقی ـ دینی در قرآن مجید» و ترجمه قرآن به زبان ژاپنى، از جمله آثار ایزوتسو در مباحث اسلامی است.

علاقه فراوان ایزوتسو به قرآن باعث شد که او برای نخستین بار قرآن را مستقیما از عربی به زبان ژاپنی برگردان کند. این نوشته در سه مجلد و بین سال‌های ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۸ میلادی تکمیل شد. او در ۲۶ سالگی کتابی به زبان ژاپنی با نام تاریخ اندیشه عربی و در ۳۴ سالگی، کتابی دیگر درباره فلسفه و عرفان، با تأکید بر فلسفه نوافلاطونی و عرفان یونانی نوشت. در همین دوران، کتابی درباره پیامبر اسلام به زبان ژاپنی و نخستین کتاب خود را به زبان انگلیسی به نام زبان وسرش به رشته تحریر در آورد. ایزوتسو در سال ۱۹۶۱ (میلادی) به دعوت ویلفرد کنتول اسمیت، رئیس مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل، به کانادا رفت و به تدریس متون مهم اسلامی همچون نجات ابن‌سینا در فلسفه و الاقتصاد فی الاعتقاد غزالی در کلام و فصوص‌الحکم ابن عربی در عرفان پرداخت. او در سال‌های ۱۹۶۶ (میلادی) و ۱۹۶۷ (میلادی) در ژاپن اثری بین‌الادیانی تألیف کرد؛ تحت عنوان یک مطالعه مقارنه‌ای درخصوص مفاهیم فلسفی در تصوف و تائوئیسم به نام «ابن عربی و لائوتزو-چوانگ تزو»، که توسط مؤسسه مطالعات فرهنگی و زبان‌شناسی دانشگاه کیو و تحت سرپرستی نوبوئیرو ماتسوموتو به‌چاپ رساند.

«آنه ماری شیمل» اسلام‌پژوه، خاورشناس و مولوی‌پژوه سرشناس آلمانی است که تحصیلات خود را در رشته‌های زبان و ادبیات عربی و علوم اسلامی دانشگاه برلین آغاز کرد. شیمل چندبار به ایران سفر می‌کند که حسن لاهوتی، مولوی‌شناس و مترجم کتاب شکوه شمس، در دیدار شیمل از مشهد و ملاقات وی با سیدجلال الدین آشتیانی حضور داشته است. او حدود ۲۵ سال در دانشگاه هاروارد بود و از متون مربوط به عرفان اسلامی گرفته تا ادبیات و شعر فارسی را تدریس کرده است. او در هاروارد، در پی آن بوده است که دانشجویانش را با مبانی فرهنگ اسلامی و اسلام‌شناسی آشنا کند، طوری که دانشجویان دریابند برای درک شعرهای مشرق‌زمین، نیاز به فهم کامل سیر معنویات این گوشه از جهان را دارند. تنها در ترم بهار دو برابر مقدار معمول درس می‌داد. او تقریباً همه ساله پاییز را در پاکستان به‌سر می‌برد. علاقه او به پیامبر(ص) و دین اسلام باعث شد تا وصیت کند بر روی سنگ قبرش حدیثی از امام اول شیعیان علی(ع) نگاشته شود.

تصویر سنگ قبر آنه‌ ماری شیمل که در آن حدیثی منتسب به پیامبر اسلام(ص) نقش بسته است: النَّاسُ نِیَامٌ فَإِذَا مَاتُوا انْتَبَهُوا (مردم در خواب‌اند و زمانی که بمیرند بیدار می‌شوند).