کد خبر: ۴۳۱۵۹۴۵

تاریخ: ۱۹ آبان ۱۴۰۴ - ۱۴:۲۷

تأکید وزیر علوم بر گفتمان عقلانیت؛ از علم نافع تا مسئولیت اجتماعی دانشگاه‌ها

وزیر علوم در پیامی به مناسبت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه، بر نقش دانشگاه‌ها و مروجان علم در گسترش عقلانیت، مقابله با شبه‌علم و پیوند دادن علم با زندگی مردم تأکید کرد.

به گزارش ایکنا، به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دولت، حسین سیمایی صراف وزیر علوم، به مناسبت «روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه» پیامی به شرح زیر ارسال کرد:

بسم الله الرحمن الرحیم

حضار محترم، اساتید ارجمند، پژوهشگران و مروجان گرانقدر علم؛ در آستانه «روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه»، مراتب احترام و ارادت خود را به یکایک شما جامعه‌ ترویج علمی کشور ابلاغ می‌دارم. این روز، فرصتی است تا نه صرفاً به دستاوردهای علمی، بلکه به فلسفه و رسالت وجودی علم در حیات جمعی بپردازیم و نقش آن را در ساختن جهانی عادلانه‌تر، صلح‌آمیزتر و توسعه‌یافته‌تر بازنگری کنیم. امروز هیچ دولتی تردید ندارد که علم، همچون نیرویی سازنده و راهگشا، می‌تواند مسیری مطمئن برای گسترش صلح، عدالت و رفاه فراهم کند.

از انجمن ترویج علم ایران که با همت والای خود، پرچم این گفتمان حیاتی را برافراشته و این رویداد ارزشمند را تدارک دیده‌اند، صمیمانه سپاسگزارم. نقش مروجان علم، امروز دیگر یک فعالیت جانبی نیست؛ بلکه یک وظیفه‌ی راهبردی و ملی در کشور است.

همانگونه که بارها و از ابتدا در برنامه‌های وزارت علوم تأکید کرده‌ام، یکی از مأموریت‌های اصلی و کلیدی ‌ما در این دوره، ترویج گفتمان علم، عقلانیت و جامعه‌پذیر کردن دانش در برابر هجمه‌ی روزافزون شبه‌علم و رویکردهای ضدعلم است. بی‌اعتنایی به معیارهای علمی، نه‌تنها اعتماد عمومی را مخدوش می‌کند، بلکه می‌تواند امنیت و آینده جامعه را تهدید کند. این وظیفه دولت‌، دانشگاه‌، رسانه‌ و نهادهای فرهنگی است که با تقویت سواد علمی، و ترویج تفکر انتقادی، سدّی مستحکم در برابر جریان‌های ضددانش ایجاد کنند؛ جریان هایی که به دین و دانش، توأمان ضربه زدند و با رویکرد های خرافی و ترویج هرآنچه غیرعقلانی است،تهدیدی برای خرد ایرانی و اسلامیِ کهن این مرز و بومند.

برای تحقق این مهم، از تمامی دانشگاهیان، سازمان‌ها، نهادها، رسانه‌ها و به‌ویژه انجمن‌های ترویجی می‌خواهم که در این مسیر ملی، یاران و همکاران وزارت علوم باشند. دانشگاهیان باید فنون ارائه و اشاعه‌ی کار علمی را بیاموزند و مروجان نیز باید با شجاعت تمام، مرزهای علم و شبه‌علم را برای عموم مردم تبیین کنند.

پیام ما در این روز جهانی علم، یک جمله است: «علم، باید از لابراتوارها به متن زندگی مردم بیاید و با تقویت عقلانیت و تفکر نقاد، زمینه‌ توسعه پایدار، رفاه عمومی و صلح همگانی را فراهم سازد.»

روز جهانی علم، به ما یادآور می‌شود که علم را نباید در برج عاج دانشگاه‌ها و آزمایشگاه‌ها محصور کرد. علم، هنگامی به اوج کمال می‌رسد که در خدمت توسعه پایدار، کاهش رنج‌ها و تقویت صلح قرار گیرد. گفتمان غالب در دوره کنونی آموزش عالی کشور، همانگونه که بارها بر آن تأکید کرده‌ام، باید گفتمان مسئولیت اجتماعی باشد.

این مسئولیت، ایجاب می‌کند تا دانشگاه و جامعه علمی، فعالانه در حل مسائل کلان کشور، از چالش‌های زیست‌محیطی و اقتصادی گرفته تا مسائل فرهنگی و اجتماعی، نقش‌آفرینی کند. ما نیازمند دانشگاهی هستیم که نقش‌آفرین باشد. دانشگاهی که بتواند خرد جمعی و عقلانیت را در متن جامعه نهادینه کند. و این همان تعبیر دیگر و ترجمان امروزیِ مفهوم دینی و نقلیِ «علمِ نافع» در میراث غنی احادیث و ادعیه اسلامی است؛ علمی که امامان معصوم ما را به آن دعوت و از فراگیری نقطه مقابلِ آن، علم غیرنافع بر حذر می داشتند؛

به امید روزهای درخشان‌تر ِ توسعه ایران عزیز در پرتوی حکمرانیِ علمی و عقلانیتِ نقاد

حسین سیمایی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری