کد خبر: ۴۳۱۷۴۲۸

تاریخ: ۲۶ آبان ۱۴۰۴ - ۱۳:۳۱

برپایی پنجمین جشنواره «پژواک» با محوریت جنگ ۱۲ روزه

حمیدرضا افتخاری گفت: پنجمین دوره جشنواره پژواک به بازخوانی یکی از مهم‌ترین رخدادهای معاصر کشور یعنی جنگ ۱۲ روزه اختصاص یافته است؛ جنگی که نه فقط یک نبرد نظامی، بلکه صحنه‌ای بی‌نظیر از همبستگی مردم، هوشمندی دفاعی و مدیریت رسانه‌ای بود.

به گزارش ایکنا، نشست خبری «پنجمین جشنواره برنامه‌های رادیویی «پژواک» با حضور حمیدرضا افتخاری، دبیر جشنواره و رؤسای کمیته‌ها امروز ۲۶ آبان در ساختمان شهدای رادیو برگزار شد. جشنواره این دوره که با شعار پژواک حماسه ایستادگی همراه است، فرصت مغتنمی را ایجاد می‌کند که رشادت‌ها و دلاوری‌های جنگ 12 روزه به صورت ویژه مورد واکاوی قرار گیرد.

در ابتدای جلسه حمیدرضا افتخاری، دبیر پنجمین جشنواره برنامه‌های رادیویی «پژواک» با بیان اینکه این رویداد طی سال‌های گذشته به یکی از جریان‌سازترین برنامه‌های تخصصی حوزه صدا تبدیل شده است، اظهار کرد: دوره پنجم جشنواره با شعار پژواک، حماسه ایستادگی به بازخوانی یکی از مهم‌ترین رخدادهای معاصر کشور یعنی جنگ ۱۲ روزه اختصاص یافته؛ جنگی که نه فقط یک نبرد نظامی، بلکه صحنه‌ای بی‌نظیر از همبستگی مردم، هوشمندی دفاعی و مدیریت رسانه‌ای بود. سال‌هاست جشنواره را با موضوعات مختلف برگزار می‌کنیم، اما امسال شرایط کشور متفاوت است. آنچه در این ۱۲ روز رخ داد، صرفاً یک درگیری نظامی نبود؛ آزمونی بزرگ برای ملت ایران، برای نهادهای امدادی و برای رسانه‌ها بود. این واقعه باید ثبت، روایت و مستندسازی شود تا هم حافظه تاریخی جامعه حفظ شود و هم در بحران‌های آینده بتوانیم از تجربه آن بهره ببریم.

دبیر جشنواره «پژواک» با بیان اینکه رادیو در این جنگ یک نقش بی‌بدیل داشت، افزود: در شرایطی که بسیاری از رسانه‌ها به دلیل نیاز به اینترنت و تجهیزات خاص دچار اختلال شده بودند، رادیو تقریباً بدون وقفه روی آنتن ماند. حتی پس از حمله به ساختمان شیشه‌ای هم شبکه‌ها مأموریت خود را ترک نکردند. برنامه‌سازان در همان ساعات ابتدایی بحران روی آنتن بودند و اطلاع‌رسانی لحظه‌ای انجام می‌دادند. رادیو در کشور ما حدود ۳۲ تا ۳۵ درصد مخاطب دارد که این رقم در مقایسه با رسانه‌های بزرگی چون بی‌بی‌سی که رادیوهای انگلیسی‌زبانش ۹ درصد مخاطب دارند، رقم بسیار قابل‌توجهی است. در جنگ ۱۲ روزه، همین گستردگی مخاطب، رادیو را به تکیه‌گاه مردم تبدیل کرد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره ساختار دوره پنجم گفت: یکی از تفاوت‌های مهم امسال، کاهش بخش‌ها و تمرکز بیشتر بر کیفیت است. در دوره‌های گذشته بخش‌های متعددی داشتیم که گاهی باعث پراکندگی و افت دقت در داوری می‌شد. امسال جشنواره را فشرده‌تر و هدفمندتر برگزار می‌کنیم و به همین دلیل تعداد جوایز از ۵۳ عنوان به ۲۳ جایزه کاهش یافته است. در سه بخش اصلی، ویژه و مستمر آثار را دریافت می‌کنیم. بخش اصلی همان تک‌تولیدهایی است که از سراسر کشور ارسال می‌شود. بخش ویژه به موضوعات کلیدی همچون نقش هدایت‌گرانه رهبری در مدیریت بحران، هوشمندی فرماندهی و تدابیر آرامش‌بخش ایشان اختصاص دارد. بخش مستمر نیز مربوط به برنامه‌هایی است که شبکه‌ها در ایام پس از جنگ روی آنتن برده‌اند. این برنامه‌ها مهم‌ هستند، چون به ما نشان می‌دهند شبکه‌ها چگونه در شرایط بحرانی مأموریت خود را ادامه داده‌اند.

افتخاری توضیح داد: برنامه‌هایی که در این رویداد حضور دارند، ساختگی یا ویژه جشنواره نیستند؛ همان چیزی‌ هستند که مردم شنیده‌اند. داوری در این بخش کمک می‌کند شبکه‌ها بدانند کجا خوب عمل کرده‌اند و کجا نیاز به تقویت دارند. برای ۹ عنوان شغلی شامل تهیه‌کننده، گوینده زن و مرد، صدابردار، کارگردان، بازیگر، گزارشگر، کارشناس و نویسنده جوایز مستقل لحاظ شده و یک جایزه نیز برای اثری که با کمک هوش مصنوعی تولید شده باشد در نظر گرفته شده است.

موضوعات جشنواره؛ بازتابی از روح جنگ ۱۲ روزه

افتخاری در توضیح محورهای محتوایی جشنواره گفت: موضوعات انتخاب‌شده بازتابی از روح جنگ ۱۲ روزه است؛ از دانش بومی و اقتدار نیروهای نظامی گرفته تا تاب‌آوری اجتماعی، اتحاد خانواده‌ها، جهاد تبیین، پاسداشت زبان فارسی در روایت مقاومت، معنویت و ارتباط با خدا که عامل آرامش مردم در این روزها بود، و نهایتاً رشادت‌های شهدا و پایمردی مردم. بارها دیدیم که مردم زیر باران موشک‌ها هم پرچم را بر دوش داشتند. این‌ها صحنه‌هایی است که باید ثبت شود. اگر این‌ها روایت نشود، اگر برنامه‌سازان صدای این مردم را به تاریخ نرسانند، چه کسی به نسل‌های بعد خواهد گفت در این ۱۲ روز چه گذشت؟

دبیر جشنواره درباره زمان‌بندی دوره پنجم نیز توضیح مفصلی ارائه کرد: بارگذاری آثار از ۳۰ آبان آغاز می‌شود. آثار بخش مسابقه تا ۱۵ دی فرصت بارگذاری دارند و بخش ویژه و مستمر تا اول بهمن دریافت خواهد شد. داوری در هفته آخر دی انجام می‌شود. اعلام نامزدها دهم اردیبهشت خواهد بود و به امید خدا اختتامیه را ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵، همزمان با سالروز ازدواج حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س)، در مرکز همایش‌های بین‌المللی صداوسیما برگزار می‌کنیم. این زمان‌بندی براساس تجربه چند دوره گذشته و به‌گونه‌ای طراحی شده تا برنامه‌سازان فرصت کافی برای تولید اثر داشته باشند.

تقویت جریان برنامه‌سازی

افتخاری در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اینکه جشنواره باید اثر خود را در جدول پخش شبکه‌ها نشان دهد، گفت: هدف از برپایی جشنواره این است که جریان برنامه‌سازی تقویت شود. مثلاً در دوره‌های گذشته بخش مستند رونق گرفت و امروز خطوط مستند در بسیاری از شبکه‌ها تثبیت شده است. درضمن همان‌طور که بارها گفته شده مستندسازی دفاع مقدس ۸ ساله در برخی دوره‌ها کم‌رنگ شد، نباید گذاشت جنگ ۱۲ روزه هم در گذر زمان به حاشیه رانده شود. این دوره از جشنواره در حقیقت سهم رسانه رادیو در ثبت این واقعه است.

دبیر جشنواره ادامه داد: از آذرماه کارگاه‌های آموزشی متناسب با نیازهای جشنواره برگزار می‌کنیم. در کنار آن کمیته علمی نیز در تعامل با دانشگاه‌ها در حال تولید و سفارش مقالات مرتبط با رادیو است تا ادبیات علمی حوزه صدا نیز تقویت شود. لازم به ذکر است تصور ما این بود که امسال جشنواره را با موضوعات متنوع برگزار کنیم؛ فراخوان هم آماده شده بود. اما شرایط عادی نیست. جنگ ۱۲ روزه یک واقعه سرنوشت‌ساز است و باید برای آن سندهای رسانه‌ای تولید کنیم. اگر امروز آن را محور نکنیم، ممکن است در سال‌های آینده بخشی از حقیقت این حادثه بزرگ فراموش شود. به همین دلیل شورای سیاست‌گذاری تصمیم گرفت تمام تمرکز جشنواره فقط و فقط بر این موضوع باشد؛ موضوعی که هویت ایرانی، مقاومت مردم، نقش بی‌بدیل رادیو و تدابیر راه‌گشای رهبری را در خود جای داده است.

نقش شبکه‌های رادیویی در روزهای دشوار

افتخاری با اشاره به نقش شبکه‌های رادیویی در روزهای دشوار پس از حمله به ساختمان شیشه‌ای معاونت صدا، تأکید کرد: با وجود محدودیت‌های ایجادشده، شبکه‌ها توانستند مأموریت‌های خود را ادامه دهند و بدون افت قابل توجه مخاطب، جریان اطلاع‌رسانی لحظه‌ای را حفظ کنند. به گفته او، افزایش رجوع مردم به رادیو در آن روزها نشان داد که این رسانه در بزنگاه‌های تاریخی هنوز هم از چابک‌ترین و قابل اعتمادترین رسانه‌های کشور است.

افتخاری همچنین به اهمیت مستندسازی در رادیو اشاره کرد و گفت: تجربه جنگ ۱۲ روزه باید در قالب آثار تولیدی، در حافظه صوتی کشور باقی بماند. البته این‌بار اجازه نخواهیم داد تجربه‌های ملی به فراموشی سپرده شود. آثار تولیدشده در این جشنواره می‌توانند به اسناد ماندگار تاریخی تبدیل شوند؛ اسنادی که نه‌تنها از زاویه رسانه‌ای، بلکه در نگاه پژوهشی نیز ارزش ارجاعی خواهند داشت.

دبیر جشنواره در پایان بیان کرد: از آذرماه دوره‌های آموزشی تخصصی در حوزه برنامه‌سازی، مستندسازی، روایت‌پردازی و کار حرفه‌ای با صدا برگزار خواهد شد. این کارگاه‌ها که بر اساس نیازهای جشنواره طراحی شده‌اند، با هدف توانمندسازی برنامه‌سازان و جوان‌سازی بدنه حرفه‌ای رادیو شکل می‌گیرند. خروجی این دوره‌ها نه‌تنها در جشنواره، بلکه در جدول پخش شبکه‌ها نیز دیده شود و به رونق بیشتر ژانرهای مستند، نمایش و برنامه‌سازی خلاقانه در رادیو منجر شود.