کد خبر: ۴۳۱۸۳۶۴

تاریخ: ۳۰ آبان ۱۴۰۴ - ۲۳:۳۴

مقالات بیستمین نشست تخصصی شورای عالی قرآن/ 8

شمرده‌خوانی ویژگی اجرای قاری قرآن است

مرتضی مختاری؛ کارشناس و پژوهشگر قرآنی در بیستمین نشست تخصصی شورای عالی قرآن با برشمردن برخی خصوصیات یک قاری اعم از اهل صلاح بودن، پرهیز از شهرت‌طلبی و دنیاطلبی گفت: در زمان اجرای تلاوت نیز وضوح، شمرده‌خوانی و عدم تعجیل از جمله ویژگی‌های اجرای قاری است.

به گزارش خبرنگار ایکنا، مرتضی مختاری به عنوان نخستین سخنران، امروز جمعه 30 آبان در سومین و آخرین روز برگزاری بیستمین نشست تخصصی استادان، قاریان و حافظان قرآن کریم به ارائه مقاله پژوهشی خود پرداخت.

عنوان مقاله ارائه شده از سوی مرتضی مختاری در روز سوم این نشست تخصصی که دبیری آن را منصور قصری‌زاده به عهده داشت، ویژگی‌های تلاوت مطلوب از منظر آیات و روایات و امامین انقلاب بود که پس از تلاوت آیاتی چند از قرآن کریم از سوی امیرحسین انواری؛ قاری ممتاز قرآن تشریح شد.

مختاری در ابتدای این ارائه با اشاره به این نکته که وقتی صحبت در مورد تلاوت مطلوب به میان می‌آید توقع می‌رود که اجرای آن نیز اجرای احسن باشد. به هر حال نظام آفرینش نظام احسن است و انتظاری که از اهل ایمان که قاری قرآن نیز جزئی از اجزای آن محسوب می‌شود، آن است که بهترین خود را در این زمینه عرضه کنند و در اجرای تلاوت حسن فعل کفایت نمی‌کند.

این داور مسابقات قرآن تصریح کرد: در قرآن 11 مورد از فعل امر «اُمرت» استفاده شده است و وقتی که پیامبر اکرم(ص) به تلاوت قرآن امر می‌شود به آن معناست که تلاوت قرآن همسنگ با توحید، پرهیز از شرک و به مثابه عبادت خالصانه است و در راستای حق‌گرایی و استقامت در راه حق تعریف می‌شود و لذا دارای اهمیت است.

مختاری تلاوت قرآن را دستاویزی برای حرکت در مدار نورانیت توصیف کرد و لذا تلاوت به مراتب با امری همچون قرائت متفاوت است، چرا که خوانش اخص قرآن است و با تدبر و غور در معانی همراه می‌شود و باید زمینه را برای تمرکز در مضامین قرآن فراهم آورد.

این پژوهشگر قرآنی از استان مرکزی، تلاوت قرآن را به عنوان یک امر الهی دارای منزلت پُرشماری دانست که اصل و بنیان آن همانی است که طی سالیان متمادی از سوی متقدمان امر تلاوت قرآن پایه‌ریزی شده است، اما به آن معنا نیست که هیچگاه نباید در آن ابداعی صورت نگیرد، اما این ابداع باید با تأمل دقیق و بجا در معانی قرآن و مفهوم تلاوت رخ دهد.

مختاری مهمترین وظیفه تالی قرآن را به جای آوردن حق قرآن قلمداد کرد که باید در این راستا و با توجه به معانی و مضامین گرانسنگ و عمیق قرآن، در اجرای تلاوت خود تأنی و تأمل، صحیح‌خوانی و معنامحوری را سرلوحه کار خود قرار دهد.

وی به فرمایش رهبر معظم انقلاب در دیدار اخیر با جامعه قرآنی اشاره داشت که از دیدگاه معظم‌له، تلاوت اصولی و تأثیرگذار تلاوتی با وضوح، شمرده و بدون عجله است، همچنانکه علاوه بر اشراف خود قاری به معانی قرآن بر پایه ترجمه و تفسیر، این توانایی را نیز داشته باشد تا حد مقدور آن را به مخاطب منتقل کند.

مختاری به رهنمود امام راحل در مورد شرایط قاری قرآن پرداخت که براساس نقل مشهور از بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، تلاوت قاری نباید در پرداختن به مبانی سطحی و تأکید بر رعایت فنون تلاوت باقی بماند بلکه باید مفاهیم و معانی روشنگر قرآن نیز در کلام او جلوه‌گر باشد و در نتیجه در این مسیر اگر قاری نداند که چه‌چیزی را می‌خواند نمی‌توان از او انتظار ابداع داشت.

وی به ویژگی‌های دیگر قاری قرآن پرداخت که علاوه بر تسلط بر فنون تلاوت او باید اهل صلاح باشد که عشق به اهل بیت(ع) در این زمینه می‌تواند بسیار تعیین‌کننده باشد. همچنین قاری باید از شهرت‌طلبی، دنیاطلبی پرهیز داشته باشد که به نظر می‌رسد کار سختی است و علاوه بر آن باید قطعات مناسبی را برای تلاوت انتخاب کند که تجانس و سنخیتی با زمان و مکانی که در آن قرار دارد، داشته باشد.

مختاری در پایان نقش مستمعان و مخاطبان را در امر توفیق تالی قرآن بسیار بسزا توصیف کرد که باید علاوه بر ادب حضور در پیشگاه قرآن با شور و اشتیاق، زمینه را برای گرامی و حلاوت هر چه بیشتر محفل قرآنی فراهم آورد.