معارف - اندیشه

نهج‌البلاغه و راز مهربانی که انسان را کامل می‌کند

نهج‌البلاغه و راز مهربانی که انسان را کامل می‌کند

انسان با هدیه عقل و اختیار توان آن را دارد که مسیر زندگی‌اش را با نیکی و مهربانی بسازد. مهربانی و گذشت، چراغ هدایت انسان در مواجهه با خطا و گناه دیگران است؛ و نهج‌البلاغه، سخنان حضرت علی (ع) را به ما هدیه می‌دهد تا رحمت را بر سرزنش ترجیح دهیم و زندگی‌مان را با اخلاق نورانی شکل دهیم.
الحاد مدرن یا فطرت خاموش؛ تأملی در ایمان انسان امروز

الحاد مدرن یا فطرت خاموش؛ تأملی در ایمان انسان امروز

محمد محمدرضایی با تأکید بر ریشه فطری خداشناسی، ایمان به خدا را امری صرفاً معرفتی و نظری نمی‌داند و معتقد است توحید مستقیماً با حیات وجودی انسان پیوند دارد؛ به‌گونه‌ای که غفلت از این حقیقت، بشر معاصر را به «جاهلیت مدرن» و نوعی الحاد وجودی سوق داده با استناد به بیانات امیرالمؤمنین علیه‌السلام در نهج‌البلاغه، خداشناسی را حقیقتی فطری و در عین حال برهانی توصیف کرد و گفت براهین عقلی، نقش تذکر و احیای فطرت توحیدی انسان را برعهده دارند، نه صرفاً اثباتی ذهنی.
علی(ع) عدل محض بود

علی(ع) عدل محض بود

عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب گفت: علی عدل محض بود و چون مردم طاقت این عدالت را نداشتند کسی چون ابن ملجم بزرگترین جنایت تاریک و هولناک تاریخ را رقم زد.
درنگی بر پیوند ناگسستنی قرآن و عترت

درنگی بر پیوند ناگسستنی قرآن و عترت

امیر توحیدی در تازه‌ترین اثر خود با گردآوری گزیده‌ای از آیات قرآن همراه با روایات اهل‌ بیت(ع)، پیوند ناگسستنی قرآن و ولایت امیرالمؤمنین(ع) را به شکلی ملموس برای مخاطبان به تصویر کشیده است؛ اثری که هدف آن، هدایت دل‌ها و زنده کردن سفارش پیامبر(ص) مبنی بر همراهی همیشگی قرآن و عترت است.
فلسفه؛ عرفان و علوم انسانی اسلامی در یک نگاه

فلسفه؛ عرفان و علوم انسانی اسلامی در یک نگاه

در هفته‌ای که گذشت، دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی ایران میزبان سلسله نشست‌ها، بزرگداشت‌ها و انتشار آثار علمی بودند؛ از واکاوی عشق حقیقی در عرفان اسلامی و بررسی میراث فلسفی غلامحسین ابراهیمی دینانی، تا نکوداشت علامه مصباح یزدی و استاد محمدعلی مهدوی‌راد، این رویدادها جلوه‌ای از تلاش مستمر برای ترویج دانش، اخلاق و معنویت در جامعه اسلامی را به نمایش گذاشت.
عقلانی‌بودن در اندیشه دینانی امری هستی‌شناسانه و مترادف با حقیقت است

عقلانی‌بودن در اندیشه دینانی امری هستی‌شناسانه و مترادف با حقیقت است

عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی در کنفرانس بین‌المللی ماجرای فکر فلسفی در اندیشه‌های غلامحسین ابراهیمی تأکید کرد عقلانیت در اندیشه این فیلسوف برجسته ایرانی نه امری صرفاً اخلاقی یا معرفت‌شناسانه، بلکه نحوه ظهور حقیقت است و دغدغه اصلی او نه سازگاری عقل و دین، بلکه تحقق حقیقت انسان کامل از مسیر اندیشه‌ورزی و حکمت است.
زندگی کوتاه، حکمت بلند؛ نگاهی به سیره امام جواد(ع)

زندگی کوتاه، حکمت بلند؛ نگاهی به سیره امام جواد(ع)

عضو هیئت علمی جامعه‌المصطفی(ص) تأکید کرد: زندگی امام جواد(ع) فراتر از روایت‌های تاریخی معمول، ترکیبی از حکمت، مدیریت و مواجهه با سیاست زمانه است. بررسی ابعاد کمتر شناخته‌شده ازدواج و فعالیت‌های سیاسی ایشان، تصویری نو از اندیشه و تدبیر امام ارائه می‌دهد.
«گفت‌وگو» جوهره فکر فلسفی غلامحسین ابراهیمی دینانی است

«گفت‌وگو» جوهره فکر فلسفی غلامحسین ابراهیمی دینانی است

محمدجعفر محمدزاده، پژوهشگر و کارشناس فرهنگ و رسانه، در نشست بین‌المللی «ماجرای فکر فلسفی در اندیشه‌های غلامحسین ابراهیمی دینانی» با تأکید بر نقش بنیادین گفت‌وگو در فلسفه، اندیشه دکتر دینانی را تداوم یک سنت ریشه‌دار پرسش‌محور در تاریخ تفکر ایرانی و اسلامی دانست.
تقیه؛ مرز میان سکوت و روشنگری در مکتب اهل‌بیت(ع)

تقیه؛ مرز میان سکوت و روشنگری در مکتب اهل‌بیت(ع)

«تقیه» در نگاه شیعی، صرفاً به معنای پنهان‌کردن عقیده برای حفظ جان نیست، بلکه مفهومی دقیق و دوسویه است که هم پاسداری از جان مؤمن و هم صیانت از حقیقت دین را در بر می‌گیرد. سیره عملی امام جواد(ع) در مناظرات مشهور عصر مأمون عباسی، نمونه‌ای روشن از این فهم عمیق است؛ جایی که آن حضرت، بی‌آنکه جان خویش را به خطر اندازد، با استدلال‌های قرآنی و عقلی، روایات جعلی را آشکارا رد کرد و نشان داد تقیه آگاهانه، نه عقب‌نشینی از حقیقت، بلکه راهی هوشمندانه برای حفظ دین خداست.
تراژدی جمهوریت و آزمون پایبندی به حق مردم

تراژدی جمهوریت و آزمون پایبندی به حق مردم

۹ دی نقطه‌ای است که تاریخ معاصر ایران را به دو نیم کرد؛ روزی که مرز میان حقیقت و بازنمایی آن به چالش کشیده شد و پایبندی به جمهوریت و اخلاق در عرصه سیاست، آزمونی بزرگ را پشت سر گذاشت. این یادداشت به بازخوانی آن روزها و پیامدهایشان می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه ملت ایران در برابر دوقطبی‌سازی و توهم قدرت، ایستادگی کرد.